Ψυχοθεραπεία

Mία μικρή θεραπευτική ιστορία για τον θυμό, τη σχέση θεραπευτή και θεραπευόμενου | Μιρέλλα Κορομπίλια

Μιρέλλα Κορομπίλια

Μιρέλλα Κορομπίλια

Ψυχολόγος - Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια


Αναγνώσεις άρθρου: 3114

Εάν μπορέσουμε να παλέψουμε με τις φλόγες που καίνε μέσα μας εξαιτίας αυτού του συναισθήματος, αυτό που πιθανότατα θα ανακαλύψουμε είναι μια σειρά συναισθημάτων που τον συντροφεύουν μεταξύ των οποίων η θλίψη, η απογοήτευση, η ταπείνωση και ο φόβος.


Ήταν εξοργισμένη. Είχε μόλις είκοσι λεπτά που είχε φτάσει στο γραφείο μου. Αυτός ήταν και ο χρόνος που χρειάστηκε για να μοιραστεί την ιστορία τον – τον λόγο που την οδήγησε εδώ – μαζί μου. Αμέσως μετά, ο θυμός της έφτασε στο αποκορύφωμά του. Σαν να ξεχείλισε. Τελείωσε με μια ιδιαίτερα ξεκάθαρη φράση για το πόσο εξοργισμένη ήταν σχετικά με την «ηλιθιότητα» του κόσμου γύρω της, και ιδιαίτερα του δεσμού της, του Α. ο οποίος δεν την ακούει και την θεωρεί «τρελή».

Έπειτα με κοίταξε για να ανακαλύψει ότι καθόμουν με τα χέρια μου διπλωμένα και της ανταπέδιδα το βλέμμα με πραγματικό ενδιαφέρον. Η στάση και η έκφρασή μου φάνηκε να πυροδοτεί ένα νέο κύμα θυμού. «Αμάν πια!», είπε. «Βλέποντάς σας να κάθεστε εκεί με τόσο ηρεμία και αδιαφορία κάνετε αυτό που με ενοχλεί περισσότερο. Είναι ακριβώς αυτό που κάνει ο Α. και όλοι οι άλλοι. Είναι σαν να μην σας νοιάζει που είμαι δυστυχισμένη μαζί του και είναι βλαβερός για εμένα».

Τη διέκοψα απαλά και την παρότρυνα να θυμηθεί και να επαναλάβει την τελευταία της φράση: «Είναι βλαβερός για εμένα». Μόλις οι λέξεις βγήκαν από το στόμα της, κάτι άλλαξε στην ατμόσφαιρα.Τα μάτια της γέμισαν δάκρυα. Η άκαμπτη στάση της μαλάκωσε και οι τεταμένοι ώμοι της κατέρρευσαν. Έσκυψε προς τα μπρος, αγκάλιασε τον εαυτό της, αφήνοντας τον ουσιαστικά να εκφράσει το νέο φάσμα συναισθημάτων, που είχε αιτηθεί η ερώτησή μου. Η αντίδρασή της έμοιαζε με βουβή κραυγή: « Είναι πολύ πιο εύκολο να είσαι τρελός από το λυπημένος. Είναι, δεν είναι;"

Ο θυμός είναι ένα φυσιολογικό ανθρώπινο συναίσθημα. Όπως ο φόβος, συνιστά συνήθως μια απάντηση σε κάποιο εξωτερικό ερέθισμα, που ενεργοποιεί το νευρικό μας σύστημα και προκαλεί μια συγκεκριμένη αντίδραση. Υπάρχει, ωστόσο, μια ειδοποιός διαφορά. Ενώ ο φόβος τείνει να επικαλεστεί μία απάντηση ανακωχής στο πρόβλημα, ο θυμός μας φέρνει σε μία κατάσταση αγώνα.

Κοντολογίς, λειτουργεί ως ένα κύμα ενεργοποίησης της ενέργειας, που αποτελεί ως επί το πλείστον ένα κίνητρο δράσης πάνω στο συναίσθημα, προκειμένου να το εκφορτώσει. Υπό την έννοια αυτή, ο θυμός ενεργοποιεί και ενθαρρύνει. Σε κάθε περίπτωση, δεν συνιστά απλώς την κάλυψη του φόβου ή της θλίψης. Είναι ένα άλλο συναίσθημα. Είναι πολύ σημαντικό να κατανοήσουμε αυτή τη διάκριση, διότι η αναγνώριση και η αποδοχή του συναισθήματός μας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ανακούφισης και της θεραπευτικής σχέσης. Δεν είπα στη θεραπευόμενή μου ότι δεν έπρεπε να θυμώσει, ούτε της ζήτησα να μου αναφέρει τι βρισκόταν πίσω από αυτή ην οργή. Αντ’ αυτού, κράτησα σταθερή τη θέση μου, καθώς το συναίσθημα ξεσπούσε μέσα της, κάνοντας χώρο για αυτό και παραμένοντας εκεί για να μοιραστώ την εμπειρία αυτή μαζί της. Η κίνηση μου ήταν μια επιλογή, που πηγάζει από τη συνειδητοποίηση ότι το πρώτο βήμα για να ξεπεράσει κανείς τον θυμό, όπως και τα άλλα συναισθήματα, αποτελεί η αναγνώριση της παρουσίας του. 

