Το να λες «όχι» δεν είναι εγωισμός — είναι ανάγκη. Μάθε γιατί η απόρριψη ορίζει τις αξίες και την ταυτότητά σου και πώς σε κάνει πιο ειλικρινή στις σχέσεις σου.
Ως επέκταση της θετικότητας και της καταναλωτικής κουλτούρας μας, πολλοί από εμάς έχουν «κατηχηθεί» με την πεποίθηση ότι θα πρέπει να προσπαθούμε να γινόμαστε όσο το δυνατόν πιο δεκτικοί και θετικοί. Αυτό είναι ο ακρογωνιαίος λίθος πολλών βιβλίων της λεγόμενης θετικής σκέψης. Να είστε ανοιχτοί στις ευκαιρίες, να είστε δεκτικοί, να λέτε ναι σε όλους και σε όλα, και ούτω καθεξής.
Αλλά έχουμε ανάγκη να απορρίπτουμε κάτι. Διαφορετικά δεν πρεσβεύουμε τίποτα. Αν τίποτα δεν είναι καλύτερο ή πιο επιθυμητό από κάτι άλλο, τότε είμαστε κενοί και η ζωή μας είναι ανούσια. Δεν έχουμε αξίες και άρα ζούμε χωρίς κανέναν σκοπό.
Η αποφυγή της απόρριψης (τόσο εκείνης που δίνουμε όσο και εκείνης που δεχόμαστε) μας πλασάρεται συχνά ως τρόπος για να νιώσουμε καλύτερα. Αλλά η αποφυγή της απόρριψης προσφέρει μόνο βραχυπρόθεσμη ικανοποίηση, ενώ μακροπρόθεσμα μας αναγκάζουμε να πλέουμε χωρίς πηδάλιο και πυξίδα.
Για να εκτιμήσεις κάτι πραγματικά, πρέπει να περιοριστείς σε αυτό
Υπάρχει συγκεκριμένο επίπεδο χαράς και ουσίας στο οποίο φτάνεις στη ζωή όταν έχεις περάσει δεκαετίες επενδύοντας σε μόνο μία σχέση, σε μόνο ένα επάγγελμα, σε μόνο μία καριέρα. Και δεν μπορείς να επιτύχεις αυτές τις δεκαετίες επένδυσης χωρίς να απορρίψεις τις εναλλακτικές.
Η πράξη της επιλογής μιας αξίας για τον εαυτό σου απαιτεί την απόρριψη των εναλλακτικών αξιών. Αν επιλέξω να καταστήσω τον γάμο μου το πιο σημαντικό κομμάτι της ζωής μου, σημαίνει ότι (μάλλον) επιλέγω να μην καταστήσω σημαντικό κομμάτι της ζωής μου τα όργια με πόρνες και κοκαΐνη. Αν επιλέξω να κρίνω τον εαυτό μου με βάση την ικανότητά μου να κάνω ειλικρινείς και δεκτικές φιλίες, σημαίνει ότι απορρίπτω το θάψιμο των φίλων μου πίσω από την πλάτη τους. Όλα αυτά είναι υγιείς αποφάσεις, αλλά απαιτούν απόρριψη άλλων επιλογών σε όλη την πορεία.
Η ουσία είναι η εξής: όλοι μας πρέπει να νοιαζόμαστε για κάτι, προκειμένου να το εκτιμήσουμε αυτό το κάτι. Και για να εκτιμήσουμε κάτι, πρέπει να απορρίψουμε αυτό που δεν είναι το συγκεκριμένο κάτι. Για να εκτιμήσουμε το Χ, πρέπει να απορρίψουμε αυτό που δεν είναι Χ.
Αυτή η απόρριψη είναι εγγενές και απαραίτητο στοιχείο για τη διατήρηση των αξιών μας και, συνεπώς, της ταυτότητάς μας. Μας καθορίζουν αυτά που επιλέγουμε να απορρίψουμε. Και αν δεν απορρίπτουμε τίποτα (ίσως από φόβο ότι κάποιος θα απορρίψει και εμάς), ουσιαστικά δεν έχουμε καθόλου ταυτότητα.
Η επιθυμία να αποφεύγουμε με κάθε κόστος την απόρριψη, να αποφεύγουμε τη σύγκρουση και την αντιπαράθεση, η επιθυμία να επιχειρούμε να αποδεχτούμε τα πάντα στον ίδιο βαθμό και να κάνουμε τα πάντα να έχουν συνοχή και αρμονία, είναι βαθιά και ύπουλη μορφή εγωισμού. Οι εγωιστές, επειδή πιστεύουν ότι δικαιούνται να νιώθουν ωραία όλη την ώρα, αποφεύγουν να απορρίψουν το οτιδήποτε διότι, αν το κάνουν, θα νιώσουν άσχημα οι ίδιοι ή κάποιοι άλλοι. Και επειδή αρνούνται να απορρίψουν το οτιδήποτε, ζουν μια ζωή χωρίς αξίες, καθοδηγούμενοι από την επιδίωξη της ευχαρίστησης, ασχολούμενοι μόνο με τον εαυτό τους. Το μόνο για το οποίο νοιάζονται είναι να κρατήσει για λίγο παραπάνω η δόση ευχαρίστησης, να αποφύγουν τις αναπόφευκτες αποτυχίες στη ζωή τους, να κρατήσουν τα βάσανα μακριά μέσω της προσποίησης.
Η απόρριψη είναι σημαντική και κρίσιμη δεξιότητα στη ζωή
Κανείς δεν θέλει να μείνει κολλημένος σε μια σχέση που δεν του προσφέρει ευτυχία. Κανείς δεν θέλει να μείνει κολλημένος σε μια δουλειά που σιχαίνεται και στην οποία δεν πιστεύει. Κανείς δεν θέλει να νιώθει ότι δεν μπορεί να πει αυτό που πραγματικά θέλει και εννοεί.
Όμως οι άνθρωποι επιλέγουν αυτά τα πράγματα. Όλη την ώρα.
Η ειλικρίνεια είναι κάτι που ο άνθρωπος επιθυμεί από τη φύση του. Αλλά ένα μέρος του να υπάρχει ειλικρίνεια στη ζωή μας είναι το να αποκτήσουμε την άνεση να λέμε και να ακούμε τη λέξη «όχι». Με αυτόν τον τρόπο η απόρριψη κάνει τις σχέσεις μας καλύτερες και τη συναισθηματική ζωή μας πιο υγιή.
Το απόσπασμα είναι από το βιβλίο THE SUBTLE ART OF NOT GIVING A F*CK – Η ευγενής τέχνη του να τα γράφεις όλα στα…! του Mark Manson, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα στο dioptra.gr και σε όλα τα συνεργαζόμενα βιβλιοπωλεία.
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ. 242811