![](/images/field/image/vrefos.jpg)
Τα ανθρώπινα βρέφη είναι αβοήθητα. Στην αρχή δεν μπορούν να υποστηρίξουν ούτε το βάρος των δικών τους κεφαλιών. Χρειάζονται μήνες μέχρι να μάθουν να μπουσουλούν και να περπατούν.
Συγκρίνετέ το αυτό, με τα νεογέννητα των άλλων θηλαστικών, όπως τα γατάκια και τα πουλάρια, που περίπου μέσα σε μία ώρα από τη γέννησή τους, αρχίζουν να περπατούν. Υπάρχουν διάφορες θεωρίες ως προς το γιατί η ανθρώπινη ανάπτυξη είναι τόσο παρατεταμένη, μεταξύ των οποίων η προσέγγιση ότι αυτός ο επιπλέον χρόνος είναι απαραίτητος για την ανάπτυξη του ανθρώπινου εγκεφάλου.
Αυτό το άρθρο βάζει στην άκρη τέτοιου είδους συζητήσεις και επικεντρώνεται σε 10 μελέτες που παρουσιάζουν εκπληκτικές ικανότητες βρεφών ηλικίας έως ενός έτους. Η επεξεργασμένη έρευνα που ακολουθεί, δείχνει ότι το βρεφικό μυαλό είναι πολύ πιο πολύπλοκο από ό,τι μπορείτε να φανταστείτε:
1. Τα βρέφη μπορούν να συναντήσουν ένα πρόσωπο μία φορά και να το θυμούνται για χρόνια
Σε αυτή τη μελέτη, οι ερευνητές έδειξαν σε μωρά ηλικίας 3 ετών, δύο βίντεο στα οποία προβαλλόταν και ένας διαφορετικός ερευνητής, εκ των οποίων τον έναν τον είχαν συναντήσει μία φορά, πριν δύο χρόνια. Τα παιδιά αφιέρωσαν περισσότερο χρόνο να κοιτάζουν το βίντεο που δείχνει τον ερευνητή τον οποίο δεν είχαν συναντήσει. Αυτό είναι σύμφωνο με τη συνήθη τάση των μικρών παιδιών να κοιτάζουν πράγματα που δεν είναι εξοικειωμένα και υποστηρίζει ότι θυμήθηκαν τον ερευνητή που είχαν συναντήσει μία φορά, όταν βρίσκονταν σε ηλικία μόλις ενός έτους. Φυσικά, το φαινόμενο της παιδικής αμνησίας σημαίνει ότι αυτές οι πρώτες μακροπρόθεσμες αναμνήσεις, είναι πιθανό να χαθούν κατά τα επόμενα έτη.
2. Τα βρέφη μπορούν να ξεχωρίσουν έναν άνθρωπο από ένα ζόμπι (ή πίθηκο)
Βρέφη 6 και 12 μηνών, είδαν εικόνες με ανθρώπινα πρόσωπα από κινούμενα σχέδια. Μερικά από τα πρόσωπα έδειχναν ανατριχιαστικά επειδή είχαν μάτια σαν ζόμπι. Ακριβώς όπως οι ενήλικες, τα 12 μηνών βρέφη (αλλά όχι τα 6 μηνών), αφιέρωσαν περισσότερη ώρα κοιτάζοντας τα πρόσωπα με τα κανονικά μάτια. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι αυτό δείχνει πως από την ηλικία του ενός έτους, τα ανθρώπινα βρέφη βιώνουν μια αποστροφή για τα πλάσματα που είναι «σχεδόν ανθρώπινα». Μια άλλη μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2011, διαπίστωσε ότι τα 3 μηνών βρέφη, προτίμησαν να κοιτάζουν τα ανθρώπινα πρόσωπα ή σώματα αντί για τα σώματα ή τα πρόσωπα των μη ανθρώπινων μορφών, γεγονός που υποδηλώνει ότι είχαν ήδη κάποια γνώση για το πως μοιάζουν οι άνθρωποι.
