Το μυστικό της ευτυχίας; Να νιώθεις ότι σε αγαπούν

Η ευτυχία δεν κρύβεται στο να σε αγαπούν, αλλά στο να νιώθεις ότι αγαπιέσαι. Δύο ψυχολόγοι εξηγούν πώς η αγάπη χτίζεται, δεν αναζητείται.

Δύο ψυχολόγοι, η μία ερευνήτρια της ευτυχίας και ο άλλος ειδικός στις σχέσεις,  υποστηρίζουν ότι η αγάπη δεν «βρίσκεται» αλλά δημιουργείται.

Όταν η Sonja Lyubomirsky, διακεκριμένη καθηγήτρια ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, ρωτήθηκε ζωντανά στην τηλεόραση ποιο είναι το μυστικό της ευτυχίας, η αντίδρασή της ήταν ότι δεν είχε μια απάντηση που να πιστεύει πραγματικά.

Αυτό άλλαξε όταν γνώρισε τον Harry Reis, καθηγητή ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Rochester και ειδικό στις στενές σχέσεις. Όταν του διηγήθηκε το περιστατικό, εκείνος δεν έδωσε κάποιο εύκολο απόφθεγμα. Αντίθετα, της είπε:

Ξέρω ανθρώπους ευτυχισμένους και ανθρώπους δυστυχισμένους. Και μπορώ να σου πω τη βασική διαφορά: οι ευτυχισμένοι άνθρωποι νιώθουν ότι τους αγαπούν.

Αυτή η φράση έγινε η αφετηρία για το βιβλίο τους How to Feel Loved, το οποίο συνδυάζει δεκαετίες ερευνών για την ευτυχία και την ανθρώπινη σύνδεση. Το βασικό του μήνυμα είναι ταυτόχρονα παρηγορητικό και προκλητικό: αν δεν νιώθεις ότι αγαπιέσαι, ίσως κοιτάς προς λάθος κατεύθυνση.

Πέντε νοοτροπίες, όχι πέντε βήματα

Οι συγγραφείς δεν μιλούν για «βήματα» ή τεχνικές, αλλά για πέντε νοοτροπίες (τρόπους ύπαρξης) μέσα στις σχέσεις.

• Η νοοτροπία του Μοιράσματος σημαίνει να επιτρέπεις στους άλλους να δουν τον αληθινό σου εαυτό: με ειλικρίνεια, αλλά χωρίς υπερέκθεση.
• Η νοοτροπία της Ακρόασης για Κατανόηση και η Ριζική Περιέργεια μετατοπίζουν την προσοχή προς τον άλλον. Οι περισσότεροι ακούμε για να απαντήσουμε, όχι για να καταλάβουμε.
• Αυτή η περιέργεια βασίζεται στη Νοοτροπία της Ανοιχτής Καρδιάς, το γνήσιο ενδιαφέρον για την ευημερία του άλλου.
• Και στη Νοοτροπία της Πολλαπλότητας: οι άνθρωποι δεν είναι ούτε απόλυτα καλοί ούτε απόλυτα εγωιστές.

Όλοι έχουμε δυνατά σημεία, λέει ο Reis, και όλοι έχουμε αμήχανες στιγμές και αδυναμίες. Το να βλέπουμε τον εαυτό μας και τους άλλους ως πολύπλευρους κάνει την αγάπη πιο ανθεκτική.

Προσοχή σε έναν κόσμο γεμάτο οθόνες

Όλες αυτές οι μορφές σύνδεσης βασίζονται σε κάτι όλο και πιο σπάνιο: αδιαίρετη προσοχή.

Έρευνες δείχνουν ότι ακόμα και ένα κινητό πάνω στο τραπέζι, χωρίς να χρησιμοποιείται, μειώνει την ποιότητα της συζήτησης. Γιατί; Επειδή υποσυνείδητα περιμένουμε πάντα το επόμενο σήμα.

Στις ψηφιακές συνομιλίες αυτό εντείνεται. Όταν κάποιος κάνει multitasking, η σύνδεση «αραιώνει» άμεσα.

Μπορεί η τεχνητή νοημοσύνη να μας κάνει να νιώθουμε ότι μας αγαπούν;

Καθώς τα AI chatbots γίνονται πιο «συνομιλητικά», πολλοί τα χρησιμοποιούν για συναισθηματική σύνδεση. Ο Reis κατανοεί τη γοητεία αλλά βάζει ένα σαφές όριο.

Τα chatbots δεν μπορούν να αγαπήσουν, λέει. Δεν ενδιαφέρονται πραγματικά. Εκτελούν έναν προγραμματισμό.

Τα παρομοιάζει με μια σοκολάτα όταν πεινάς: σε ανακουφίζει προσωρινά, αλλά δεν προσφέρει μακροπρόθεσμη θρέψη. Επιπλέον, αφαιρούν την τριβή — κάτι που στις ανθρώπινες σχέσεις είναι απαραίτητο για ανάπτυξη. Οι πραγματικοί άνθρωποι παραπονιούνται, ζητούν, δυσκολεύουν. Και ακριβώς εκεί γεννιέται η σύνδεση.

Η επιλογή που κάνει τη διαφορά

Αυτό που διαχωρίζει την ανθρώπινη αγάπη από την ψηφιακή απομίμηση είναι η επιλογή. Το να ξέρεις ότι ο άλλος επιλέγει να σε αγαπά.

Όταν οι άνθρωποι νιώθουν ότι τους αγαπούν, λέει ο Reis, είναι πιο ευτυχισμένοι, πιο υγιείς, πιο παραγωγικοί και πιο επιτυχημένοι.

Και εδώ έρχεται η κρίσιμη διάκριση: δεν αρκεί να σε αγαπούν, χρειάζεται να νιώθεις ότι αγαπιέσαι.

Πολλοί προσπαθούν να γίνουν «πιο αξιαγάπητοι»: πιο επιτυχημένοι, πιο εντυπωσιακοί, πιο τέλειοι. Αυτές οι στρατηγικές μπορεί να λειτουργούν προσωρινά, αλλά μακροπρόθεσμα δημιουργούν απόσταση. Το αίσθημα αγάπης έρχεται μόνο από τη δημιουργία μιας ζωντανής, αμοιβαίας σύνδεσης.

Η «τραμπάλα» της σχέσης

Για να εξηγήσουν πώς γεννιέται η σύνδεση, χρησιμοποιούν τη μεταφορά της τραμπάλας της σχέσης. Μέρος του εαυτού μας βρίσκεται «κάτω από το νερό», κρυμμένο.

Όταν σηκώνουμε τον άλλον,  με προσοχή και φροντίδα, τον φέρνουμε πάνω από την επιφάνεια. Αυτό δημιουργεί κίνηση. Και τότε, ο άλλος κάνει το ίδιο για εμάς.

Με απλά λόγια:
Για να νιώσεις περισσότερη αγάπη, ξεκίνα δείχνοντας περισσότερη αγάπη.

Με πληροφορίες από University of Rochester

Απόδοση – Επιμέλεια: PsychologyNow.gr