Εγκέφαλος και Ψυχή

Η ευγνωμοσύνη αλλάζει τους ανθρώπους, τις σχέσεις και τον εγκέφαλό μας

psychologynow team

psychologynow team

Psychologynow Team

Mε την ευγνωμοσύνη βγαίνουμε πάντα κερδισμένοι.


Ευγνωμοσύνη: όλοι είμαστε ικανοί για να την εκφράσουμε, αλλά μερικές φορές χρειαζόμαστε μια μικρή υπενθύμιση ή λίγη προσπάθεια για να το κάνουμε. Υπάρχουν πολλοί λόγοι για να δείξουμε ευγνωμοσύνη, αλλά μόλις πρόσφατα ανακαλύπτουμε έναν από τους κύριους λόγους: την ικανότητά της να αλλάξει τον εγκέφαλο μας με έναν εξαιρετικά θετικό τρόπο.

Η ευγνωμοσύνη έχει μία πολύ ισχυρή αξία. Μπορεί να μην είναι είναι εύκολη και να απαιτεί την προσοχή μας, αλλά είναι ισχυρή. Έρευνες έχουν δείξει ότι η ευγνωμοσύνη μπορεί να βελτιώσει τη γενική ευημερία, να αυξήσει την ανθεκτικότητα, να ενισχύσει τις κοινωνικές σχέσεις και να μειώσει το άγχος και την κατάθλιψη. Όσο πιο ευγνώμονες είναι οι άνθρωποι, τόσο μεγαλύτερη είναι η συνολική ευημερία και η ικανοποίησή από τη ζωή τους. Έχουν επίσης ισχυρότερο ανοσοποιητικό σύστημα, μειώνεται η αρτηριακή πίεση τους και κοιμούνται και ξυπνούν καλύτερα. Βρίσκονται σε εγρήγορση και είναι πιο γενναιόδωροι, συμπονετικοί και πιο ευτυχισμένοι. Οι ευγνώμονες άνθρωποι έχουν επίσης μια μεγαλύτερη ικανότητα να αναγνωρίζουν τη χαρά και τα θετικά συναισθήματα.

 

Γιατί είναι σημαντική η ευγνωμοσύνη;

Η ευγνωμοσύνη αφορά στην παρατήρηση της καλοσύνης στον κόσμο, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να είμαστε τυφλοί στις δύσκολες καταστάσεις που μπορεί να μας επηρεάζουν ορισμένες στιγμές της ζωής μας. Η ευγνωμοσύνη εξασφαλίζει ότι ακόμη και στη μέση των αρνητικών συναισθημάτων, εμείς δεν πρέπει να ξεχνάμε τα καλά. Παρακάτω, θα βρείτε πως η ευγνωμοσύνη επενδύει με θετική ματιά τη ζωή μας.

 

1. Ενισχύει τις επαφές μας με τους ανθρώπους.

Η ευγνωμοσύνη είναι μια αναγνώριση ότι κάτι σημαντικό έχει γίνει για μας. Είναι μια ανοιχτόκαρδη, συνειδητή αποτύπωση της γενναιοδωρίας εκείνου που τη δίνει. Φυσικά, μπορούμε επίσης να είμαστε ευγνώμονες για τα ευρύτερα πράγματα που δεν έχουν απαραίτητα «δοθεί» σε μας από κάποιον, όπως είναι η υγεία μας, ένα ασφαλές μέρος για να κοιμόμαστε ή οι φιλικές μας σχέσεις. Όπως όμως και με τα υλικά πράγματα, όταν δείχνουμε ευγνωμοσύνη στα λιγότερο απτά πράγματα της ζωής μας, τα εκτιμάμε περισσότερο γιατί δεν πιστεύουμε ότι μας έχουν δοθεί με έναν αυτονόητο τρόπο.

 

2. Γνωστοποιεί στους ανθρώπους ότι δεν είμαστε ο τύπος που θεωρεί τα πράγματα ως δεδομένα.

