PsychologyNow Team

Η θεραπευτική δύναμη του μισογεμάτου ποτηριού

Η θεραπευτική δύναμη του μισογεμάτου ποτηριού

PsychologyNow Team

Η συσσώρευση «μικρο-στιγμών θετικότητας» σχετίζεται σταδιακά με μεγαλύτερη προσωπική και κοινωνική ευημερία.


Τα περισσότερα πρωινά μετά την κολύμβηση, πέφτω πάνω σε μια ομάδα νηπίων που έρχονται στην πισίνα με τους προπονητές τους για τις κολυμβητικές τους δραστηριότητες. Δεν μπορώ να αντισταθώ να πω γεια, να κάνω μία χειραψία μαζί τους και να τους ευχηθώ να περάσουν όμορφα. Αποχαιρετώ τα νήπια με πολύ καλή διάθεση, επηρεασμένος από την αλληλεπίδραση μου με τη μελλοντική γενιά. Τι όμορφος τρόπος για να ξεκινήσει κανείς τη μέρα του!

Όταν είπα σε μία συνάδελφο κολυμβήτρια για αυτή μου την εμπειρία και ανέφερα ότι γράφω σε μια στήλη για τα οφέλη της υγείας από τα θετικά συναισθήματα, με ρώτησε: «Τι κάνεις όμως για τους ανθρώπους που είναι πάντα αρνητικοί;» Αναφερόταν στους γονείς της, των οποίων η χρόνια αρνητικότητα φαίνεται να τους επηρέαζε όλους και έκανε τις οικογενειακές επισκέψεις εξαιρετικά δυσάρεστες.

Έχω ζήσει εδώ και μισό αιώνα με έναν άνθρωπο ο οποίος υπέφερε από περιοδικές κρίσεις κατάθλιψης, έτσι καταλαβαίνω πόσο δύσκολος μπορεί να είναι ο αρνητισμός. Μακάρι να ήξερα πριν χρόνια για το έργο που έχει κάνει η Barbara Fredrickson, ψυχολόγος στο Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας, σχετικά με την προώθηση των θετικών συναισθημάτων, ιδιαίτερα της θεωρίας της ότι η συσσώρευση «μικρο-στιγμών θετικότητας», όπως η καθημερινή μου αλληλεπίδραση με τα παιδιά, μπορεί, με την πάροδο του χρόνου, να οδηγήσει σε μεγαλύτερη συνολική ευημερία.

Η έρευνα που έχει κάνει η Fredrickson και άλλοι ερευνητές, αποδεικνύει ότι ο βαθμός στον οποίο μπορούμε να δημιουργήσουμε θετικά συναισθήματα ακόμα και από τις καθημερινές δραστηριότητες, μπορεί να προσδιορίσει ποιος θα αποκτήσει ευημερία και ευεξία και ποιος όχι. Καθώς δεν πρόκειται για απλή τύχη, οι μελέτες τους δείχνουν ότι οι επαναλαμβανόμενες σύντομες στιγμές θετικών συναισθημάτων, μπορεί να παρέχουν μια ασπίδα κατά του άγχους και της κατάθλιψης και να προωθήσουν τόσο τη σωματική όσο και την ψυχική υγεία.

Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει κανείς να είναι πάντα θετικός για να είναι υγιής και ευτυχισμένος. Σαφώς, υπάρχουν φορές και καταστάσεις που οδηγούν, ακόμη και τα πιο αισιόδοξα άτομα φυσικά, σε αρνητικά συναισθήματα.

Η ανησυχία, η θλίψη, ο θυμός και άλλα τέτοια αρνητικά συναισθήματα έχουν τη θέση τους σε μια κανονική ζωή. Αλλά όταν βλέπουμε για χρόνια το ποτήρι μισοάδειο, τότε βιώνουμε ψυχικές και σωματικές βλάβες και αναστέλλεται η ικανότητα μας να ξεφύγουμε από τις αναπόφευκτες πιέσεις της ζωής

Τα αρνητικά συναισθήματα ενεργοποιούν μια περιοχή του εγκεφάλου που ονομάζεται αμυγδαλή η οποία εμπλέκεται στην επεξεργασία του φόβου και του άγχους και άλλων συναισθημάτων. Ο Richard J. Davidson είναι νευροεπιστήμονας και έχει δείξει ότι οι άνθρωποι στους οποίους η αμυγδαλή αναρρώνει αργά από μία απειλή, διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για μία σειρά από προβλήματα υγείας σε σχέση με εκείνους των οποίων η αμυγδαλή αναρρώνει γρηγορότερα.

Τόσο ο ίδιος όσο και η Fredrickson και οι συνεργάτες τους, έχουν δείξει ότι ο εγκέφαλος είναι «εύπλαστος» ή ικανός να παράγει νέα κύτταρα και συνδέσεις και μπορούμε να εκπαιδεύσουμε το κύκλωμα στον εγκέφαλο να προωθήσει πιο θετικές απαντήσεις. Δηλαδή, ένα άτομο μπορεί να μάθει να είναι πιο θετικό από την άσκηση ορισμένων δεξιοτήτων που ενθαρρύνουν την θετικότητα.

Για παράδειγμα, η ομάδα της Fredrickson διαπίστωσε ότι έξι εβδομάδες κατάρτισης σε μια μορφή θεραπευτικής καθοδήγησης επικεντρωμένης στην συμπόνια και την καλοσύνη, είχαν ως αποτέλεσμα την αύξηση των θετικών συναισθημάτων και την κοινωνική συνεκτικότητα και βελτιωμένη λειτουργία σε ένα από τα κύρια νεύρα που βοηθά στον έλεγχο του καρδιακού ρυθμού. Το αποτέλεσμα είναι ένας πιο μεταβλητός ρυθμός της καρδιάς, που, όπως είπε σε συνέντευξή της, συνδέεται με αντικειμενικά οφέλη για την υγεία, όπως καλύτερος έλεγχος της γλυκόζης του αίματος, ελαχιστοποιημένη φλεγμονή και ταχύτερη ανάκαμψη από καρδιακή προσβολή.

