Χορηγούμενο άρθρο
Η μουσική μπορεί να γίνει κάτι πολύ περισσότερο από ήχος. Μέσα από μια βιωματική θεραπευτική διαδικασία, ανοίγει δρόμους για αυτογνωσία, έκφραση και ουσιαστική ενδυνάμωση των γυναικών.
Η μουσική αποτελεί ένα ισχυρό θεραπευτικό εργαλείο με τη βοήθεια του οποίου το θεραπευόμενο άτομο μπορεί να οδηγηθεί σε σημαντικές θεραπευτικές αλλαγές.
Χρησιμοποιώντας τη δεκτική μέθοδο μουσικοθεραπείας «Music Imagery» (ΜΙ) με ομάδες γυναικών μπορούμε να στηρίξουμε την επαφή τους με τον εσωτερικό τους κόσμο όπως και την ενδυνάμωσή τους.
Το «Music Imagery» (ΜΙ) αποτελεί μια διαδεδομένη τεχνική κατά την οποία το θεραπευόμενο άτομο ακούει μουσική σε διευρυμένη κατάσταση συνειδητότητας, δημιουργώντας το λεγόμενο «imagery» το οποίο μπορεί να περιλαμβάνει νοερές εικόνες, σωματικές αισθήσεις, συναισθήματα, σκέψεις ή αναμνήσεις. Μετά την εμπειρία της μουσικής ακρόασης, το άτομο έχει τη δυνατότητα να την αποτυπώσει με διάφορους τρόπους, όπως ζωγραφική, εκφραστική κίνηση ή παίζοντας μουσική. Ακολουθεί η λεκτική επεξεργασία και νοηματοδότηση με τη θεραπεύτρια/θεραπευτή.
Η εμπειρία μουσικής ακρόασης και “imagery” συνοδεύεται από καθοδήγηση που παρέχεται πριν ή κατά τη διάρκεια της ακρόασης, η οποία μπορεί να είναι περισσότερο ή λιγότερο περιγραφική ή στοχευμένη, ανάλογα με το πλαίσιο, τους στόχους, τις ανάγκες και την εμπειρία του θεραπευόμενου ατόμου.
Η συγκεκριμένη μέθοδος μπορεί να χρησιμοποιηθεί όπως αναφέρθηκε τόσο σε ατομικό όσο και σε ομαδικό πλαίσιο. Ένα από τα ομαδικά πλαίσια στα οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί είναι και η ομάδα γυναικών με έμφαση στην ενδυνάμωση και την αυτό-πραγμάτωση.
Ο λόγος που καθίσταται σημαντική η ενδυνάμωση των γυναικών είναι ότι, παρά την αναγνώριση της ισότητας των φύλων ως θεμελιώδους ανθρώπινου δικαιώματος και τον στόχο βιώσιμης ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών για το 2030, στην πράξη, ουσιαστικά δεν υφίσταται. Παρά τη σχετική πρόοδο των τελευταίων δεκαετιών, η ισότητα των φύλων παραμένει μακρινός στόχος.
Σύμφωνα με πρόσφατα δεδομένα, εκατομμύρια γυναίκες συνεχίζουν να βιώνουν ανισότητες σε βασικούς τομείς της ζωής τους, ενώ η έμφυλη βία, οι παιδικοί γάμοι και το μισθολογικό χάσμα εξακολουθούν να αποτελούν παγκόσμιες πραγματικότητες. Εκτιμάται μάλιστα ότι, με τους σημερινούς ρυθμούς, η πλήρης ισότητα δεν θα επιτευχθεί πριν περάσουν αιώνες.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η γυναικεία ενδυνάμωση αναδεικνύεται ως μια διαδικασία που συνδέει την προσωπική έκφραση με τη συλλογική αλλαγή, λαμβάνοντας υπόψη τις πολλαπλές ταυτότητες και εμπειρίες των γυναικών.
Σε αυτό το σημείο, η μουσικοθεραπεία μπορεί να λειτουργήσει ως ένα ισχυρό εργαλείο, προσφέροντας έναν ασφαλή χώρο έκφρασης, επεξεργασίας εμπειριών και ενίσχυσης της φωνής και της αυτονομίας των γυναικών.
Πιο συγκεκριμένα, η ενδυνάμωση γυναικών ορίζεται από το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων, ως «η διαδικασία μέσα από την οποία οι γυναίκες αποκτούν ισχύ και έλεγχο πάνω στις ζωές τους, όπως και τη δυνατότητα να κάνουν στρατηγικές επιλογές». Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων έχει ως άξονες την καλλιέργεια της αυτοεκτίμησης, την αναγνώριση του δικαιώματος του αυτοκαθορισμού και της ύπαρξης επιλογών, την πρόσβαση σε ευκαιρίες και πόρους, τον έλεγχο της ζωής μέσα κι έξω από την εστία και τη δυνατότητα επιρροής κοινωνικής και οικονομικής αλλαγής.
Η Stromquist (1995) επισημαίνει πως «ένας πλήρης ορισμός της ενδυνάμωσης θα πρέπει να συμπεριλαμβάνει γνωστικές, ψυχολογικές, πολιτικές και οικονομικές διαστάσεις».
