Πολιτιστική Συνταγογράφηση: Όταν το μουσείο και το θέατρο γίνονται το «φάρμακο» για την ψυχική υγεία

Μπορεί μια επίσκεψη σε μια γκαλερί ή ένα μάθημα κεραμικής να μειώσει το άγχος και την κατάθλιψη; Η επιστήμη απαντά καταφατικά, εισάγοντας την Τέχνη στο επίσημο οπλοστάσιο της δημόσιας υγείας και στην Ελλάδα! Διαβάστε τους όρους και τις προϋποθέσεις συμμετοχής!

Η Πολιτιστική Συνταγογράφηση μετατοπίζει το επίκεντρο από τη συμπτωματολογία στην κοινωνική και δημιουργική σύνδεση. Αντί για την αποκλειστική χρήση φαρμακευτικής αγωγής, οι ειδικοί παραπέμπουν θεραπευόμενους με ήπια κατάθλιψη, άγχος ή μοναξιά σε καλλιτεχνικά εργαστήρια, χορό, θέατρο και επισκέψεις σε μουσεία.

Η διαδικασία αυτή δεν προσφέρει μόνο αισθητική απόλαυση, αλλά ενεργοποιεί τη νευροπλαστικότητα, μειώνει τα επίπεδα κορτιζόλης και ενισχύει το αίσθημα του ανήκειν. Σε μια εποχή έντονης αποξένωσης, η τέχνη αναδεικνύεται σε έναν ισχυρό, μη επεμβατικό «ρυθμιστή» του νευρικού συστήματος, αποδεικνύοντας ότι η δημιουργικότητα είναι βιολογική ανάγκη και θεραπευτικό δικαίωμα για κάθε άνθρωπο.

Διαβάστε την υπουργική απόφαση και τις προϋποθέσεις συμμετοχής επαγγελματιών ψυχικής υγείας και ληπτών.

Εξειδίκευση των όρων, των προϋποθέσεων, της διαδικασίας εκτέλεσης του προγράμματος «Πολιτιστική Συνταγογράφηση ως Συμπληρωματική Αγωγή στην Ψυχική Υγεία» (εφεξής Πρόγραμμα) και ένταξης σε αυτό των ωφελούμενων, των φορέων πολιτισμού και προϋποθέσεις συμμετοχής των επαγγελματιών από το χώρο της ψυχικής υγείας και της τέχνης.

Κοινή Υπουργική Απόφαση Αριθμ. 99517/2026

ΦΕΚ 1288/Β/10-3-2026

ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ

ΥΓΕΙΑΣ – ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ – ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

Έχοντας υπόψη:

Τις διατάξεις:

α. Της παρ. 8 του άρθρου 108 του ν. 5179/2025 «Αναδιοργάνωση του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία “Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου” και του νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου με την επωνυμία «Μητροπολιτικός Οργανισμός Μουσείων Εικαστικών Τεχνών Θεσσαλονίκης», ενίσχυση των δράσεων του Οργανισμού Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης και του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, μετονομασία του Προπαρασκευαστικού και Επαγγελματικού Σχολείου Καλών Τεχνών Πανόρμου Τήνου σε Ανώτερη Σχολή Καλών Τεχνών Μαρμαροτεχνίας Πανόρμου Τήνου και αναμόρφωση του πλαισίου λειτουργίας της, ρυθμίσεις για το πρόγραμμα στήριξης οπτικοακουστικών έργων στην Ελλάδα και λοιπές διατάξεις» (Α’26),

β. του Κώδικα νομοθεσίας για την προστασία των αρχαιοτήτων και εν γένει της πολιτιστικής κληρονομιάς (ν. 4858/2021, Α’220),

γ. του ν. 4822/2021 «Κύρωση της Σύμβασης Χρηματοδότησης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ελληνικής Δημοκρατίας, της Δανειακής Σύμβασης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ελληνικής Δημοκρατίας και των Παραρτημάτων τους και άλλες διατάξεις για το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας» (Α’ 135), δ. του ν. 4624/2019 «Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, μέτρα εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και ενσωμάτωση στην εθνική νομοθεσία της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/680 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016 και άλλες διατάξεις» (Α’ 137) και ιδίως των άρθρων 22 και 26 αυτού,

ε. του ν. 4622/2019 «Επιτελικό Κράτος: οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της Κυβέρνησης, των κυβερνητικών οργάνων και της κεντρικής δημόσιας διοίκησης» (Α’ 133),

στ. του ν. 3607/2007 «Σύσταση και Καταστατικό της «Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Κοινωνικής Ασφάλισης ΑΕ» (Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε.) και λοιπές ασφαλιστικές και οργανωτικές διατάξεις» (Α’245) όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 5263/2025 (Α’238),

ζ. του π.δ. 2/2024 «Διορισμός Υπουργών και Υφυπουργών» (Α’2),

η. του π.δ. 82/2023 «Μετονομασία Υπουργείου – Σύσταση και μετονομασία Γενικών Γραμματειών – Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων και θέσεων προσωπικού – Τροποποίηση και συμπλήρωση του π.δ. 77/2023 (Α’ 130) – Μεταβατικές διατάξεις» (Α’ 139),

