PsychologyNow Team

Γιατί η διαίσθηση δεν είναι πάντα σωστή

Γιατί η διαίσθηση δεν είναι πάντα σωστή

PsychologyNow Team
άντρας εμπιστεύεται τη διαίσθησή του που δεν είναι πάντα σωστή
Image credit: Martin Péchy / pexels.com

Νέα μελέτη δείχνει ότι η εμπιστοσύνη στη διαίσθηση μπορεί να έχει μια απροσδόκητη σκοτεινή πλευρά.


Εμπιστεύσου τη διαίσθησή σου! Απλώς ακολούθησε το ένστικτό σου!

Είναι σύνηθες να μας συμβουλεύουν οι φίλοι ή η οικογένειά μας να αφήνουμε τη διαίσθησή μας να μας καθοδηγεί όταν παίρνουμε δύσκολες αποφάσεις. Η διαίσθηση περιλαμβάνει τη γρήγορη και κάποιες φορές την προ-συνειδητή σκέψη, χωρίς τη χρήση μιας βαθύτερη γνωστικής συλλογιστικής, η οποία συχνά επηρεάζεται από τα συναισθήματα.

Μια νέα μελέτη η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Research in Personality, προτείνει ότι όταν ακολουθούμε τη διαίσθησή μας μπορεί να αντιμετωπίσουμε μια απρόσμενη σκοτεινή πλευρά (Ward & King, 2020). Η μελέτη η οποία διεξήχθη από δυο ερευνήτριες στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, εξέτασε τη συσχέτιση μεταξύ διαίσθησης και μαγικών πεποιθήσεων, καθώς και κατά πόσο το φύλο μπορεί να παίζει κάποιο ιδιαίτερο ρόλο.

Οι «μαγικές πεποιθήσεις» ή αλλιώς η «μαγική σκέψη» είναι ένας όρος που περιγράφει όλα τα είδη πεποιθήσεων που υποδεικνύουν μια αιτιακή σχέση μεταξύ σκέψεων, δράσεων ή γεγονότων που δεν υπάρχουν στην πραγματικότητα. Κοινά παραδείγματα είναι οι προλήψεις, όπως η ιδέα ότι οι μαύρες γάτες φέρνουν κακοτυχία, η αστρολογία, όπως η ιδέα ότι τα αστρονομικά γεγονότα επηρεάζουν την προσωπικότητα και τα γεγονότα της ζωής ή οι παραφυσικές πεποιθήσεις, όπως ότι όντως υπάρχουν φαντάσματα ή τέρατα.

Παρά τις ξεκάθαρες επιστημονικές αποδείξεις που απορρίπτουν αυτές τις πεποιθήσεις, καθώς και τις συνεχείς προσπάθειες για τη σωστή ενημέρωση των ανθρώπων, οι μαγικές πεποιθήσεις εξακολουθούν να είναι αρκετά συνηθισμένες σε όλον τον κόσμο.


Διαβάστε σχετικά: Οι προσωπικές μας αξίες είναι η πυξίδα μας, η κινητήριός μας δύναμη


Στα πλαίσια της μελέτης τους, οι ερευνήτριες εξέτασαν τη συσχέτιση της διαίσθησης και της μαγικής σκέψης, καθώς και τον ρόλο του φύλου, μέσω της διεξαγωγής τεσσάρων διαφορετικών ψυχολογικών πειραμάτων.

Στο πρώτο πείραμα, οι ερευνήτριες εξέτασαν 514 εθελοντές για να ερευνήσουν αν οι γυναίκες αναφέρουν περισσότερες μαγικές πεποιθήσεις από ό, τι οι άντρες και αν ο αριθμός των μαγικών πεποιθήσεων σχετιζόταν με τον βαθμό στον οποίο κάποιος βασίζεται στη διαίσθηση.

Οι γυναίκες παρουσίασαν σημαντικά υψηλότερη βαθμολογία σε σχέση με τους άντρες σε αρκετές διαφορετικές αξιολογήσεις των μαγικών πεποιθήσεων, όπως οι παραφυσικές πεποιθήσεις, οι προλήψεις και η πίστη στη μοίρα. Επίσης, επέδειξαν σημαντικά μεγαλύτερη πίστη στη διαίσθηση από ό, τι οι άντρες.

Είναι ενδιαφέρον το γεγονός ότι η περαιτέρω στατιστική ανάλυση αποκάλυψε ότι η στατιστική σχέση του φύλου και των μαγικών πεποιθήσεων επηρεαζόταν σημαντικά από τον βαθμό στον οποίο κάποιος βασίζεται στη διαίσθηση. Αυτά τα ευρήματα δείχνουν ότι η εμπιστοσύνη στη διαίσθηση μπορεί να παίζει σημαντικό ρόλο στην εξήγηση του λόγου που οι γυναίκες επιδεικνύουν περισσότερες παραφυσικές και προληπτικές πεποιθήσεις σε σχέση με τους άντρες.

Στο δεύτερο πείραμα, οι ερευνήτριες εξέτασαν ένα νέο δείγμα 1.119 προπτυχιακών φοιτητών, όπου πάλι προέκυψε ότι οι γυναίκες εμφάνιζαν περισσότερες μαγικές πεποιθήσεις από τους άντρες. Στη συνέχεια μελέτησαν περαιτέρω τον βαθμό που οι εθελοντές βασίζονταν στον γνωστικό συλλογισμό, δηλαδή, το αντίθετο της διαισθητικής σκέψης. Η στατιστική ανάλυση αποκάλυψε ότι οι διαφορές στον γνωστικό συλλογισμό θα μπορούσαν να εξηγήσουν εν μέρει τις διαφορές ανάμεσα στα φύλα όσον αφορά στη μαγική σκέψη.

