Η μοναξιά μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά την ψυχική και σωματική υγεία. Τι αποκαλύπτει νέα μελέτη για τη μοναξιά και την κοινωνική απομόνωση; Διαβάστε το άρθρο και μάθετε περισσότερα.
Μια μεγάλη μελέτη παρατήρησης σε περισσότερους από 277.000 ενήλικες αποκαλύπτει ότι η μοναξιά και η κοινωνική απομόνωση μειώνουν σημαντικά το προσδόκιμο ζωής χωρίς ασθένεια, στερώντας από τους άνδρες σχεδόν έξι χρόνια και από τις γυναίκες σχεδόν τέσσερα χρόνια ζωής χωρίς σοβαρές διαταραχές ψυχικής υγείας.
Ενώ οι υγιεινές επιλογές τρόπου ζωής μετρίασαν τους σωματικούς κινδύνους της αντικειμενικής κοινωνικής απομόνωσης, φάνηκε να κάνουν πολύ λίγα για να περιορίσουν την ψυχολογική επιβάρυνση της υποκειμενικής μοναξιάς.
Οι προειδοποιήσεις της δημόσιας υγείας κρούουν ολοένα και περισσότερο τον κώδωνα του κινδύνου για τη μοναξιά και την κοινωνική αποσύνδεση, συγκρίνοντας τους κινδύνους τους για την υγεία με εκείνους του καπνίσματος και της παχυσαρκίας. Μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες, σχεδόν οι μισοί ενήλικες αναφέρουν χρόνια αισθήματα μοναξιάς, ενώ παρόμοιο ποσοστό ζει σε συνθήκες ουσιαστικής κοινωνικής απομόνωσης.
Παρά την ευρεία αναγνώριση της κρίσης, οι ερευνητές δυσκολεύονταν μέχρι σήμερα να ποσοτικοποιήσουν το πραγματικό της κόστος: πόσα ακριβώς υγιή χρόνια ζωής στερεί η κοινωνική αποσύνδεση;
Τώρα, μια πρωτοποριακή μελέτη παρατήρησης από τη Celia Scott Weatherhead School of Public and Tropical Medicine του Tulane University, που δημοσιεύθηκε στο Nature Communications, παρέχει ένα σαφές μέτρο αυτού του κόστους. Παρακολουθώντας περισσότερους από ένα τέταρτο του εκατομμυρίου μεσήλικες ενήλικες, οι ερευνητές έδειξαν ότι η κοινωνική αποσύνδεση μειώνει τα χρόνια ζωής χωρίς ασθένεια, με ιδιαίτερα μεγάλη και σοβαρή επίδραση στην ψυχική υγεία.
«Συνολικά, η μελέτη διαπίστωσε ότι η κοινωνική απομόνωση και η μοναξιά μπορούν να έχουν σημαντική επίδραση στο προσδόκιμο ζωής χωρίς ασθένεια», δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας Lu Qi, HCA Regents Distinguished Chair και καθηγητής στο Tulane University. «Αυτό περιλαμβάνει τόσο τις σωματικές όσο και τις ψυχικές ασθένειες».
Η αντικειμενική κοινωνική απομόνωση και η υποκειμενική μοναξιά είναι διαφορετικές
Οι επιδημιολόγοι και οι ψυχολόγοι επισημαίνουν ότι, παρόλο που οι δύο όροι χρησιμοποιούνται συχνά ως συνώνυμοι, περιγράφουν θεμελιωδώς διαφορετικές καταστάσεις:
– Κοινωνική απομόνωση: ένα αντικειμενικό μέτρο που αφορά το μέγεθος του κοινωνικού δικτύου ενός ατόμου, την κατάσταση διαβίωσής του και τη συχνότητα των κοινωνικών επαφών του.
– Μοναξιά: μια υποκειμενική ψυχολογική κατάσταση που αντανακλά τη δυσφορία ή τη δυσαρέσκεια σχετικά με την αντιλαμβανόμενη ποιότητα και το βάθος των σχέσεων ενός ατόμου, ανεξάρτητα από το πόσο συχνά αλληλεπιδρά με άλλους.
«Τα ευρήματα δεν μου προκάλεσαν έκπληξη», σημείωσε ο Dr. Qi. «Προηγούμενες μελέτες είχαν διαπιστώσει ότι η κοινωνική απομόνωση και η μοναξιά συνδέονται με τη θνησιμότητα, ιδιαίτερα με την πρόωρη θνησιμότητα, και αυτή η μελέτη παρέχει επιπλέον στοιχεία».
