Βιβλιοπροτάσεις: Ελευθερία από το γνωστό

Ο Jiddu Krishnamurti υπήρξε μία από τις πιο ιδιαίτερες πνευματικές μορφές του 20ού αιώνα.

Γεννημένος στην Ινδία, αναδείχθηκε από πολύ νωρίς ως χαρισματική προσωπικότητα, όμως αρνήθηκε τον ρόλο του γκουρού και κάθε μορφή πνευματικής αυθεντίας. Σε όλη τη διάρκεια της ζωής του μίλησε σε ανθρώπους σε όλο τον κόσμο για την ελευθερία, τον φόβο, την αγάπη, τη σκέψη, τη βία, την παιδεία και την ανάγκη να κοιτάζουμε τον εαυτό μας χωρίς προκατασκευασμένα σχήματα.

Στο εμβληματικό έργο του, Ελευθερία από το γνωστό, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα, ο αναγνώστης συναντά τον πυρήνα της σκέψης του. Το «γνωστό» δεν είναι μόνο η γνώση ή η εμπειρία μας. Είναι οι μνήμες, οι πεποιθήσεις, οι φόβοι, οι συγκρίσεις, οι εικόνες που έχουμε φτιάξει για τον εαυτό μας και τους άλλους. Είναι όλα όσα παρεμβάλλονται ανάμεσα σε εμάς και στην πραγματική παρατήρηση της ζωής.

Ο συγγραφέας δεν γράφει σαν να κατέχει μια αλήθεια που πρέπει να μεταδώσει, αλλά περισσότερο σαν να ανοίγει έναν χώρο διερεύνησης. Οι σκέψεις του δεν οδηγούν σε εύκολα συμπεράσματα· αντίθετα, μας αναγκάζουν να σταθούμε λίγο περισσότερο σε ερωτήματα που συνήθως προσπερνάμε: γιατί φοβόμαστε, γιατί συγκρινόμαστε, γιατί αναζητούμε διαρκώς επιβεβαίωση, γιατί δυσκολευόμαστε να δούμε τα πράγματα όπως είναι.

Ο Jiddu Krishnamurti δεν μιλά για αλλαγή ως προσπάθεια να γίνουμε κάτι διαφορετικό. Μιλά για την εσωτερική μετατόπιση που συμβαίνει όταν βλέπουμε καθαρά αυτό που ήδη υπάρχει μέσα μας: τον φόβο χωρίς να τον αποφεύγουμε, τη βία χωρίς να τη δικαιολογούμε, τη μοναξιά χωρίς να τη σκεπάζουμε, την επιθυμία χωρίς να την ωραιοποιούμε. Για εκείνον, η ουσιαστική κατανόηση δεν έρχεται μέσα από κανόνες ή τεχνικές, αλλά μέσα από την καθαρή, άμεση παρατήρηση του εαυτού μας.

Γι’ αυτό και το βιβλίο δεν διαβάζεται ως ένας ακόμη οδηγός προσωπικής ανάπτυξης. Δεν προσφέρει βήματα, ασκήσεις ή βεβαιότητες. Αντίθετα, αμφισβητεί την ίδια την ανάγκη μας να αναζητούμε διαρκώς κάποιον να μας δείξει τον δρόμο. Μας φέρνει αντιμέτωπους με ένα βαθύτερο ερώτημα: μπορούμε να δούμε τον εαυτό μας χωρίς να τον κρίνουμε, χωρίς να τον συγκρίνουμε και χωρίς να προσπαθούμε αμέσως να τον διορθώσουμε;

Σε μια εποχή γεμάτη έτοιμες συμβουλές, συνταγές ευτυχίας και προκαθορισμένα μονοπάτια, το βιβλίο αυτό παραμένει απροσδόκητα σύγχρονο. Γιατί μας ζητά να παρατηρήσουμε τον ίδιο μας τον εαυτό. Πώς σκεφτόμαστε και πώς δρούμε. Και ίσως εκεί, σε αυτή την απλή αλλά ριζική πράξη, να αρχίζει η πραγματική ελευθερία.