PsychologyNow Team

Τα συναισθήματα είναι επίκτητα, δεν γεννιόμαστε με αυτά

Τα συναισθήματα είναι επίκτητα, δεν γεννιόμαστε με αυτά

PsychologyNow Team

Δεν υπάρχει καμία επιστημονική απόδειξη ότι γεννιόμαστε με συναισθήματα, αλλά αυτά αναπτύσσονται και διαμορφώνονται από το περιβάλλον καθώς μεγαλώνουμε.


Η ιστορία των συναισθημάτων που γνωρίζουμε ως τώρα είναι η εξής: όλοι έχουμε συναισθήματα από τη γέννηση μας. Είναι διακριτά και αναγνωρίσιμα φαινόμενα μέσα μας. Όταν κάτι συμβαίνει στον κόσμο, είτε πρόκειται για ένα πυροβολισμό ή μια ερωτική ματιά, τα συναισθήματα εμφανίζονται γρήγορα και αυτόματα, σαν κάποιος να έχει γυρίσει ένα διακόπτη.

Η σύγχρονη επιστήμη έχει μία αναφορά που ταιριάζει σε αυτή την ιστορία, η οποία αποκαλείται "κλασική οπτική του συναισθήματος". Σύμφωνα με αυτή την θέση, έχουμε πολλά συναισθηματικά κυκλώματα στο μυαλό μας και το κάθε ένα λέγεται ότι προκαλεί μια ξεχωριστή σειρά αλλαγών, δηλαδή, ένα δακτυλικό αποτύπωμα. Ίσως ένας ενοχλητικός συνάδελφος να σας πυροδοτεί «τους νευρώνες του θυμού σας», αυξάνοντας έτσι την αρτηριακή σας πίεση: νιώθετε ένταση, φωνάζετε και αισθάνεστε τη θερμότητα της οργής. Ή μια ανησυχητική είδηση ​​ενεργοποιεί τους «νευρώνες του φόβου» σας, έτσι ώστε η καρδιά σας να χτυπά γρήγορα, να παγώνετε και να αισθάνεστε φόβο.

Τα συναισθήματα υποστηρίζεται ότι είναι ένα είδος ωμού αντανακλαστικού, ερχόμενο πολύ συχνά αντιμέτωπο με τη λογική μας. Αυτή η εσωτερική μάχη μεταξύ συναισθήματος και λογικής είναι μία από τις μεγάλες ιστορίες του δυτικού πολιτισμού και σας βοηθά να οριστείτε ως άνθρωπος. Χωρίς ορθολογισμό, θα είστε απλώς ένα συναισθηματικό θηρίο. Η θέση των συναισθημάτων υπάρχει εδώ και χιλιετίες. Ο Πλάτωνας πίστευε σε μια έκδοσή της. Το ίδιο έκανε και ο Ιπποκράτης, ο Αριστοτέλης, ο Βούδας, ο Καρτέσιος, ο Σίγκμουντ Φρόυντ και ο Κάρολος Δαρβίνος. Σήμερα, εξέχοντες στοχαστές όπως ο Steven Pinker, ο Paul Ekman και ο Δαλάι Λάμα προσφέρουν επίσης περιγραφές των συναισθημάτων ριζομένες στην κλασική άποψη.

Και όμως υπάρχουν άφθονα επιστημονικά στοιχεία που παρέχουν ενδείξεις ότι η θέση αυτή δεν μπορεί να είναι αλήθεια.

Η έρευνα δεν έχει αποκαλύψει ένα συνεπές, φυσικό δακτυλικό αποτύπωμα ούτε καν για ένα συναίσθημα. Όταν οι επιστήμονες τοποθετούν ηλεκτρόδια στο πρόσωπο και μετρούν την κίνηση των μυών ενός ατόμου κατά τη διάρκεια ενός συναισθήματος, βρίσκουν τεράστια ποικιλία και όχι ομοιομορφία. Βρίσκουν την ίδια ποικιλία στο σώμα και τον εγκέφαλο. Μπορείτε να βιώσετε θυμό με ή χωρίς την απότομη αύξηση της αρτηριακής πίεσης. Μπορείτε να αντιμετωπίσετε τον φόβο, με ή χωρίς την αλλαγή στην αμυγδαλή, την περιοχή του εγκεφάλου που χαρακτηρίζεται ως την αφετηρία του φόβου.

Όταν οι επιστήμονες αναιρούν την κλασική άποψη και απλώς κοιτούν τα δεδομένα, τότε φανερώνεται μια ριζικά διαφορετική εξήγηση για το συναίσθημα. Θεωρούμε ότι τα συναισθήματα δεν είναι καθολικά, αλλά ότι διαφέρουν από πολιτισμό σε πολιτισμό. Δεν ενεργοποιούνται βιολογικά, εσείς τα δημιουργείτε. Προκύπτουν ως συνδυασμός των φυσικών ιδιοτήτων του σώματός σας, ενός ευέλικτου εγκεφάλου φτιαγμένου για το περιβάλλον που θα αναπτυχθεί, του πολιτισμού και της ανατροφής σας.

Γιατί πρέπει να σας νοιάζει ποια θεωρία του συναισθήματος είναι σωστή;

Επειδή η πίστη στην κλασική οπτική επηρεάζει τη ζωή σας με τρόπους που δεν μπορείτε να συνειδητοποιήσετε. Φανταστείτε ότι είστε στο ιατρείο, με συμπτώματα πίεσης στο στήθος και δυσκολία στην αναπνοή, τα οποία μπορεί να είναι τα συμπτώματα της καρδιακής προσβολής. Αν είστε γυναίκα, έχετε περισσότερες πιθανότητες να διαγνωστείτε με άγχος και να σας στείλουν στο σπίτι, ενώ ένας άνδρας είναι πιθανότερο να διαγνωστεί με καρδιακή νόσο και να λάβει προληπτική θεραπεία. Ως αποτέλεσμα, οι γυναίκες άνω των 65 ετών πεθαίνουν πιο συχνά από καρδιακές προσβολές από τους άνδρες. Οι αντιλήψεις των γιατρών, νοσηλευτών και των ίδιων των ασθενών διαμορφώνονται από τις πεποιθήσεις της κλασικής θέσης των συναισθημάτων, συμπεριλαμβανομένων ότι οι γυναίκες είναι από τη φύση πιο συναισθηματικές, ένα γεγονός που ίσως έχει μοιραίες συνέπειες.

Είμαστε, πιστεύω, στη μέση μιας επανάστασης στην κατανόηση του συναισθήματος, του μυαλού και του εγκεφάλου, μια επανάσταση που μπορεί να μας υποχρεώσει να επανεξετάσουμε ριζικά τη στάση μας για την ψυχική και σωματική ασθένεια, την κατανόηση των προσωπικών σχέσεων, τις προσεγγίσεις μας για την ανατροφή των παιδιών και τελικά την άποψή για τον εαυτό μας.


Πηγή: theguardian.com
Συγγραφέας: Lisa Feldman Barrett (Απόσπασμα από το βιβλίο "How Emotions Are Made")

Κάντε like στην σελίδα μας στο Facebook 
Ακολουθήστε μας στο Twitter 

Εγγραφείτε για να λαμβάνετε το newsletter μας!

Βρείτε μας στα...