PsychologyNow Team

«Αυτή είναι η αλήθεια μου»: Αυτόματα γνωστικά αντανακλαστικά μας εμποδίζουν να σκεφτούμε με ορθολογικό τρόπο

«Αυτή είναι η αλήθεια μου»: Αυτόματα γνωστικά αντανακλαστικά μας εμποδίζουν να σκεφτούμε με ορθολογικό τρόπο

PsychologyNow Team
σκίτσο με ουρά από κόσμο να πιστεύει τα ψέμματα που βολεύουν από τις αλήθειες

Οι άνθρωποι αποδέχονται ακούσια ως αληθείς τις απόψεις που συμφωνούν με τη κοσμοθεωρία τους.


Οι ψυχολόγοι υποστηρίζουν ότι ακούσιες, αυτόματες σκέψεις μας ενεργοποιούνται όταν ακούμε ή διαβάζουμε πληροφορίες που αντιστοιχούν σε μια ήδη υπάρχουσα πεποίθησή μας.

Τα ευρήματα της έρευνας, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό journal Social Psychological and Personality Science, παρουσιάζουν πώς η τάση των ανθρώπων να παραμείνουν σταθεροί στις κοσμοθεωρίες τους, υποστηρίζεται από αυτόματα γνωστικά τους «αντανακλαστικά».

Η ομάδα των ψυχολόγων διαπίστωσε ότι οι συμμετέχοντες στη μελέτη, επαλήθευαν πολύ πιο γρήγορα και με ακρίβεια, τη γραμματική ορθότητα δηλώσεων σχετικές με πολιτικά θέματα, τις προσωπικές προτιμήσεις τους και τα κοινωνικά ζητήματα όταν αυτές συμφωνούσαν με τη γνώμη τους.

Σε μια σειρά πειραμάτων, οι ερευνητές ζήτησαν από τους συμμετέχοντες να απαντήσουν σε διάφορες απόψεις, όπως το Το Διαδίκτυο έχει κάνει τους ανθρώπους πιο απομονωμένους ή Το Διαδίκτυο έχει κάνει τους ανθρώπους πιο κοινωνικούς και να δείξουν όσο πιο σύντομα μπορούν αν η γραμματική φράση ήταν σωστή ή όχι.

Αργότερα, ερωτήθηκαν αν συμφωνούν με κάθε άποψη. Οι συμμετέχοντες εντόπισαν τις σωστά γραμματικές απόψεις πιο γρήγορα όταν συμφωνούσαν με αυτές, γεγονός που αποκάλυψε μία ταχεία, ακούσια επίδραση της συμφωνίας για τη γνωστική επεξεργασία.

Όπως υποστηρίζει ο Μάικλ Γκίλντ, βασικός συγγραφέας της έρευνας, προκειμένου να λάβουν τεκμηριωμένες αποφάσεις, οι άνθρωποι πρέπει να είναι σε θέση να εξετάσουν τα πλεονεκτήματα και τις αδυναμίες των διαφορετικών απόψεων και να προσαρμοστούν σε νέες πληροφορίες. Αυτή η αντανακλαστική τάση να δεχθούμε πράγματα που ήδη πιστεύουμε ως αλήθεια, ενδέχεται να μειώσει τη δυνατότητά μας να σκεφτόμαστε με έναν πιο ορθολογικό τρόπο. Οι μελλοντικές μελέτες θα μπορούσαν να διερευνήσουν πώς άλλοι παράγοντες, όπως το έντονο άγχος ή οι φιλελεύθερες ή συντηρητικές απόψεις, επηρεάζουν αυτήν την τάση να δέχονται ή να απορρίπτουν τις απόψεις με «κάθετο» τρόπο.


Πηγή: Social Psychological and Personality Science
Έρευνα: That’s My Truth: Evidence for Involuntary Opinion Confirmation
Απόδοση: Ζωή Παστού, Ψυχολόγος
Επιμέλεια: PsychologyNow.gr

Εγγραφείτε για να λαμβάνετε το newsletter μας!

Βρείτε μας στα...