θ. του π.δ. 79/2023 «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών» (Α’ 131),

ι. του π.δ. 77/2023 «Σύσταση Υπουργείου και μετονομασία Υπουργείων – Σύσταση, κατάργηση και μετονομασία Γενικών και Ειδικών Γραμματειών – Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων, θέσεων προσωπικού και εποπτευόμενων φορέων» (Α’ 130),

ια. τoυ π.δ. 40/2020 «Οργανισμός του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης» (Α’ 85), ιβ. του π.δ. 84/2019 «Σύσταση και κατάργηση Γενικών Γραμματειών και Ειδικών Γραμματειών/Ενιαίων Διοικητικών Τομέων Υπουργείων» (Α’ 123),

ιγ. του π.δ. 4/2018 «Οργανισμός Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού» (Α’7), ιδ. του π.δ. 121/2017 «Οργανισμός του Υπουργείου Υγείας» (Α’148),

ιε. του άρθρου 90 του Κώδικα νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα (π.δ. 63/2005, Α’ 98), όπως διατηρήθηκε σε ισχύ με την περ. 22 του άρθρου 119 του ν. 4622/2019 (Α’ 133).

Την υπό στοιχεία Υ1/3.1.2024 απόφαση του Πρωθυπουργού «Καθορισμός σειράς τάξης Υπουργείων» (Β’28).
Το π.δ. 32/2024 «Διορισμός Υπουργών και Υφυπουργών» (Α’91).
Την υπ’ αρ. 273070/20-6-2024 κοινή απόφαση του Πρωθυπουργού και της Υπουργού Πολιτισμού «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Πολιτισμού, Ιάσονα Φωτήλα» (Β’3621).
Την από 07-04-2023 Προγραμματική Σύμβαση μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού και του Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Ψυχικής Υγείας, Νευροεπιστημών και Ιατρικής Ακριβείας «ΚΩΣΤΑΣ ΣΤΕΦΑΝΗΣ» για την εκπόνηση του ερευνητικού έργου με τίτλο «ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΩΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ».
Την υπό στοιχεία 185396/ΕΞ/19.12.2022 απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών «Ένταξη του Έργου με τίτλο: «Sub 2.1 Πολιτιστική Συνταγογράφηση ως Συμπληρωματική Αγωγή στην Ψυχική Υγεία» (κωδικός ΟΠΣ ΤΑ 5184298) στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας» (ΑΔΑ: Ω5ΧΖΗ-ΛΚ0).
Τον Κανονισμό (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 12ης Φεβρουαρίου 2021 για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (L57/17).
Την από 13 Ιουλίου 2021 εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για την Ελλάδα (ST 10152/21, ST 10152/21 ADD 1).
Την υπό στοιχεία 119126/ΕΞ/28.9.2021 απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών «Σύστημα διαχείρισης και ελέγχου των Δράσεων και των Έργων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας» (Β’4498).
Την υπό στοιχεία 120141 ΕΞ 2021/30.09.2021 (ΑΔΑ: 6ΝΞ3Η-ΨΘ0) απόφαση του Διοικητή της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού Ταμείου Ανάκαμψης περί Έγκρισης του Εγχειριδίου Διαδικασιών του Συστήματος Διαχείρισης και Ελέγχου του Ταμείου Ανάκαμψης, δυνάμει της υπό στοιχεία 119126 ΕΞ 2021/28-9-2021 (Β’4498) απόφασης του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών.
Την υπ’ αρ. 35259/24-3-2021 κοινή υπουργική απόφαση «Σύσταση και Λειτουργία Λογαριασμού για την εθνική χρηματοδότηση των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης» (Β’ 1197).
Τον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της οδηγίας 95/46/ΕΚ (Γενικός Κανονισμός Προστασίας Δεδομένων – ΓΚΠΔ/General Data Protection Regulation – GDPR).
Την υπ’ αρ. 134453/23.12.2015 κοινή υπουργική απόφαση «Ρυθμίσεις για τις πληρωμές των δαπανών του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων – ΠΔΕ (Τροποποίηση και αντικατάσταση της κοινής υπουργικής απόφασης 46274/26. 09.2014 (Β’2573)».
Την υπ’ αρ. 31592/06-02-2026 Εισηγητική-Οικονομική Έκθεση του Προϊσταμένου της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών του ΥΠΠΟ, σύμφωνα με την οποία από τις προτεινόμενες διατάξεις, δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του προϋπολογισμού του ΥΠΠΟ και του κρατικού προϋπολογισμού.
Το γεγονός ότι οι διατάξεις της παρούσας δεν αφορούν σε διοικητική διαδικασία για την οποία υπάρχει υποχρέωση καταχώρησης στο «ΕΜΔΔ-ΜΙΤΟΣ», αποφασίζουμε:

Άρθρο 1

Σκοπός

Σκοπός της παρούσας είναι η εξειδίκευση των όρων, των προϋποθέσεων, της διαδικασίας εκτέλεσης του προγράμματος «Πολιτιστική Συνταγογράφηση ως Συμπληρωματική Αγωγή στην Ψυχική Υγεία» (εφεξής Πρόγραμμα) και ένταξης σε αυτό των ωφελούμενων, των φορέων πολιτισμού και προϋποθέσεις συμμετοχής των επαγγελματιών από το χώρο της ψυχικής υγείας και της τέχνης.
Αρμόδιος φορέας υλοποίησης του προγράμματος, ορίζεται η Διεύθυνση Παραστατικών Τεχνών και Κινηματογράφου της Γενικής Διεύθυνσης Σύγχρονου Πολιτισμού της Γενικής Γραμματείας Σύγχρονου Πολιτισμού του Υπουργείου Πολιτισμού.