3. Τα βρέφη μπορούν να προσποιηθούν το κλάμα
Ένας Ιάπωνας ερευνητής κατέγραψε σε βίντεο ένα παράδειγμα μιας προφανούς προσποιητής αναστάτωσης ενός βρέφους 11 μηνών. Ο Hiroko Nakayama βιντεοσκόπησε δύο βρέφη στα σπίτια τους, για 60 λεπτά, δύο φορές το μήνα, για έξι μήνες. Ένα βρέφος έκλαψε μόνο μια φορά μετά την εμφάνιση αρνητικών συναισθημάτων. Ωστόσο, σε μία περίπτωση, το άλλο βρέφος («βρέφος R», όπως ονομάστηκε) πιάστηκε από την κάμερα να χαμογελά και να γελάει, στη συνέχεια ξαφνικά και για λίγο να κλαίει και στη συνέχεια, να εμφανίζει πάλι θετικό συναίσθημα. Το «Βρέφος R φάνηκε να κλαίει σκόπιμα για να τραβήξει την προσοχή της μητέρας» δήλωσε ο Nakayama, «και [στη συνέχεια] χαμογέλασε αμέσως μόλις η μητέρα της ήρθε πιο κοντά».
4. Τα βρέφη μπορούν να καταλάβουν τη διαφορά ανάμεσα σε ένα θλιβερό και σε ένα χαρούμενο τραγούδι
Για τη μελέτη αυτή οι ερευνητές έβαλαν μουσική στα βρέφη, μέσω ηχείων που τοποθετήθηκαν σε κάθε πλευρά του προσώπου τους. Περίμεναν μέχρι τα βρέφη να βαρεθούν και να κοιτάξουν αλλού και τότε θα άλλαζαν τη διάθεση της μουσικής, είτε από λυπηρή σε χαρούμενη ή το αντίστροφο. Αυτός ο διακόπτης διάθεσης, δεν έκανε καμία διαφορά στα 3 μηνών βρέφη, αλλά στα 9 μηνών βρέφη ήταν αρκετό για να αναζωπυρώσει το ενδιαφέρον τους και να αρχίσουν να στρέφονται προς το κοντινό τους πρόσωπο.
5. Τα βρέφη έχουν καλλιτεχνικά γούστα
Αφού τα 9 μηνών βρέφη είχαν μεγαλώσει κοιτάζοντας έργα ζωγραφικής του Κλωντ Μονέ, αφού βαρέθηκαν, το ενδιαφέρον τους κεντρίστηκε από ένα έργο του Πάμπλο Πικάσο. Ωστόσο, το αντίστροφο δεν είχε τα ίδια αποτελέσματα: μετά το χρόνο που αφιέρωσαν κοιτάζοντας τον Πικάσο, τα βρέφη προτίμησαν να δουν περισσότερο Πικάσο παρά ένα νέο Mονέ. Οι ερευνητές δεν είναι βέβαιοι γιατί ο Πικάσο έχει τέτοια ελκυστικότητα στα βρέφη της μελέτης, αλλά μπορεί να σχετίζεται με τη μεγαλύτερη φωτεινότητα της ζωγραφικής του.
6. Τα βρέφη μπορούν να προβλέψουν τις προθέσεις σας
Η έρευνα που δημοσιεύθηκε το 2006, έδειξε ότι τα 12 μηνών βρέφη, όπως και οι ενήλικες, έδειξαν προνοητικότητα μέσω των κινήσεων των ματιών, όταν έβλεπαν κάποιον να τοποθετεί τα παιχνίδια σε ένα κουβά. Δηλαδή, τα μάτια τους κοίταξαν πιο γρήγορα στον κουβά σαν το στόχο για τη πρόβλεψη του τελικού σκοπού του ατόμου. Τα 6 μηνών βρέφη δεν έδειξαν αυτή την ικανότητα και είχαν τα μάτια τους σταθερά στα παιχνίδια. «Η μελέτη έδειξε ότι στην παρατήρηση των πράξεων, τα 12 μηνών βρέφη εστιάζουν στους στόχους με τον ίδιο τρόπο όπως και οι ενήλικες», σύμφωνα με τους ερευνητές.
