Νέα έρευνα του JAMA Pediatrics αποκαλύπτει ότι το 20% των νέων χρησιμοποιεί chatbots τεχνητής νοημοσύνης για ψυχολογική υποστήριξη, αλλά το κρατάει μυστικό.
Η κρίση ψυχικής υγείας μεταξύ των νέων βρίσκεται σε άνοδο. Δυστυχώς, η περιορισμένη πρόσβαση σε επαγγελματική βοήθεια παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των προβλημάτων ψυχικής υγείας.
Σύντομα μετά την είσοδο των chatbots τεχνητής νοημοσύνης (AI) στην αγορά, πολλοί άνθρωποι άρχισαν να στρέφονται σε εργαλεία όπως το ChatGPT ή το Google Gemini για κάτι περισσότερο από απλή πληροφόρηση. Άρχισαν να βασίζονται σε αυτά τα μοντέλα παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης για συναισθηματική και καθημερινή ψυχολογική υποστήριξη.
Μια πρόσφατη μελέτη είχε ως στόχο να κατανοήσει καλύτερα πόσο συχνά και με ποιους τρόπους οι έφηβοι και οι νεαροί ενήλικες στις ΗΠΑ στρέφονταν στα chatbots τεχνητής νοημοσύνης για συμβουλές ψυχικής υγείας.
Η διαδικτυακή έρευνα εκτίμησε ότι περίπου 1 στους 5 εφήβους και νεαρούς ενήλικες στις ΗΠΑ έχει χρησιμοποιήσει ένα chatbot τεχνητής νοημοσύνης για συμβουλές ψυχικής υγείας έως το 2025, και οι περισσότεροι χρήστες βρήκαν τις συμβουλές χρήσιμες.
Παρά το γεγονός ότι βρήκαν υποστήριξη μέσω αυτών των εργαλείων, η πλειοψηφία των χρηστών, το 63,3% από αυτούς, επέλεξε να κρατήσει κρυφή από τους άλλους την αναζήτηση βοήθειας από ένα chatbot. Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό JAMA Pediatrics.
Παράλληλη άνοδος της κρίσης και των chatbots
Σύμφωνα με πρόσφατα δεδομένα του CDC, περίπου 1 στους 3 μαθητές λυκείου στις ΗΠΑ ανέφερε κακή ψυχική υγεία τον περισσότερο χρόνο ή όλο το χρόνο κατά τη διάρκεια των τελευταίων 30 ημερών. Σε μια έρευνα του 2023, το 20,4% δήλωσε ότι είχε σκεφτεί σοβαρά την αυτοκτονία, ενώ σχεδόν 1 στους 10 ανέφερε τουλάχιστον μία απόπειρα να αφαιρέσει τη ζωή του.
Τα ποσοστά κατάθλιψης και αγχωδών διαταραχών μεταξύ των εφήβων παραμένουν επίσης υψηλά. Μαζί, αυτοί οι αριθμοί συνθέτουν μια ανησυχητική εικόνα για την ψυχική υγεία των νέων στις ΗΠΑ.
Τα chatbots τεχνητής νοημοσύνης κερδίζουν γρήγορα δημοτικότητα την ίδια στιγμή που η κρίση ψυχικής υγείας των νέων συνεχίζεται στις ΗΠΑ, ωθώντας τους ερευνητές να αναρωτηθούν πόσο πολύ τα χρησιμοποιούν οι νέοι για υποστήριξη. Ενώ προηγούμενες μελέτες έχουν διαπιστώσει τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης για την αναζήτηση συμβουλών ψυχικής υγείας, υπάρχουν πολύ λίγα δεδομένα σχετικά με τα πρότυπα χρήσης μεταξύ των νεαρών ενηλίκων και των εφήβων.