Άρθρο 2

Ορισμοί

Για τους σκοπούς της παρούσας εφαρμόζονται οι ακόλουθοι ορισμοί:

α) Ως πρόγραμμα «Πολιτιστική Συνταγογράφηση ως Συμπληρωματική Αγωγή στην Ψυχική Υγεία» νοούνται οι εντασσόμενες δράσεις τέχνης και πολιτισμού στην προληπτική αγωγή ατόμων, που αντιμετωπίζουν προβλήματα ψυχικής υγείας ή ψυχολογική επιβάρυνση από χρόνιες ασθένειες και αναπηρία.

β) Ως «ωφελούμενοι» του Προγράμματος νοούνται οι λήπτες υπηρεσιών ψυχικής υγείας, οι οποίοι συμμετέχουν στις δράσεις τέχνης σε φορείς του Πολιτισμού που έχουν ενταχθεί στο Πρόγραμμα με την έκδοση ηλεκτρονικού παραπεμπτικού από τον συνταγογραφούντα ψυχιάτρο, ψυχιάτρο-νευρολόγο ή παιδοψυχίατρο, μέσω του Σύστηματος Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης ΗΔΥΚΑ (Σ.Η.Σ.).

γ) Ως λήπτες υπηρεσιών ψυχικής υγείας νοούνται οι πολίτες που διαμένουν στην ελληνική επικράτεια και πληρούν σωρευτικά τις εξής θετικές προϋποθέσεις: γα) έχουν ψυχιατρική διάγνωση τύπου F, σύμφωνα με το διεθνές διαγνωστικό σύστημα ταξινόμησης ICD-10, γβ) παρακολουθούνται σταθερά από τον παραπέμποντα ιατρό, γγ) είναι συνεπείς στην τήρηση της φαρμακευτικής αγωγής τους, εφόσον λαμβάνουν τέτοια και γδ) δύνανται να συμμετέχουν στις ομάδες συζήτησης χωρίς συνοδό ή φροντιστή.

δ) Ως «φορείς πολιτισμού» νοούνται τα νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου, τα οποία εποπτεύονται και επιχορηγούνται τακτικώς από τη Γενική Γραμματεία Σύγχρονου Πολιτισμού του Υπουργείου Πολιτισμού, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου που έχουν ως σκοπό τη διενέργεια κάθε είδους καλλιτεχνικών και πολιτιστικών εκδηλώσεων ή τη λειτουργία μουσείων, καθώς και η ανώνυμη εταιρεία ειδικού σκοπού με την επωνυμία «Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος Α.Ε.». Οι φορείς πολιτισμού του προηγούμενου εδαφίου δύνανται να διεξάγουν και να αναπτύσσουν δράσεις, που εντάσσονται στο πρόγραμμα της Πολιτιστικής Συνταγογράφησης, σε συνεργασία με νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, που έχουν κοινωφελείς και φιλανθρωπικούς σκοπούς.

ε) Ως «δράσεις τέχνης», νοούνται οι συμμετοχικές δράσεις των ωφελούμενων σε συγκεκριμένα είδη τέχνης, κατά τις οποίες οι ωφελούμενοι εκτίθενται ή συμμετέχουν στο ερέθισμα μέσω συγκεκριμένης μορφής τέχνης και ταυτόχρονα ή εν συνεχεία αναλύεται η εμπειρία από την έκθεση ή συμμετοχή στο καλλιτεχνικό ερέθισμα μέσω ομάδας συζήτησης.

στ) Ως «δράσεις μακράς διάρκειας», νοούνται οι δράσεις, στις οποίες ο ωφελούμενος έρχεται σε επαφή με τη δράση τέχνης μία φορά την εβδομάδα.

ζ) Ως «δράσεις ticket set», νοούνται οι δράσεις, στις οποίες ο ωφελούμενος, δύο φορές τον μήνα, παρακολουθεί πολιτιστικές/καλλιτεχνικές εκδηλώσεις/εκθέσεις του φορέα πολιτισμού, οι οποίες συνδυάζονται με την πραγματοποίηση ομάδας συζήτησης.

η) Ως «επαγγελματίας από τον χώρο της ψυχικής υγείας» νοείται το φυσικό πρόσωπο που συνδιαμορφώνει με τον επαγγελματία από το χώρο της τέχνης, τη δράση τέχνης, λαμβάνοντας υπόψη τη διάγνωση του ωφελούμενου, παρατηρεί την εκτέλεση της και πληροί τα αναγκαία προσόντα και την επαγγελματική εμπειρία για τη συμμετοχή του στο πρόγραμμα κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 7.