7. Τα μωρά μπορούν να ακούσουν ήχους της ομιλίας που εσείς δεν μπορείτε
Καθώς τα βρέφη αναπτύσσονται, προσαρμόζονται στους ήχους ομιλίας που σχετίζονται με τη μητρική τους γλώσσα. Πριν συμβεί αυτό, μπορούν να ανιχνεύσουν όλες τις φωνητικές αντιθέσεις στην ανθρώπινη ομιλία, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που οι ενήλικες στο πολιτισμό τους δεν μπορούν. Πάρτε το παράδειγμα τους ήχους του «r» και του «l» όπως ακούγονται στα αγγλικά, τους οποίους οι ενήλικες Ιάπωνες δυσκολεύονται να διακρίνουν. Τα μωρά των Ιαπώνων όμως, πριν τους 6 μήνες, μπορούν να διακρίνουν αυτούς τους ήχους, τόσο αξιόπιστα όσο και ένα μωρό που μεγαλώνει σε ένα αγγλικό σπίτι.
8. Τα μωρά μπορούν να δείξουν περιφρόνηση
Μια μελέτη από το 1980 περιελάμβανε ενήλικες που παρακολουθούσαν βιντεοκασέτες με βρέφη (ηλικίας έως και 9 μηνών), καθώς έπαιρναν διάφορες εκφράσεις του προσώπου ως απόκριση σε πραγματικά γεγονότα της ζωής, συμπεριλαμβανομένων των παιχνιδιάρικων αλληλεπιδράσεων και των επώδυνων ενέσεων. Οι ενήλικες ήταν σε θέση να διακρίνουν αξιόπιστα οκτώ διαφορετικά συναισθήματα στα πρόσωπα των μωρών, μεταξύ των οποίων: «Ενδιαφέρον, χαρά, έκπληξη, λύπη, θυμός, αηδία, περιφρόνηση και φόβο».
9. Τα μωρά κάνουν πρόβα τις λέξεις πολύ πριν μπορέσουν να μιλήσουν
Σε αυτή τη μελέτη, οι ερευνητές σάρωσαν εγκεφάλους βρεφών 7 και 11 μηνών, καθώς τα βρέφη άκουγαν ήχους ομιλίας. Οι ψυχολόγοι παρατήρησαν δραστηριότητα σε τμήματα του εγκεφάλου που σχετίζονται με τις κινητήριες λειτουργίες των μωρών, γεγονός που υποδηλώνει ότι τα μωρά είχαν κάνει ήδη πρόβες πώς να παράγουν τα ίδια τους ήχους, παρόλο που τα περισσότερα από αυτά δεν θα ήταν σε θέση να μιλήσουν για μερικούς μήνες ακόμη.
10. Τα μωρά καταλαβαίνουν τα θεμελιώδη στοιχεία της φυσικής
Τα ανθρώπινα βρέφη φαίνεται να γεννιούνται γνωρίζοντας πώς λειτουργεί ο κόσμος. Για παράδειγμα, μια μελέτη του 2009, διαπίστωσε ότι τα 5 μηνών βρέφη χρησιμοποιούν βασικές κινήσεις για να ανιχνεύσουν αν ένα υλικό είναι στερεό ή υγρό και αφού το πράξουν, διαμορφώνουν προσδοκίες για το πώς αυτές οι ουσίες θα συμπεριφερθούν, όπως το αν θα χυθούν ή θα πέσουν ή εάν θα διαπεραστούν από ένα καλαμάκι. «... Αυτά τα πειράματα αρχίζουν να αποσαφηνίζουν τις απαρχές της αφελούς φυσικής», σύμφωνα με τους ερευνητές.
Πηγή: bps.org.uk
Απόδοση – Επιμέλεια: Ομάδα psychologynow