Οι φοβίες είναι εντονότατα άγχη που περιορίζουν αισθητά την καθημερινή ζωή. Εξερευνούμε τους τύπους φοβιών, τους ψυχολογικούς μηχανισμούς που τις διατηρούν, καθώς και τις πιο αποτελεσματικές θεραπευτικές τεχνικές για τη σταδιακή υπέρβασή τους.
Φοβάστε τα ερπετά; Φοβάστε τα φίδια; Λοιπόν, δεν είστε οι μόνοι. Οι φοβίες είναι η πιο συχνή ψυχιατρική διαταραχή μεταξύ των γυναικών και η δεύτερη πιο συχνή μεταξύ των ανδρών.
“Δεν είχα νιώσει ποτέ πριν στη ζωή μου κλειστοφοβία και στα 45 μου χρειάστηκε να κάνω μαγνητική για πόνους στη μέση που με ταλαιπωρούσαν. Τα 20 λεπτά στον μαγνητικό ήταν για μένα μια αιωνιότητα, ασφυκτιούσα, η καρδιά μου νόμιζα θα σπάσει, αλλά ευτυχώς έκλεισα τα μάτια και σκέφτηκα άσχετα μέχρι να τελειώσει.” Μιχάλης 61 ετών
Ο φόβος είναι ένα λειτουργικό συναίσθημα που ενεργοποιείται όταν το άτομο εκτιμήσει ότι βρίσκεται σε κάποιου είδους κίνδυνο. Η αίσθηση του κινδύνου – μικρός ή μεγάλος- πραγματικός ή φανταστικός, κινητοποιεί μια σωματική αντίδραση (κλάμα-αποφυγή- επίκληση κάποιου δυνατότερου) με σκοπό το άτομο να προστατευθεί από τον δυνητικό/επικείμενο κίνδυνο.
Οι φοβίες αποτελούν μια υποκατηγορία των αγχωδών διαταραχών που παρατηρείται με μεγάλη συχνότητα στον γενικό πληθυσμό. Τα αίτια πρόκλησής τους εδράζονται στο “παράλογο” κομμάτι του εγκεφάλου μας, δηλαδή σε αυτό που ρυθμίζει τις συναισθηματικές μας αντιδράσεις και ιδιαίτερα αυτές που προκαλούνται αυτόματα, ή αντανακλαστικά.
Ο φόβος είναι μια φυσιολογική αντίδραση σε γεγονότα που απειλούν την προσωπική ασφάλεια των παιδιών. Αποτελεί μια προσαρμοστική συμπεριφορά, υπό την έννοια ότι εξασφαλίζει στα παιδιά την ετοιμότητα να αντιμετωπίζουν καταστάσεις ανάγκης.
Φοβία είναι η διαταραχή που χαρακτηρίζεται από φόβο ταπείνωσης ή αμηχανίας σε κοινωνικές καταστάσεις ή σε καταστάσεις που το άτομο έχει να επιτελέσει κάτι μπροστά σε κόσμο (Alden, L.E. & Wallace, S.,1995).
Οι άνθρωποι με κοινωνική φοβία νιώθουν απροστάτευτοι μπροστά στην απειλή της έκθεσης και καταλήγουν να επιβεβαιώνουν τον πραγματικό τους φόβο, να μένουν μόνοι, πρακτικά και συναισθηματικά… Δυσκολεύονται να συνδεθούν σε μια ουσιαστική σχέση με άλλους ανθρώπους και να εκφράσουν με άνεση τα συναισθήματά τους, ακόμη κι αν αυτά είναι συναισθήματα χαράς.