θ) Ως «επαγγελματίας από τον χώρο της τέχνης» νοείται το φυσικό πρόσωπο που σχεδιάζει σε συνεργασία με τον επαγγελματία από το χώρο της ψυχικής υγείας τη δράση τέχνης για τον ωφελούμενο και συνεργάζεται μαζί του για τον τρόπο εκτέλεσης της δράσης τέχνης, βάσει της διάγνωσης και του στόχου που πρέπει να επιτευχθεί προς όφελος του ωφελούμενου και πληροί τα αναγκαία προσόντα για τη συμμετοχή του στο πρόγραμμα κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 8.

Άρθρο 3

Επιλέξιμες μορφές τέχνης στο πρόγραμμα πολιτιστικής συνταγογράφησης

Οι μορφές τέχνης που εντάσσονται ως επιλέξιμες στο πρόγραμμα είναι: α) Οι παραστατικές τέχνες (όπως μουσική, ο χορός και το θέατρο).

β) Οι εικαστικές τέχνες, συμπεριλαμβανομένου του σχεδίου, της ζωγραφικής, της φωτογραφίας, των ψηφιακών τεχνών, video art.

γ) Ο κινηματογράφος και οι Οπτικοακουστικές Τέχνες. δ) Οι Εφαρμοσμένες Τέχνες.

ε) Ο έντεχνος λόγος, η λογοτεχνία, όπως η ανάγνωση και η δημιουργική γραφή.

στ) Η συμμετοχή σε πολιτιστικές δραστηριότητες και η επαφή με την πολιτιστική κληρονομιά, όπως η επίσκεψη σε μουσεία και γκαλερί, η παρακολούθηση συναυλιών, η επίσκεψη σε αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία και διατηρητέα κτήρια κ.λπ.

Οι δράσεις οι οποίες αναπτύσσονται στο πλαίσιο του Προγράμματος είναι οι ακόλουθες: α) Δράσεις Παραστατικών Τεχνών με Ομάδα Συζήτησης: αα) Δράσεις Θεατρικής Τέχνης:
i) Εργαστήρι Θεάτρου (Θεατρικό Έργο, Σωματικό Θέατρο, Αυτοσχεδιασμός, Παντομίμα, κ.ά.).
ii) Εργαστήρι Θεατρικού Παιχνιδιού.

iii) Εργαστήρι Θεάτρου Κούκλας ή Θεάτρου Σκιών, κ.ά.

iv) Εργαστήρι Εφαρμοσμένου Θεάτρου (Playback, Forum, Ντοκουμέντο, κ.ά.).
v) Εργαστήρι Θεάτρου Επινόησης (Devised Theatre), Παιχνιδιών Ρόλων και Διαδραστικών Τεχνικών. αβ) Χορευτικές δράσεις:
i) Εργαστήρι Χορού (Κλασικού, Σύγχρονου, Χοροθεάτρου, κ.ά.).
ii) Εργαστήρι Μουσικής.

αγ) Δράσεις Μουσικής Τέχνης:

i) Μουσικοχορευτικό Εργαστήρι.
ii) Μουσικοθεατρικό Εργαστήρι.

iii) Εργαστήρι Μουσικοθεατρικού Παιχνιδιού.

iv) Εργαστήρι Χορωδίας.
v) Εργαστήρι Μικρής Ορχήστρας.

β) Εικαστικές δράσεις με ομάδα συζήτησης:

βα) Εργαστήρι Εικαστικών εφαρμογών (comics, σχέδιο, χαρακτική, ψηφιακές τέχνες, κ.ά.).

ββ) Εργαστήρι Ζωγραφικής.

βγ) Εργαστήρι Γλυπτικής.

βδ) Εργαστήρι Φωτογραφίας.

βε) Εργαστήρι Video Art.

βστ) Εργαστήρι Τεχνών Περιβάλλοντος.

γ) Δράσεις Κινηματογράφου με ομάδα συζήτησης:

γα) Εργαστήρι προβολής ταινιών.

γβ) Εργαστήρι Δημιουργίας Animation.

δ) Δράσεις εφαρμοσμένων τεχνών με ομάδα συζήτησης:

δα) Εργαστήρι Αγγειοπλαστικής/Κεραμικής.

δβ) Εργαστήρι Χειροτεχνίας.

δγ) Εργαστήρι Κηροπλαστικής.

δδ) Εργαστήρι Κοσμηματοποιίας.

δε) Εργαστήρι Μαρμαροτεχνίας.

δστ) Εργαστήρι Οργανοποιίας.

δζ) Εργαστήρι Γραφιστικής.

δη) Εργαστήρι Υαλουργίας.

δθ) Εργαστήρι Υφαντικής ή Κεντητικής ή Δημιουργικού Σχεδίου Μόδας, κ.ά.

ε) Δράσεις έντεχνου λόγου με ομάδα συζήτησης:

εα) Εργαστήρι Ποίησης.

εβ) Εργαστήρι Αφήγησης.

εγ) Εργαστήρι Δημιουργικής Γραφής.

εδ) Εργαστήρι Πεζογραφίας.