Υπάρχουν δύο τύποι ανθρώπων. Εκείνοι που καθώς οδηγούν, κάνουν ένα νεύμα στους ανθρώπους ευχαριστώντας τους που τους άφησαν να προχωρήσουν στην κίνηση και εκείνοι που δεν το κάνουν. Κάθε ένας ανταποκρίνεται διαφορετικά στον κόσμο. Η ευγνωμοσύνη δείχνει ότι είμαστε καλοί για να είμαστε σε μια σχέση και ότι εκτιμούμε ορισμένα πράγματα, χωρίς να τα περιμένουμε.

 

3. Ενισχύει την γενναιόδωρη συμπεριφορά.

Η ευγνωμοσύνη ενισχύει τη γενναιοδωρία του δωρητή και του δέκτη. Όταν υπάρχει μια ανοικτή επίδειξη ευγνωμοσύνης στις σχέσεις μας, τότε οι δύο άνθρωποι είναι πιο πιθανό να επαναλάβουν την ίδια διαδικασία. Το αποτέλεσμα αυτής δεν είναι μόνο ατομικό αλλά μπορεί να μεταφερθεί και στον υπόλοιπο κόσμο.

 

Η ευγνωμοσύνη επιβραβεύει τη γενναιοδωρία και διατηρεί τον κύκλο της υγιούς κοινωνικής συμπεριφοράς

 

4. Αυξάνει τα συναισθήματα ασφάλειας και συνεκτικότητας

Η ευγνωμοσύνη μας βοηθά να παρατηρούμε το καλό που προέρχεται έξω από τον εαυτό μας. Βλέπουμε το καλό στον κόσμο και τους ανθρώπους γύρω μας, αυξάνοντας τα συναισθήματα της ασφάλειας και της συνεκτικότητας.

 

5. Διατηρεί την καλή αίσθηση για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα

Τα θετικά συναισθήματα τείνουν να γλιστράνε μακριά μας πάρα πολύ γρήγορα. Η ευγνωμοσύνη μας επιτρέπει να κρατήσουμε τη θετικότητα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και να κρατήσουμε το καλό στη ζωή μας, που αλλιώς θα το ξεπερνούσαμε πολύ γρήγορα.

 

6. Απομακρύνει τα αρνητικά συναισθήματα

Είναι αδύνατο να αισθανόμαστε ταυτόχρονα ευγνωμοσύνη και αρνητισμό. Όσο περισσότερο χώρο επιτρέπουμε στην ευγνωμοσύνη, τόσο περισσότερο θα επεκταθεί και θα ανοίξει το δρόμο για άλλα θετικά συναισθήματα: τη σύνδεση, την ευτυχία, την εκτίμηση, τη χαρά. Περισσότερα καλά συναισθήματα σημαίνει λιγότερος χώρος για τα τοξικά.

 

Ευγνωμοσύνη: είναι πιο ισχυρή με τα πράγματα που κάνετε, από τα πράγματα που έχετε

Έρευνες έχουν φανερώσει ότι έχουμε την τάση να αισθανόμαστε πιο ευγνώμονες για τις εμπειρίες από ό,τι για τα πράγματα που έχουμε. Δεν φαίνεται να υπάρχει σαφής λόγος για αυτό, αλλά μία από τις θεωρίες είναι ότι η εμπειρία είναι λιγότερο πιθανό να προκαλέσει κοινωνικές συγκρίσεις.