Το πρόβλημα με το θυμό είναι η αυτόματη υπόθεση του θεραπευτή ότι μόνο επειδή το νιώθουμε, πρέπει να κάνουμε κάτι γι' αυτό.  Εάν όμως επιτρέψει στο συναίσθημα να περάσει μέσα, χωρίς να συνδεθεί με αυτό ή να ενεργήσει εξαιτίας αυτού, η όλη διαδικασία μπορεί να αποβεί πολλαπλά διδακτική. Η αλήθεια είναι ότι, μολονότι ο θυμός είναι κάτι περισσότερο από ένα δευτερεύον συναίσθημα, σπάνια λειτουργεί μόνος του. Όπως η θεραπευόμενη ανακάλυψε, ο θυμός συνδέεται συνήθως με άλλα συναισθήματα.

Εάν μπορέσουμε, λοιπόν, να παλέψουμε με τις φλόγες που καίνε μέσα μας εξαιτίας αυτού του συναισθήματος, αυτό που πιθανότατα θα ανακαλύψουμε είναι μια σειρά συναισθημάτων που τον συντροφεύουν μεταξύ των οποίων η θλίψη, η απογοήτευση, η ταπείνωση και ο φόβος. Κατά τη διαδικασία, εκείνο που η θεραπευόμενη συνειδητοποίησε συνοψίζεται στο ότι δεν ήταν μόνο θυμωμένη με τον σύντροφο της, αισθανόταν, επίσης, ότι την βλάπτει. Εντούτοις, Ο θυμός, όπως εξήγησε, ήταν το ευκολότερο συναίσθημα που μπορούσε να βιώσει. Εφόσον χρεώθηκε με την οργή, δεν χρειαζόταν να βιώσει τον πόνο και την θλίψη που κρύβονταν πίσω από αυτήν. Όταν, όμως, κάλυψε την απόσταση μέσα από το φάσμα των σύνθετων συναισθημάτων της, ήταν σε θέση να πάρει απαντήσεις σχετικά με την κατάστασή της.

Τη στιγμή που άφησε το γραφείο μου, είχε μια σαφώς καλύτερη αντίληψη του τι συνέβη στη συνάντηση με τον σύζυγό της και τι ήθελε να κάνει για την κατάσταση αυτή. Ο θυμός μπορεί να μας διδάξει πολλά για τον εαυτό μας. Το κυριότερο: Μπορεί να μας εξασφαλίσει πρόσβαση σε μέρη του προσωπικού μας χάρτη, που διαφορετικά δεν θα μπορούσαμε να ταξιδέψουμε. Εάν η θεραπευόμενη αγνοούσε την οργή της ή εάν ο θεραπευτής δεν άντεχε το καθρέφτισμα και την ταύτιση με τον σύζυγό της, ενεργώντας υπό την παρόρμηση να την ανακουφίσει, πιθανότατα δεν θα είχε συναντηθεί με τη θλίψη κάτω από τη δεδομένη οργή της. Αν η ίδια είχε απορρίψει την οργή της και ο θεραπευτής δεν είχε δώσει χώρο με την ουδετερότητα , η εν λόγω διαδικασία θα είχε τερματιστεί.

Αποδεχόμαστε τον θυμό μας σημαίνει ότι ξέρουμε ότι μπορούμε να το φροντίσουμε, να τον μετατρέψουμε σε μια νέα σκέψη και πράξη ζωής. «Κάθε συναίσθημα που αισθανόμαστε είναι μια ευκαιρία να γνωρίσουμε καλύτερα τον εσωτερικό μας κόσμο».Και μέσα από αυτή τη δήλωση μαθαίνουμε πώς να περιηγούμαστε στις προκλήσεις της ζωής, καθοδηγώντας τον εαυτό μας με τη σοφία των δικών μας εμπειριών. Τι θα συμβεί εάν την επόμενη φορά που θα νιώσεις θυμωμένος, τον αγκαλιάσεις;  Τι θα συμβεί εάν, αντί να απορρίψεις ή να αποφορτίσεις το θυμό, τον αφουγκραστείς; Τι θα μπορούσες να μάθεις για τον εαυτό σου; Τι θα ανακάλυπτες;"

Το Psychologynow.gr είναι το επιστημονικό site της Ψυχολογίας στην Ελλάδα. Με συνέπεια, εγκυρότητα και αξιοπιστία το Psychologynow.gr είναι ένας πυρήνας ψυχολογίας που έχει στόχο να ενημερώσει, να υποστηρίξει και να ευαισθητοποιήσει την κοινή γνώμη σε θέματα ψυχικής υγείας.

Επικοινωνία: info@psychologynow.gr

Ελάτε στον κόσμο της Ψυχολογίας!
Συμπληρώστε το email σας για να λαμβάνετε
το εβδομαδιαίο newsletter μας.

Βρείτε μας στα...

Εγγραφείτε για να λαμβάνετε το newsletter μας!