στ) Παρακολούθηση πολλαπλών καλλιτεχνικών/πολιτιστικών δράσεων σε συνδυασμό με ομάδα συζήτησης: στα) Εισιτήρια (Ticket Set) για παρακολούθηση πολλαπλών παραστάσεων Θεάτρου σε συνδυασμό με ομάδα συζήτησης.

στβ) Εισιτήρια (Ticket Set) για στοχευμένες πολλαπλές επισκέψεις σε μουσεία/αρχαιολογικούς χώρους/ μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς με ξενάγηση σε συνδυασμό με ομάδα συζήτησης.

στγ) Εισιτήρια (Ticket Set) για παρακολούθηση πολλαπλών παραστάσεων Χορού σε συνδυασμό με ομάδα συζήτησης.

στδ) Εισιτήρια (Ticket Set) για παρακολούθηση πολλαπλών προβολών Κινηματογραφικών Ταινιών σε συνδυασμό με ομάδα συζήτησης.

στε) Εισιτήρια (Ticket Set) για παρακολούθηση πολλαπλών Μουσικών Παραστάσεων σε συνδυασμό με ομάδα συζήτησης.

στστ) Εισιτήρια (Ticket Set) για παρακολούθηση πολλαπλών δράσεων Έντεχνου Λόγου σε συνδυασμό με ομάδα συζήτησης.

στζ) Εισιτήρια (Ticket Set) για παρακολούθηση πολλαπλών δράσεων Εφαρμοσμένων Τεχνών σε συνδυασμό με ομάδα συζήτησης.

Άρθρο 4

Διαδικασία ένταξης των ωφελούμενων στη δράση τέχνης

Οι ωφελούμενοι του προγράμματος θα πρέπει να έχουν συμπληρώσει το έκτο έτος της ηλικίας τους.
Οι ωφελούμενοι συμμετέχουν στη δράση τέχνης με την έκδοση από τον παραπέμποντα ψυχίατρο, ψυχίατρο – νευρολόγο ή παιδοψυχίατρο παραπεμπτικού συμμετοχής σε δράση τέχνης, το οποίο έχει ισχύ έξι (6) μηνών.
Η ενημέρωση, η κρίση της καταλληλότητας και η παραπομπή ωφελούμενου στο Πρόγραμμα αποτελεί αποκλειστική ευθύνη του παραπέμποντα ιατρού της παρ. 2, που παρακολουθεί τον ωφελούμενο.
Ο παραπέμπων ιατρός ενημερώνεται για τις δράσεις τέχνης από τον ιστότοπο των φορέων πολιτισμού, που συμμετέχουν στο Πρόγραμμα, και από τον ιστότοπο για την Πολιτιστική Συνταγογράφηση του Υπουργείου Πολιτισμού και εκδίδει παραπεμπτικό συμμετοχής, το οποίο αναφέρει την επιλεγείσα δράση τέχνης και τον φορέα πολιτισμού στον οποίο αυτή αναπτύσσεται, βάσει της ηλικιακής κατηγοριοποίησης των ωφελούμενων της παρ. 6 του άρθρου 6 και της διαγνωστικής κατηγοριοποίησης των ωφελούμενων των παρ. 7 και 8 του άρθρου 6.
Ο ωφελούμενος για την συμμετοχή του στην επιλεγείσα δράση τέχνης προσκομίζει το παραπεμπτικό συμμετοχής του στον φορέα πολιτισμού.
Κατά την εκτέλεση της δράσης, ο επαγγελματίας Ψυχικής Υγείας της δράσης έχει δικαίωμα αιτιολογημένα να διακόψει τη συμμετοχή ωφελούμενου από τη δράση τέχνης, εάν διαπιστώσει ότι συντρέχουν λόγοι αποκλεισμού, σύμφωνα με την παρ. 7 ή άλλος σοβαρός λόγος. Σε αυτή την περίπτωση ενημερώνεται ο φορέας πολιτισμού και ο παραπέμπων ιατρός.
Στο πρόγραμμα δεν μπορούν να συμμετέχουν όσοι: α) παρουσιάζουν εκσεσημασμένη ψυχοπαθολογία ή/ και αυτοκαταστροφικότητα- ετεροκαταστροφικότητα, β) βρίσκονται σε ενεργή εξάρτηση από ψυχοδραστικές ουσίες ή στερητικό σύνδρομο, γ) εμφανίζουν συμπεριφορά που δυνητικά θα διαταράξει τη λειτουργία της ομάδας και δ) έχουν τεθεί σε στερητική (πλήρη ή μερική) δικαστική συμπαράσταση.

Άρθρο 5

Προϋποθέσεις, συμμετοχή και διαδικασία ένταξης των φορέων πολιτισμού στο πρόγραμμα πολιτιστικής συνταγογράφησης

Φορείς πολιτισμού ανά μορφή τέχνης για τις ανάγκες του προγράμματος είναι ενδεικτικά οι εξής: α) Αρχαιολογικά, Βυζαντινά και Διαχρονικά μουσεία,

β) Μουσεία Νεότερης Τέχνης

γ) Μουσεία Μοντέρνας και Σύγχρονης Τέχνης,

δ) Μουσεία Πόλης, Μουσεία Αθλητισμού,

ε) Φορείς Θεατρικής Τέχνης,

στ) Φορείς Ορχηστικής Τέχνης,

ζ) Φορείς Κινηματογραφίας και Οπτικοακουστικών Τεχνών, η) Ορχήστρες, Μέγαρα Μουσικής, θ) Ιδρύματα Πολιτισμού.

