Βιβλιοπροτάσεις: Μην τρελαίνεσαι!

Νευροεπιστήμη και ψυχολογία… για να μην τρελαινόμαστε!

Σε μια εποχή όπου η υπερανάλυση έχει γίνει δεύτερη φύση μας και το άγχος μοιάζει να αποτελεί μόνιμο υπόστρωμα της καθημερινότητας, το βιβλίο Μην τρελαίνεσαι! της Philippa Perry έρχεται να λειτουργήσει ως ένας γειωμένος, ψύχραιμος οδηγός ψυχικής ισορροπίας.

Η Philippa Perry είναι Βρετανίδα ψυχοθεραπεύτρια με μακρά πορεία στον χώρο της ψυχικής υγείας. Έχει εργαστεί επί δεκαετίες με θεραπευμένους, έχει συνεργαστεί με σημαντικούς οργανισμούς όπως το The School of Life και έχει συμβάλει ενεργά στον δημόσιο διάλογο γύρω από την ψυχική ανθεκτικότητα και τις ανθρώπινες σχέσεις.

Στον πυρήνα του βιβλίου βρίσκεται μια απλή αλλά ουσιαστική ιδέα που αναφέρει ότι δεν μπορούμε να αλλάξουμε αυτό που δεν παρατηρούμε. Η συγγραφέας ξεκινά από την σημασία της αυτοπαρατήρησης, καλώντας μας να αναπτύξουμε την ικανότητα να ακούμε τις σκέψεις μας χωρίς να ταυτιζόμαστε αυτόματα μαζί τους αλλά και χωρίς να σπεύδουμε αμέσως να τις κρίνουμε και να τις ακυρώσουμε. Ακόμα και αν πρόκειται για εσωτερικές φωνές αυτοαμφισβήτησης ή κριτικής είναι σημαντικό να τις ακούσουμε με ψυχραιμία, προκειμένου να τις αναγνωρίσουμε, και έπειτα να τις μειώσουμε.
Μέσα από απλές αλλά ουσιαστικές ασκήσεις, όπως η καταγραφή σκέψεων ή η συνειδητή εστίαση στην αναπνοή, ο αναγνώστης εκπαιδεύεται να δημιουργεί απόσταση ανάμεσα στο ερέθισμα και την αντίδραση.

Μια επιπλέον ενδιαφέρουσα προσέγγιση του βιβλίου, είναι αυτή του άγχους. Η Philippa Perry διακρίνει ανάμεσα στο «καλό» και το «κακό» άγχος. Το πρώτο είναι εκείνο που μας κινητοποιεί, μας κρατά σε εγρήγορση, μας βοηθά να εξελιχθούμε. Είναι η δημιουργική ένταση που συνοδεύει κάθε πρόκληση. Το δεύτερο, αντίθετα, είναι η υπερδιέγερση που μας παραλύει, που γεννά καταστροφικά σενάρια και μας εγκλωβίζει σε ατέρμονες, αυτοϋπονομεύτηκες σκέψεις. Η ψυχική υγεία, σύμφωνα με τη συγγραφέα, δεν προϋποθέτει την εξάλειψη του άγχους, αλλά την ικανότητα να αναγνωρίζουμε πότε περνάμε από τη λειτουργική ένταση στη δυσλειτουργική υπερφόρτωση.

Παράλληλα, το βιβλίο εστιάζει στις σχέσεις μας και στις ιστορίες που λέμε στον εαυτό μας. Οι αφηγήσεις που έχουμε υιοθετήσει, συχνά επηρεασμένες από την οικογενειακή μας κληρονομιά και τις πρώιμες εμπειρίες μας, λειτουργούν σαν ένα πρίσμα μέσα από τα οποία ερμηνεύουμε τον κόσμο. Αν δεν τις εξετάσουμε, τις επαναλαμβάνουμε μηχανικά. Ενώ αν τις αναγνωρίσουμε, μπορούμε να τις επεξεργαστούμε και να επιλέξουμε αν θέλουμε να τις επαναλάβουμε ή όχι και αποκτούμε μια εσωτερική ευελιξία. Και η ευελιξία, για την συγγραφέα, είναι το κλειδί για ψυχική ανθεκτικότητα ανεξαρτήτως εξωτερικών παραγόντων.

Το Μην τρελαίνεσαι! δεν υπόσχεται μια ζωή χωρίς δυσκολίες, ούτε έναν νου απαλλαγμένο από ανησυχίες. Υπόσχεται, όμως, κάτι πιο ουσιαστικό: τη δυνατότητα να σταθούμε απέναντι σε όσα μας συμβαίνουν με μεγαλύτερη επίγνωση, σταθερότητα και εσωτερική διαύγεια. Μέσα από την αυτοπαρατήρηση, τη διάκριση ανάμεσα στο δημιουργικό και το αποδιοργανωτικό άγχος, την κατανόηση των σχέσεων και των προσωπικών μας αφηγήσεων, η Philippa Perry μας δείχνει ότι η ψυχική ανθεκτικότητα δεν είναι έμφυτο χάρισμα· είναι δεξιότητα που καλλιεργείται.

Τα βιβλία της συγγραφέως κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Διόπτρα για την ελληνική γλώσσα.