 

Ενώ τα «υλικά αγαθά» μπορεί να μας αποπλανήσουν να συγκρίνουμε αυτά που έχουμε με αυτά που έχουν άλλοι άνθρωποι, οι εμπειρίες είναι πιο πιθανό να στρέψουν την προσοχή μας στις δικές μας προσωπικές περιστάσεις και να επεκτείνουν τα αισθήματα εκτίμησης, ευτυχίας και ικανοποίησης

 

Η επιστήμη της ευγνωμοσύνης. Πώς αλλάζει η ευγνωμοσύνη τον εγκέφαλο;

Όταν ο εγκέφαλος αισθάνεται ευγνωμοσύνη, τα τμήματα του εγκεφάλου που ενεργοποιούνται, περιλαμβάνουν το κοιλιακό και ραχιαίο έσω προ-μετωπιαίο φλοιό. Αυτές οι περιοχές εμπλέκονται στα συναισθήματα της ανταμοιβής (η ανταμοιβή εμφανίζεται όταν το στρες έχει αφαιρεθεί), ηθικής, διαπροσωπικών σχέσεων και θετικών κοινωνικών αλληλεπιδράσεων και της ικανότητας να κατανοήσουμε τι σκέφτονται ή τι αισθάνονται οι άλλοι άνθρωποι.

Η ευγνωμοσύνη έχει επίσης την ικανότητα να αυξάνει σημαντικά τις νευροχημικές ουσίες. Όταν η σκέψη μετατοπίζεται από αρνητική σε θετική, υπάρχει μία σειρά χημικών ουσιών που μας κάνουν να νιώθουμε καλά, όπως η ντοπαμίνη, η σεροτονίνη και η οκυτοκίνη. Όλα αυτά συμβάλλουν στα συναισθήματα της εγγύτητας, της σύνδεσης και της ευτυχίας που έρχονται με ευγνωμοσύνη.

 

Η συνέπεια είναι το κλειδί

Η ευγνωμοσύνη χτίζεται με περισσότερη ευγνωμοσύνη. Γνωρίζουμε ότι ο εγκέφαλος αλλάζει με την εμπειρία, έτσι ώστε όσο περισσότερη ευγνωμοσύνη δείχνουμε, τόσο περισσότερο ο εγκέφαλος μαθαίνει να συντονίζεται με τα θετικά πράγματα στον κόσμο. Αυτό δεν είναι κάτι που έρχεται φυσικά. Έχουμε μια αρνητική προκατάληψη, πράγμα που σημαίνει ότι είμαστε καλωδιωμένοι να παρατηρούμε τις απειλές στο περιβάλλον. Αυτό είναι ένα καλό πράγμα και μας έχει κρατήσει ζωντανούς από την αρχή της ύπαρξής μας, αλλά μαζί με αυτό θέλουμε επίσης να είμαστε και ευτυχισμένοι. Όταν υπάρχει υπερβολική έμφαση στο αρνητικό, η ευγνωμοσύνη μπορεί να είναι ένας τρόπος για να αναπτύξουμε μια πιο θετική εστίαση και να διδάξουμε τον εγκέφαλο να περνά περισσότερο χρόνο στα θετικά και λιγότερο χρόνο στα πράγματα που μας κάνουν κακό.

Με τον εγκέφαλο μας συνεχώς σε συναγερμό να παρατηρήσει τα αρνητικά, θα πρέπει όχι μόνο να τον διδάξουμε να συντονιστεί στα θετικά, αλλά και να κρατήσει αυτά τα θετικά για αρκετό καιρό ώστε να υπάρξει αποτέλεσμα. Η προδιάθεσή μας είναι να αφήνουμε τα καλά πράγματα να μας ξεφεύγουν αρκετά γρήγορα, οπότε θα πρέπει να στοχεύσουμε στην αξιοποίηση των θετικών στοιχείων για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα ώστε αλλάξει ο εγκέφαλος. Ερευνητές που έχουν εργαστεί εκτεταμένα στον τομέα αυτό, έχουν βρει ότι η εστίαση σε μια εμπειρία για 20 δευτερόλεπτα, είναι αρκετός χρόνος για να δημιουργηθούν θετικές διαρθρωτικές αλλαγές στον εγκέφαλο. Η ευγνωμοσύνη δημιουργεί χώρο για να επεκταθεί η θετική εμπειρία ή για να ξαναβιώσουμε την εμπειρία, αντί να την ξεπερνάμε γρήγορα.