Στο πλαίσιο υλοποίησης του προγράμματος, η Διεύθυνση Παραστατικών Τεχνών και Κινηματογράφου του Υπουργείου Πολιτισμού, δημοσιεύει πρόσκληση, με την οποία καλεί φορείς πολιτισμού, όπως αυτοί ορίζονται στην παρ. 1 του παρόντος, οι οποίοι πληρούν τους όρους της παρούσας και τους όρους που τίθενται στην πρόσκληση, να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα. Η πρόσκληση του προηγούμενου εδαφίου εγκρίνεται με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού.
Όσοι φορείς πολιτισμού επιθυμούν να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα καταθέτουν τις προτάσεις τους και τα δικαιολογητικά, που προβλέπονται στην πρόσκληση της παρ. 2 του παρόντος. Η πρόταση του κάθε φορέα κατ’ ελάχιστον περιλαμβάνει την περιγραφή της δράσης τέχνης που θα εκτελέσει και την ομάδα ωφελούμενων στην οποία απευθύνεται (ηλικιακή και διαγνωστική). Υποχρέωση των φορέων είναι η συνεργασία με επαγγελματία ψυχικής υγείας και καλλιτέχνη που θα είναι υπεύθυνοι της δράσης της πολιτιστικής συνταγογράφησης.
Οι προτάσεις των φορέων πολιτισμού αξιολογούνται ως προς το περιεχόμενο της δράσης τέχνης και τους όρους διαχειριστικής επάρκειας των φορέων πολιτισμού από τριμελή Επιτροπή που συγκροτείται από τη Διεύθυνση Παραστατικών Τεχνών της Γενικής Διεύθυνσης Σύγχρονου Πολιτισμού της Γενικής Γραμματείας Σύγχρονου Πολιτισμού του Υπουργείου Πολιτισμού για τον σκοπό αυτό.
Οι φορείς πολιτισμού που συμμετέχουν στο πρόγραμμα αναρτώνται στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και του Υπουργείου Υγείας και στον ιστότοπο για την Πολιτιστική Συνταγογράφηση του ΥΠΠΟ.

Άρθρο 6

Κανόνες εκτέλεσης δράσεων τέχνης

Οι δράσεις τέχνης σχεδιάζονται και εκτελούνται από τον επαγγελματία από τον χώρο της ψυχικής υγείας και από τον επαγγελματία από τον χώρο της τέχνης. Οι επαγγελματίες αυτές είναι παρόντες καθ’ όλη τη διάρκεια της δράσης και δύνανται να επικουρούνται από βοηθούς, κατά τη διακριτική ευχέρεια του φορέα πολιτισμού, που τους αναθέτει την εκτέλεση της δράσης.
Η διάρκεια εκτέλεσης μίας δράσης τέχνης είναι τρεις (3) μήνες. Η δράση μπορεί να επαναληφθεί από τον φορέα πολιτισμού εντός του έτους, εφόσον προβλέπεται από την πρόσκληση της παρ. 2 του άρθρου 5.
Η ομάδα συζήτησης, ανάλογα με τον σχεδιασμό της δράσης, μπορεί να λαμβάνει χώρα αμέσως μετά το καλλιτεχνικό δρώμενο ή εντός των επτά (7) προσεχών ημερών μετά τη λήξη του (περίπτωση ticket-set).
Το πολιτιστικό/καλλιτεχνικό σκέλος της δράσης σχεδιάζεται από τον επαγγελματία της τέχνης του φορέα με την συνδρομή του επαγγελματία από το χώρο της ψυχικής υγείας, βάσει της ηλικιακής ομάδας και διαγνωστικής κατηγορίας, στην οποία απευθύνεται.
Οι επαγγελματίες που πρόκειται να σχεδιάσουν και να εκτελέσουν δράσεις τέχνης σε φορέα πολιτισμού, που αιτείται να ενταχθεί στο πρόγραμμα κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 5, οφείλουν να συμμετάσχουν σε ειδική προπαρασκευαστική διαδικασία ευαισθητοποίησης, αναφορικά με την οργάνωση δράσεων τέχνης με θεραπευτική επίδραση σε άτομα με προβλήματα ψυχικής υγείας. Η ευαισθητοποίηση θα πραγματοποιείται, με σκοπό την δέουσα εκπαίδευση των επαγγελματιών και τη βέλτιστη εκτέλεση των δράσεων.
Οι ομάδες των ωφελούμενων κατηγοριοποιούνται βάσει της ηλικίας τους ως εξής: α) μαθητές Δημοτικού,

β) μαθητές Γυμνασίου, γ) μαθητές Λυκείου, δ) ενήλικες από 18-30 έτη, ε) ενήλικες από 31-45 έτη, στ) ενήλικες από 45-60 έτη και ζ) ενήλικες από 60 έτη και άνω.

