Πώς το smartphone «κλειδώνει» τον εγκέφαλο σε έναν κύκλο άγχους; Νέα έρευνα αποκαλύπτει πώς η ψηφιακή εξάρτηση αλλοιώνει τις συνδέσεις της αμυγδαλής, δυσκολεύοντας τη ρύθμιση των συναισθημάτων μας.
Οι νεαροί ενήλικες που δυσκολεύονται να διαχειριστούν τις συνήθειες χρήσης του smartphone τους, εμφανίζουν αλλοιωμένα πρότυπα εγκεφαλικής συνδεσιμότητας που σχετίζονται με τη συναισθηματική επεξεργασία και τον αυτοέλεγχο.
Μια νέα μελέτη χαρτογραφεί πώς αυτές οι νευρωνικές διαφορές αντιστοιχούν σε δυσκολίες ρύθμισης των αρνητικών συναισθημάτων. Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο περιοδικό BMC Psychology.
Η «προβληματική χρήση smartphone» αναφέρεται σε τεχνολογικές συνήθειες που επηρεάζουν αρνητικά την καθημερινή λειτουργικότητα.
Αν και δεν ταξινομείται επίσημα ως κλινικός εθισμός, η συμπεριφορά μοιράζεται παρόμοια ψυχολογικά χαρακτηριστικά με τις εθιστικές διαταραχές: συμπτώματα στέρησης, ανάπτυξη ανοχής και έντονη εξάρτηση από τις ψηφιακές συσκευές για τον κατευνασμό της κακής διάθεσης.
Ο ρόλος της αμυγδαλής
Η αμυγδαλή είναι μια δομή σε σχήμα αμυγδάλου βαθιά στον εγκέφαλο, που παίζει πρωταρχικό ρόλο στη δημιουργία και επεξεργασία των συναισθημάτων. Σε υγιή άτομα, συνεργάζεται με άλλα δίκτυα για την αναγνώριση απειλών και τη ρύθμιση των συναισθηματικών αποκρίσεων.
Τα ευρήματα της έρευνας
Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον Yu-Lu Wang, εξέτασε 72 φοιτητές (18-25 ετών). Οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε λειτουργική μαγνητική τομογραφία (fMRI) σε κατάσταση ηρεμίας. Τα αποτελέσματα έδειξαν:
Ενισχυμένη συνδεσιμότητα: Οι προβληματικοί χρήστες εμφάνισαν ισχυρότερες συνδέσεις μεταξύ της δεξιάς αμυγδαλής και του δεξιού κροταφικού πόλου (περιοχή που εμπλέκεται στην κοινωνική νόηση). Αυτό ίσως εξηγεί την υπερβολική ευαισθησία σε κοινωνικά ερεθίσματα, όπως οι ειδοποιήσεις των social media.
Εξασθενημένη συνδεσιμότητα: Παρατηρήθηκαν πιο αδύναμες συνδέσεις με τον προκουδούνιστο (precuneus) και την παρεγκεφαλίδα. Αυτές οι περιοχές είναι κρίσιμες για την ενδοσκόπηση, τον αυτοέλεγχο και τις στρατηγικές συναισθηματικής ρύθμισης.
Γνωστικός έλεγχος: Η αυξημένη συνδεσιμότητα της αριστερής αμυγδαλής με περιοχές ελέγχου της προσοχής συσχετίστηκε με μεγαλύτερες αναφερόμενες δυσκολίες στη διαχείριση των συναισθηματικών αντιδράσεων.
Ένας φαύλος κύκλος
Οι ερευνητές προτείνουν ότι αυτά τα αλλοιωμένα πρότυπα αντανακλούν μια ανισορροπία στο νευρικό σύστημα: υπερδραστηριότητα των συναισθηματικών κέντρων και εξασθένηση των συστημάτων γνωστικής ρύθμισης.
Αυτό καθιστά δυσκολότερη την οργανική επεξεργασία των αρνητικών συναισθημάτων, οδηγώντας το άτομο στην αναζήτηση γρήγορης ψηφιακής απόσπασης της προσοχής. Με την πάροδο του χρόνου, αυτή η ανακούφιση ενισχύει την εξάρτηση.
Η μελέτη αναδεικνύει την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα σχετικά με το αν η υπερβολική χρήση αλλάζει τον εγκέφαλο ή αν προϋπάρχουσες δομές καθιστούν ορισμένους ανθρώπους πιο επιρρεπείς στον ψηφιακό εθισμό.
Με πληροφορίες από την έρευνα: Wang, YL., Bi, HY., Ding, KM. et al. The relationship between abnormalities in amygdala functional connectivity and emotion regulation difficulties in problematic smartphone users. BMC Psychol 14, 240 (2026). https://doi.org/10.1186/s40359-026-04008-4
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ. 242811