Για τη μελέτη αυτή, οι ερευνητές προσκάλεσαν 1.727 νέους στις Ηνωμένες Πολιτείες, ηλικίας 12 έως 21 ετών, να συμμετάσχουν σε μια διαδικτυακή έρευνα. Συνολικά 1.009 νέοι ολοκλήρωσαν την έρευνα. Για να διασφαλιστεί ότι τα αποτελέσματα αντικατοπτρίζουν με ακρίβεια ολόκληρο τον πληθυσμό των ΗΠΑ σε αυτήν την ηλικιακή ομάδα, οι ερευνητές εφάρμοσαν μια στατιστική τεχνική που ονομάζεται στάθμιση, η οποία επέτρεψε στις 1.009 απαντήσεις να αντιπροσωπεύουν περισσότερους από 42 εκατομμύρια νέους σε εθνικό επίπεδο.
Οι συμμετέχοντες ερωτήθηκαν για τέσσερα βασικά ζητήματα:
- α) Εάν είχαν χρησιμοποιήσει ποτέ ένα chatbot τεχνητής νοημοσύνης για συμβουλές όταν ένιωθαν θλίψη, θυμό, νευρικότητα ή στρες.
- β) Εάν απάντησαν ναι, πόσο συχνά χρησιμοποιούσαν το chatbot.
- γ) Εάν η συμβουλή ήταν χρήσιμη.
- δ) Εάν είπαν σε κάποιον γονέα, φίλο ή οποιονδήποτε άλλον σχετικά με τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης για αυτόν τον σκοπό.
Τα ευρήματα της έρευνας
Σχεδόν το 20% των νέων απάντησε θετικά στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης για υποστήριξη ψυχικής υγείας, σημειώνοντας σημαντική άνοδο από μια προηγούμενη έρευνα που διεξήχθη ένα χρόνο πριν, στην οποία μόνο το 13% είχε απαντήσει καταφατικά. Περισσότερο από το 40% των χρηστών στρεφόταν σε chatbots τεχνητής νοημοσύνης για συμβουλές τουλάχιστον μία φορά το μήνα και το 5,8% ανέφερε ότι τα χρησιμοποιούσε καθημερινά ή σχεδόν καθημερινά.
Κι όμως, η πλειοψηφία όσων χρησιμοποίησαν το chatbot για βοήθεια σε οποιοδήποτε σημείο, κράτησαν τη χρήση του μυστική. Το 91,7% δήλωσε ότι βρήκε την εμπειρία χρήσιμη.
Οι ερευνητές, ωστόσο, προειδοποιούν ότι αυτή η αίσθηση χρησιμότητας μπορεί να πηγάζει από την τάση των chatbots να είναι υπερβολικά συγκαταβατικά ή κολακευτικά, παρά από την ποιότητα ή την ακρίβεια της ίδιας της συμβουλής.
Μεταξύ των δημογραφικών στοιχείων, οι γυναίκες και οι μεγαλύτεροι έφηβοι ήταν πιο πιθανό να χρησιμοποιήσουν chatbots τεχνητής νοημοσύνης για υποστήριξη. Η χρήση ήταν επίσης υψηλότερη μεταξύ εκείνων που είχαν μιλήσει σε γιατρό για την ψυχική τους υγεία εντός των προηγούμενων έξι μηνών.
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι τα chatbots τεχνητής νοημοσύνης έχουν ήδη γίνει αναπόσπαστο μέρος του οικοσυστήματος πληροφοριών ψυχικής υγείας πολλών νέων.
Καθώς η χρήση τους συνεχίζει να αυξάνεται, οι γονείς και οι κλινικοί γιατροί πρέπει να συζητούν ανοιχτά τη χρήση των chatbots για να βοηθήσουν τους νέους να παραμείνουν ασφαλείς, να θέσουν ρεαλιστικές προσδοκίες και να συνδεθούν με επαγγελματίες ψυχικής υγείας όταν χρειάζεται.
Έρευνα: Ryan K. McBain et al, AI Chatbot Use and Disclosure for Mental Health Among US Adolescents and Young Adults, JAMA Pediatrics (2026). DOI: 10.1001/jamapediatrics.2026.2015
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ. 242811