Οι ομάδες των ωφελούμενων κατηγοριοποιούνται βάσει του κριτηρίου της διάγνωσης, σε: α) ομάδες ωφελούμενων με νευρωσικές διαταραχές και

β) ομάδες ωφελούμενων με ψυχωσικές διαταραχές

Οι φορείς πολιτισμού δύνανται να οργανώσουν δράση τέχνης αμιγώς για συγκεκριμένη κατηγορία ωφελούμενων, όπως ογκολογικοί ή νευρολογικοί ασθενείς, θύματα ενδοοικογενειακής βίας, φροντιστές ατόμων με χρόνιες νόσους, γονείς παιδιών με χρόνια νοσήματα, ευάλωτοι και ευαίσθητοι πληθυσμοί.
Οι φορείς πολιτισμού, μετά την προβλεπόμενη στην παρ. 4 του άρθρου 5 διαδικασία, ενημερώνουν τον ιστότοπο που τηρείται από το ΥΠΠΟ για την Πολιτιστική Συνταγογράφηση και αναρτούν στον ιστότοπό τους, πληροφορίες για τη δράση που πρόκειται να εκτελέσουν και για την ηλικιακή και διαγνωστική κατηγορία (κατά τα οριζόμενα στις παρ. 6 και 7 του παρόντος).

Άρθρο 7

Αναγκαία και επιθυμητά προσόντα και επαγγελματική εμπειρία για τη συμμετοχή του επαγγελματία ψυχικής υγείας του στο πρόγραμμα πολιτιστικής συνταγογράφησης

Ο επαγγελματίας από τον χώρο της ψυχικής υγείας πρέπει να διαθέτει:

α) Πτυχίο της ημεδαπής αναγνωρισμένο από το κράτος ή ισότιμο και αντίστοιχο της αλλοδαπής αναγνωρισμένο από τον ΔΟΑΤΑΠ ή άλλη αρμόδια αρχή στις εξής επιστήμες: αα) ιατρική με ειδικότητα στην Ψυχιατρική ή Παιδοψυχιατρική, αβ) ψυχολογία, αγ) κοινωνική εργασία, αδ) νοσηλευτική με ειδικότητα στη Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας ή στην Ψυχιατρική Νοσηλευτική, αε) εργοθεραπεία, αστ) επισκέπτες Υγείας, με ειδικότητα στην Ψυχιατρική Νοσηλευτική. β) Άδεια άσκησης επαγγέλματος.

γ) Αποδεδειγμένη κλινική εμπειρία, κατ’ ελάχιστο τριετούς διάρκειας, στο πεδίο της ψυχικής υγείας και ανάλογη του πληθυσμού δράσης τέχνης για τον οποίο πρόκειται να συνεργασθεί με τον φορέα πολιτισμού. Η προϋπόθεση της κλινικής εμπειρίας δεν απαιτείται για τους ψυχιάτρους/παιδοψυχίατρους. Για όλες τις υπόλοιπες κατηγορίες επαγγελματιών ψυχικής υγείας, ως κλινική εμπειρία δεν νοείται αυτή που αποκτήθηκε στο πλαίσιο πρακτικής άσκησης σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο, καθώς και εμπειρία που αποκτήθηκε κατά τη διάρκεια εξειδίκευσης ή μετεκπαίδευσης.

δ) Αποδεδειγμένη εμπειρία συντονισμού ομάδας γενικού (ευπαθούς/ευαίσθητου) ή ψυχιατρικού πληθυσμού, για όλες τις ανωτέρω ειδικότητες επαγγελματιών ψυχικής υγείας διάρκειας κατ’ ελάχιστο τριών (3) ετών, ανάλογη της ηλικιακής ομάδας του πληθυσμού στις δράσεις τέχνης (ενηλίκων/ανηλίκων).

Πέραν των οριζόμενων στην παρ. 1 που απαιτούνται για τη συμμετοχή του επαγγελματία από τον χώρο της ψυχικής υγείας στο Πρόγραμμα, δύνανται να ζητούνται ως επιθυμητά τα ακόλουθα προσόντα: α) η εκπαίδευση σε ψυχοθεραπευτική προσέγγιση, ατομική ή ομαδική (Ομαδική, Συστημική, Ψυχοδυναμική, Υπαρξιακή, Γνωσιακή, Συνθετική, Θεραπεία μέσω Τέχνης, κ.λπ), στην ημεδαπή ή αλλοδαπή ή β) η επιμόρφωση σε θέματα τέχνης και ψυχικής υγείας ή γ) μεταπτυχιακοί τίτλοι σπουδών σε συναφή αντικείμενα (τεχνών και ψυχικής υγείας).