Στα πλαίσια της γνωστικής και ψυχολογικής διάστασης μπορεί να έρθει και να εφαρμοστεί η μουσικοθεραπεία και συγκεκριμένα η χρήση του Music Imagery (ΜΙ) για να βοηθήσει κυρίως στην καλλιέργεια της αυτοεκτίμησης και την αναγνώριση του δικαιώματος του αυτοκαθορισμού και της ύπαρξης επιλογών μέσα από την ενίσχυση της πεποίθησης πως οι γυναίκες μπορούν να δράσουν τόσο ατομικά όσο και ομαδικά για να αλλάξουν τις συνθήκες στις οποίες ζουν.
Οι εσωτερικές και εξωτερικές δομές που διαμορφώνουν τη πραγματικότητα δισεκατομμυρίων γυναικών έχουν καλλιεργηθεί σε βάθος χιλιετιών. Για να επιτευχθούν ουσιαστικές αλλαγές στην ενδυνάμωση, απαιτείται πρώτα εσωτερική μεταμόρφωση. Σε αυτό το πλαίσιο, η μουσική και η σύνδεση με το συλλογικό ασυνείδητο μέσα από τα αρχέτυπα μπορούν να βοηθήσουν τις γυναίκες να συνδεθούν με κάτι πιο πυρηνικό και ενστικτώδες.
Όπως ανέφερε η ψυχαναλύτρια Clarissa Pinkola Estés στο βιβλίο της «Γυναίκες που τρέχουν με τους λύκους» (1992) μέσα από τη σύνδεση με την πιο αρχέγονη και άγρια φύση τους, οι γυναίκες μπορούν να καθοδηγηθούν σε καινούριους δρόμους πιο κοντά στις πραγματικές τους ανάγκες.
Οι Shinoda Bolen & Clausson (1995) μίλησαν για το πως η εκπλήρωση των αρχετύπων μπορεί να εξαρτάται από την κοινωνική και οικογενειακή αποδοχή τους. Η μη εκπλήρωσή τους λόγω της μη αποδοχής τους μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλότερη αυτοπεποίθηση και κατ’ επέκταση να επηρεάσει την ύπαρξη ενδυνάμωσης.
Η μουσική, με τις αρχετυπικές και συναισθηματικές ποιότητές της, έρχεται να συμπληρώσει και να εμβαθύνει την εμπειρία.
Φροντίζοντας τη σύνδεση των γυναικών μέσα από ομαδικές συνεδρίες Music Ιmagery (ΜΙ) με τις πιο αρχέγονες ταυτότητές τους και τα αρχέτυπα, μπορούμε να ενισχύσουμε την αυτοπεποίθηση και τη συνειδητοποίηση τόσο των διαστάσεων που τους δημιουργούν δυσφορία όσο και των δυνατοτήτων που κρύβουν μέσα τους.
Με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να ενθαρρύνουμε τις συμμετέχουσες να συνεχίσουν την πορεία ενδυνάμωσης και ευζωίας στον προσωπικό, επαγγελματικό, πολιτικό και οικονομικό άξονα, μέσα από μια διαδικασία εσωτερικής μεταμόρφωσης και αυτοπραγμάτωσης, με σύμμαχο τη δημιουργική -και ουσιαστική-δύναμη της μουσικής.
Στα πλαίσια του προγράμματος “Music-POWER”, η SONORA-Διεπιστημονική Εταιρεία Μουσικοθεραπείας και Έρευνας, προσφέρει δύο Κύκλους Γυναικών 6 εβδομαδιαίων συναντήσεων τον Απρίλιο / Μάιο 2026.
Περισσότερες πληροφορίες ΕΔΩ
Συγγραφέας: Άρτεμις Χριστοδούλου, ΜΑ, Ψυχολόγος, Μουσικοθεραπεύτρια, MI/MB θεραπεύτρια, Συνεργάτης της «SONORA-Διεπιστημονική Εταιρεία Μουσικοθεραπείας και Έρευνας».
Βιβλιογραφία
- https://eige.europa.eu/publications-resources/thesaurus/terms/1246
- UN Commission on the Status of Women (2002). Agreed Conclusions on eradicating poverty, including through the empowerment of women throughout their life cycle, in a globalising world https://www.un.org/womenwatch/daw/csw/csw46/conclusionsII.pdf
- https://www.unwomen.org/en/news-stories/press-release/2022/09/press-release-achieving-full-gender-equality-is-still-centuries-away-warns-the-united-nations-in-a-new-report
- https://v1.focus2030.org/Special-report-The-state-of-gender-inequalities-around-the-world-in-2026
- Grocke, D., & Wigram, T. (2006). Receptive methods in music therapy: Techniques and clinical applications for music therapy clinicians, educators and students. Jessica Kingsley Publishers.
- Shinoda Bolen, J., & Clausson, J. (1995). Women’s psychology, goddess archetypes, and patriarchy: A Jungian analyst, feminist activist, visionary feminist foremother. Women & Therapy, 17(1-2), 71-85.
- Stromquist, Nelly P. (1995). “The theoretical and practical bases for empowerment.” In: Medel-Añonuevo C (ed) Women, education, and empowerment: Pathways towards autonomy, UNESCO Insitute form Education
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ. 242811