Η ομάδα του Tulane ανέλυσε προοπτικά δεδομένα υγείας από 277.489 ενήλικες ηλικίας 40 έως 69 ετών, οι οποίοι αρχικά δεν έπασχαν από επτά σημαντικές χρόνιες σωματικές και ψυχικές ασθένειες: διαβήτη τύπου 2, καρδιαγγειακή νόσο, χρόνιες αναπνευστικές παθήσεις, άνοια, καρκίνο, μείζονα κατάθλιψη και γενικευμένη αγχώδη διαταραχή. Υπολογίζοντας δείκτες επιβίωσης χωρίς ασθένεια από την ηλικία των 50 ετών και μετά, οι ερευνητές παρακολούθησαν τον χρόνο μέχρι την εμφάνιση τόσο σωματικών όσο και ψυχολογικών παθήσεων.
Έντονες διαφορές μεταξύ των φύλων ως προς την ευαλωτότητα
Η ανάλυση αποκάλυψε σαφή μοτίβα που διέφεραν ανάλογα με το φύλο ως προς τον τρόπο με τον οποίο η κοινωνική αποσύνδεση εκδηλώνεται βιολογικά:
– Επιβάρυνση της ψυχικής υγείας: Οι άνδρες φάνηκε να είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι στην ψυχολογική επιβάρυνση της μοναξιάς, χάνοντας κατά μέσο όρο 5,8 χρόνια ζωής χωρίς ασθένεια λόγω κατάθλιψης και άγχους, έναντι 3,7 ετών στις γυναίκες.
– Επιβάρυνση της σωματικής υγείας: Αντίθετα, οι γυναίκες εμφάνισαν μεγαλύτερη επιβάρυνση ως προς τη σωματική υγεία, χάνοντας 2,4 χρόνια ζωής χωρίς σωματική ασθένεια, έναντι 1,7 ετών στους άνδρες.
«Αυτό σχετίζεται με τις διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών», εξήγησε ο Dr. Qi. «Η έρευνά μας διαπίστωσε ότι οι άνδρες είναι πιο ευάλωτοι στις επιπτώσεις της μοναξιάς. Γνωρίζουμε επίσης ότι οι γυναίκες τείνουν να ζουν περισσότερο από τους άνδρες. Υπάρχουν πλεονεκτήματα που σχετίζονται με το φύλο σε ορισμένες ασθένειες».
Γιατί οι υγιεινές συνήθειες από μόνες τους δεν μπορούν να θεραπεύσουν τη μοναξιά
Ίσως το πιο σημαντικό εύρημα από κλινική άποψη αφορούσε τη σχέση με τον συνολικό τρόπο ζωής. Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι η τήρηση των συνήθων οδηγιών υγείας, η τακτική σωματική δραστηριότητα, η ισορροπημένη διατροφή, ο επαρκής και αναζωογονητικός ύπνος και η αποχή από το κάπνισμα περιόριζε μετρήσιμα τη μείωση του προσδόκιμου ζωής χωρίς ασθένεια που συνδεόταν με την αντικειμενική κοινωνική απομόνωση.
Κρίσιμο είναι, ωστόσο, ότι η τήρηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής δεν κατάφερε να εξουδετερώσει σε σημαντικό βαθμό τους αυξημένους κινδύνους για την υγεία που συνδέονταν με την υποκειμενική μοναξιά.
Η διάκριση αυτή υποδηλώνει ότι, ενώ η διεύρυνση των πρακτικών κοινωνικών επαφών ενός ατόμου και η ενθάρρυνση υγιεινών συνηθειών μπορούν να συμβάλουν στη διατήρηση της σωματικής υγείας, η αντιμετώπιση του εσωτερικού πόνου της μοναξιάς απαιτεί εξατομικευμένες ψυχολογικές και σχεσιακές παρεμβάσεις.
Η ερευνητική ομάδα σχεδιάζει να επεκτείνει την έρευνά της μέσω προοπτικών κλινικών δοκιμών, προκειμένου να εξετάσει στοχευμένες συμπεριφορικές παρεμβάσεις σε διαφορετικούς πληθυσμούς παγκοσμίως.
Επιμέλεια: PsychologyNow.gr
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ. 242811