Άρθρο 8

Αναγκαία και επιθυμητά προσόντα και επαγγελματική εμπειρία για τη συμμετοχή του επαγγελματία από τον χώρο της τέχνης στο πρόγραμμα πολιτιστικής συνταγογράφησης

Ο επαγγελματίας από τον χώρο της τέχνης πρέπει να διαθέτει:

α) Πτυχίο συναφές με τις δράσεις τέχνης του Προγράμματος της ημεδαπής αναγνωρισμένο από το κράτος ή ισότιμο και αντίστοιχο της αλλοδαπής αναγνωρισμένο από τον ΔΟΑΤΑΠ ή άλλη αρμόδια αρχή. Σε περίπτωση που δεν υπάρχει συναφές πτυχίο με τις δράσεις τέχνης του Προγράμματος, για το οποίο πρόκειται να συνεργαστεί με τον φορέα πολιτισμού, απαιτείται:

αα) Είτε αποδεικτικό προϋπηρεσίας (π.χ. εμπειροτέχνες ή αυτοδίδακτοι καλλιτέχνες κ.α. που εξασκούν την τέχνη τους τα τελευταία πέντε χρόνια).

αβ) είτε Πτυχίο σε Ανθρωπιστικές ή Παιδαγωγικές σπουδές με μεταπτυχιακές σπουδές στη Μουσειολογία/ Μουσειοπαιδαγωγική ή Ιστορία της Τέχνης με μεταπτυχιακές σπουδές ή μετεκπαίδευση σε κάποια μορφή Τέχνης ή Θεραπείας μέσω Τέχνης.

β) Αποδεδειγμένη επαγγελματική εμπειρία, κατ’ ελάχιστον τριετούς διάρκειας, προσαρμογής της τέχνης του σε προγράμματα/δράσεις με κοινωνικά ευάλωτους πληθυσμούς και ομάδες ανάλογη της ηλικιακής ομάδας του πληθυσμού στις δράσεις τέχνης (ενηλίκων/ανηλίκων).

Πέραν των οριζόμενων στην παρ. 1 που απαιτούνται για τη συμμετοχή του επαγγελματία από τον χώρο της τέχνης στο Πρόγραμμα, δύνανται να ζητούνται ως επιθυμητά τα ακόλουθα προσόντα:

α) η επιμόρφωση στην ψυχική υγεία ή

β) η εμπειρία σε δράσεις σχετικές με την ψυχική υγεία σε γενικό (ευπαθείς/ευάλωτοι πληθυσμοί) ή ψυχιατρικό πληθυσμό.

Άρθρο 9

Προστασία Δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα

Όλες οι πληροφορίες που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα «Πολιτιστική Συνταγογράφηση ως Συμπληρωματική Αγωγή στην Ψυχική Υγεία» και οι οποίες σχετίζονται με προσωπικά δεδομένα των ωφελούμενων, τηρούνται ως απόρρητες σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία για τη διασφάλιση της προστασίας των προσωπικών δεδομένων των ωφελούμενων και των οικογενειών τους.

Άρθρο 10

Διαδικασία ηλεκτρονικής συνταγογράφησης παραπεμπτικών για δράσεις τέχνης του προγράμματος Πολιτιστικής Συνταγογράφησης μέσω του Συστήματος Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης

Στο Σύστημα Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης που τηρεί η Η.Δ.Υ.Κ.Α. Μ.Α.Ε. δημιουργείται νέα κατηγορία εξετάσεων με ονομασία «ΔΡΑΣΕΙΣ ΤΕΧΝΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ» η οποία περιλαμβάνει τη νέα εξέταση με ονομασία «ΔΡΑΣΕΙΣ ΤΕΧΝΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ» με μηδενικό κόστος, η οποία αφορά στις δράσεις τέχνης του προγράμματος Πολιτιστικής Συνταγογράφησης. Η εξέταση «ΔΡΑΣΕΙΣ ΤΕΧΝΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ» μπορεί να συνταγογραφηθεί μόνο για άτομα με διάγνωση κατά ICD10 που ξεκινά από F.
Δικαίωμα συνταγογράφησης της εξέτασης «ΔΡΑΣΕΙΣ ΤΕΧΝΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ» έχουν οι θεράποντες ιατροί με ειδικότητα ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ή ΝΕΥΡΟΛΟΓΟΣ-ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ή ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ.
Τα ηλεκτρονικά παραπεμπτικά που εκδίδονται μέσω του Συστήματος Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης για δράσεις τέχνης του προγράμματος Πολιτιστικής Συνταγογράφησης φέρουν μοναδικό barcode, με φορέα τον ασφαλιστικό φορέα του πολίτη, έχουν διάρκεια ισχύος έξι (6) μήνες και στην εκτύπωσή τους ή στο email που αποστέλλεται στους πολίτες που έχουν ενεργοποιήσει την άυλη συνταγογράφηση αναγράφεται μήνυμα ενημέρωσης του πολίτη.
Όσοι ασθενείς έχουν ενεργοποιήσει την άυλη συνταγογράφηση, λαμβάνουν τα ανωτέρω παραπεμπτικά μέσω sms μηνύματος στο κινητό τους τηλέφωνο ή/και μηνύματος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (email).
Η Πλατφόρμα Πολιτιστικής Συνταγογράφησης του ΥΠΠΟ διαλειτουργεί με TO Σύστημα Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης (ΣΗΣ) για την άντληση των δεδομένων των παραπεμπτικών δράσεων τέχνης του προγράμματος Πολιτιστικής Συνταγογράφησης, καθώς επίσης και για την ενημέρωση του ΣΗΣ σχετικά με την εκτέλεση των παραπεμπτικών μέσω της πλατφόρμας του ΥΠΠΟ.