Η ευγνωμοσύνη έχει επιπλέον την δύναμη να ξεκινήσει μία κοινωνική δυναμική που έχει τη δυνατότητα να επεκτείνει το καλό σε όλους τους εμπλεκόμενους παράγοντες. Όσο περισσότερη ευγνωμοσύνη αισθανόμαστε, τόσο περισσότερο θα ενεργήσουμε με ένα θετικό κοινωνικό τρόπο προς τους άλλους, ο οποίος θα ενθαρρύνει τα συναισθήματα ευγνωμοσύνης τους που θα τους καθιστούν κοινωνικά πιο θετικούς... και έτσι συνεχίζεται ένας όμορφος κύκλος της ευγνωμοσύνης.

 

Υπάρχει τρόπος εξάσκησης της ευγνωμοσύνης;

Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να εξασκήσει κανείς την ευγνωμοσύνη, αλλά όπως και αν γίνει αυτό, είναι σημαντικό να γίνει με συνέπεια και πρωτοτυπία. Στον εγκέφαλό μας, αρέσει η καινοτομία. Την λατρεύει. Προσαρμόζεται γρήγορα σε οτιδήποτε μένει σταθερό. Αυτός είναι ο λόγος που η χαρά που νιώθουμε για τα πράγματα που μας κατακλύζουν με συναισθήματα, χάνουν σύντομα τη λάμψη τους. Ο εγκέφαλός προσαρμόζεται και όταν το καταφέρει, αρχίζει να ψάχνει για το επόμενο ιδιαίτερο πράγμα. Η ευγνωμοσύνη μπορεί να το αλλάξει αυτό. Με την ευγνωμοσύνη, δίνουμε συνεχώς στο μυαλό μας κάτι νέο και θετικό για να επικεντρωθεί (υπό την προϋπόθεση ότι εξασκούμε την ευγνωμοσύνη για διαφορετικά πράγματα και όχι για το ίδιο πράγμα). Αν είμαστε ευγνώμονες για τα ίδια πράγματα κάθε μέρα, ακόμη και αν είναι σημαντικά και αξίζουν τεράστια ευγνωμοσύνη, δεν θα έχουν την ίδια επίδραση στον εγκέφαλο, όπως όταν βρίσκουμε κάτι θετικό και νέο κάθε φορά.

Όσον αφορά τη συνέπεια, ακούγεται αρκετά εύκολο να εξασκήστε την ευγνωμοσύνη με συνέπεια, αλλά αν τα αρνητικά συναισθήματα τείνουν να σας πλησιάζουν γρήγορα, θα μπορούσε να είναι πιο δύσκολο από ό,τι θα περιμένατε. Για να το επιλύσετε αυτό, ξεκινήστε με μικρά βήματα. Πράγματα που χρειάζονται περισσότερη προσπάθεια θα φαίνονται πάντα ότι είναι πιο μακριά και πιο δύσκολο να τα καταφέρετε, κάτι που βγάζει νόημα. Όσο πιο δύσκολα είναι, τόσο λιγότερο πιθανό είναι να τα καταφέρετε.


Πηγή: psychcentral.com

Απόδοση – Επιμέλεια: Psychologynow.gr

* Η απόδοση αυτού του άρθρου στα ελληνικά απαιτεί πολύ προσπάθεια και δεν επιθυμούμε να το αναδημοσιεύετε χωρίς την άδειά μας. Αν θέλετε να το αναδημοσιεύσετε, επικοινωνήστε μαζί μας στο info@psychologynow.gr

psychologynow team

psychologynow team

Psychologynow Team


Ελάτε στον κόσμο της Ψυχολογίας!
Συμπληρώστε το email σας για να λαμβάνετε
το εβδομαδιαίο newsletter μας.

Βρείτε μας στα...

Εγγραφείτε για να λαμβάνετε το newsletter μας!