Στο τρίτο πείραμα, οι ερευνήτριες εξέτασαν εάν η ενδυνάμωση της εμπιστοσύνης στη διαίσθηση, μπορεί να ενισχύσει και τις μαγικές πεποιθήσεις, ιδιαίτερα μεταξύ των αντρών. Συνολικά 674 εθελοντές συμμετείχαν σε ένα διαδικτυακό πείραμα και χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες. Στην ομάδα ελέγχου, οι εθελοντές έπρεπε να γράψουν οκτώ με δέκα προτάσεις που περιέγραφαν την τελευταία φορά που είχαν πάει για ψώνια.

Στην πειραματική ομάδα, ζητήθηκε από τους εθελοντές να γράψουν οκτώ με δέκα προτάσεις εξηγώντας το λόγο που πίστευαν ότι η διαίσθησή τους είναι σωστή και χρήσιμη, ώστε να βασιστούν σε αυτή. Επιπλέον, τους ζητήθηκε να περιγράψουν κάποια φορά που η διαίσθησή τους, τους είχε οδηγήσει στη σωστή κατεύθυνση.

Στη συνέχεια, οι εθελοντές διάβασαν τρεις ιστορίες οι οποίες ακούγονταν ως «πιθανώς μοιραίες» ή «γραφτό να γίνουν». Μετά την ανάγνωση, βαθμολόγησαν τον αντίκτυπο της μοίρας ή του πεπρωμένου στα γεγονότα κάθε ιστορίας, σε μια κλίμακα επτά επιλογών από το 1 (καθόλου - ήταν ένα τυχαίο γεγονός) ως το επτά (πάρα πολύ). Επιπρόσθετα, αξιολογήθηκε η πίστη των εθελοντών στη διαίσθησή τους.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι συμμετέχοντες από την πειραματική ομάδα (όπου η πίστη στη διαίσθηση προκλήθηκε μέσω της άσκησης συγγραφής) έδειξε πράγματι μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στη διαίσθηση. Επιπλέον, οι άντρες από την πειραματική ομάδα, αλλά όχι οι γυναίκες, παρουσίασαν μια αύξηση του μαγικού τρόπου σκέψης ενώ βαθμολογούσαν τις ιστορίες. Παρ’ όλα αυτά, οι άντρες που συμμετείχαν τόσο στην ομάδα ελέγχου όσο και στην πειραματική ομάδα, εξακολούθησαν να επιδεικνύουν λιγότερη μαγική σκέψη από τις γυναίκες.

Συνδυαστικά, αυτά τα αποτελέσματα δείχνουν ότι είναι πιθανή η αύξηση των μαγικών πεποιθήσεων μέσω της αύξηση εμπιστοσύνης στη διαίσθηση (τουλάχιστον στους άντρες).

Στο τέταρτο και τελευταίο πείραμα, εξετάστηκαν 456 εθελοντές μέσω μιας ψυχολογικής άσκησης λοταρίας. Οι εθελοντές κατανεμήθηκαν τυχαία στην ομάδα ελέγχου και στην πειραματική ομάδα.


Διαβάστε σχετικά: Η αξιοποίηση της διαίσθησης για την αυτο-φροντίδα μας


Στην πειραματική ομάδα ενημερώθηκαν ότι θα πρέπει να φανταστούν ότι είχαν κερδίσει επτά εκατομμύρια δολάρια σε μια λοταρία, χρησιμοποιώντας αριθμούς που αντιστοιχούσαν σε σημαντικά γεγονότα ζωής από κάποιο όνειρο που είχαν δει. Επίσης, τους ζητήθηκε να γράψουν ημερομηνίες από ένα παλιότερο σημαντικό γεγονός της ζωής τους που θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν για να συμμετάσχουν στη λοταρία.

Στην ομάδα ελέγχου, ζητήθηκε από τους εθελοντές να φανταστούν οποιοδήποτε σημαντικό γεγονός της ζωής τους, χωρίς να γίνει αναφορά στα κέρδη σε κάποια λοταρία ή σε όνειρα.

Στη συνέχεια, οι εθελοντές και των δύο ομάδων κλήθηκαν να συμμετάσχουν σε μια ψεύτικη λοταρία, όπου έπρεπε να αποφασίσουν αν ήθελαν να επιλέξουν τους αριθμούς από μόνοι τους ή αν ήθελαν κάποια εφαρμογή να επιλέξει τυχαίους αριθμούς. Αξίζει να σημειωθεί ότι η εφαρμογή επιλογής τυχαίων αριθμών πρόσφερε περισσότερες συμμετοχές στη λοταρία σε σύγκριση με την προσωπική επιλογή των αριθμών.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι γυναίκες ήταν περισσότερο πιθανό να επιλέξουν μόνες τους τους αριθμούς της λοταρίας, αφού είχαν προηγουμένως φανταστεί ότι είχαν δει κάποιο όνειρο σχετικό με την επιλογή των αριθμών.

Τα τέσσερα πειράματα αυτής της μελέτης παρέχουν ισχυρές αποδείξεις για την ύπαρξη συσχέτισης μεταξύ διαίσθησης και μαγικών πεποιθήσεων. Αυτό δείχνει ότι η διαίσθησή μας, όσο και αν μας βοηθάει κάποιες φορές, παρουσιάζει επίσης και μια σκοτεινή πλευρά: Μπορεί να ευθύνεται για την επίμονη έλξη των μαγικών πεποιθήσεων.


Έφη Μεσιτίδου

 

Απόδοση: Έφη Μεσιτίδου
Επιμέλεια: PsychologyNow.gr
Πηγή

 

Κάντε like στην σελίδα μας στο Facebook 
Ακολουθήστε μας στο Twitter 

Εγγραφείτε για να λαμβάνετε το newsletter μας!

Βρείτε μας στα...