Η ομάδα του Davidson έδειξε ότι η ίδια εκπαίδευση για μόλις δύο εβδομάδες, δημιούργησε αλλαγές στο κύκλωμα του εγκεφάλου που συνδέεται με την αύξηση των θετικών κοινωνικών συμπεριφορών, όπως η γενναιοδωρία.

«Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η αφιέρωση χρόνο για την εκμάθηση δεξιοτήτων αυτο-ενεργοποίησης θετικών συναισθημάτων, μπορεί να μας βοηθήσει να γίνουμε πιο υγιείς, πιο κοινωνικοί και πιο ανθεκτικές εκδοχές του εαυτού μας», ανέφερε η Fredrickson.

Με άλλα λόγια, ο Davidson είπε: «η ευημερία μπορεί να θεωρηθεί μια δεξιότητα ζωής. Αν την εξασκείτε, μπορείτε πραγματικά να γίνετε καλύτεροι σε αυτή». Με την εκμάθηση και την τακτική εξάσκηση των δεξιοτήτων που προωθούν τα θετικά συναισθήματα, μπορείτε να γίνετε σταδιακά ένα πιο ευτυχισμένο και υγιές πρόσωπο. Έτσι, υπάρχει ελπίδα για ανθρώπους σαν τους γονείς της φίλης μου, αν επιλέξουν να κάνουν κάποια βήματα για την ανάπτυξη και την ενίσχυση της θετικότητας.

Στο νέο βιβλίο της η Fredrickson αναφέρει ότι «το μοίρασμα της θετικότητας, δηλαδή όταν δύο άτομα νιώθουν την ίδια συγκίνηση, μπορεί να έχει ακόμη μεγαλύτερες επιπτώσεις στην υγεία από ό,τι κάτι θετικό που βιώνεται από ένα άτομο μόνο του». Σκεφτείτε ότι βλέπετε μια αστεία παράσταση ή μια ταινία ή μια τηλεοπτική εκπομπή με ένα φίλο που έχετε το ίδιο γούστο ή ανταλλάσετε καλές ειδήσεις ή ένα αστείο με φίλους και γνωστούς. Η Fredrickson διδάσκει επίσης τη «στοργική καλοσύνη» που επικεντρώνεται στην αποστολή καλόκαρδων ευχών για τους άλλους. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε ανθρώπους που «αισθάνονται περισσότερο σε αρμονία με άλλους ανθρώπους στο τέλος της ημέρας», είπε.

Ακολουθούν ορισμένες δραστηριότητες που η Fredrickson προτείνει για την προώθηση των θετικών συναισθημάτων:

1. Κάντε καλές πράξεις για άλλους ανθρώπους. Εκτός από το να κάνετε τους άλλους ευτυχισμένους, αυτές οι πράξεις ενισχύουν τα δικά σας θετικά συναισθήματα. Μπορεί να είναι κάτι τόσο απλό όπως να βοηθήσετε κάποιον να μεταφέρει βαριά πακέτα ή να παρέχετε οδηγίες σε έναν ξένο.

2. Εκτιμήστε τον κόσμο γύρω σας. Θα μπορούσε να είναι ένα πουλί, ένα δέντρο, μια όμορφη ανατολή ή δύση του ηλίου ή ακόμα και τα ρούχα που φοράει κάποιος. Γνώρισα έναν άνθρωπο πρόσφατα ο οποίος διασκέδαζε με τα αρχιτεκτονικά στοιχεία των σπιτιών του 19ου αιώνα στη γειτονιά μου.

3. Αναπτύξτε και ενισχύστε τις σχέσεις. Η οικοδόμηση ισχυρών κοινωνικών σχέσεων με τους φίλους ή τα μέλη της οικογένειας σας, ενισχύει τα συναισθήματα της αυτοεκτίμησης και, μακροχρόνιες μελέτες έχουν δείξει, ότι συνδέεται με καλύτερη υγεία και μεγαλύτερη διάρκεια ζωής.

4. Καθιερώστε στόχους που μπορούν να επιτευχθούν. Ίσως θέλετε να βελτιώσετε ένα χόμπι που κάνετε ή να διαβάσετε περισσότερα βιβλία. Αλλά να είστε ρεαλιστές: ένας στόχος που δεν είναι πρακτικός ή είναι πολύ δύσκολος μπορεί να δημιουργήσει περιττό άγχος.

5. Μάθετε κάτι καινούργιο. Μπορεί να είναι ένα άθλημα, μια γλώσσα, ένα μουσικό όργανο ή ένα παιχνίδι που εγκαθιστά μέσα σας την αίσθηση της επιτυχίας, της αυτοπεποίθησης και της ανθεκτικότητας. Αλλά και εδώ, επίσης, να είστε ρεαλιστές για το πόσο καιρό αυτό μπορεί να πάρει και να βεβαιωθείτε ότι έχετε το χρόνο που απαιτείται.

6. Επιλέξτε να αποδέχεστε τον εαυτό σας, μαζί με όλα τα ελαττώματα σας. Αντί να επικεντρώνεστε στις ατέλειες και τις αδυναμίες, επικεντρωθείτε στα θετικά χαρακτηριστικά και τα επιτεύγματά σας. Οι αγαπητοί ανθρώποι που γνωρίζω δεν έχουν κανένα από τα εξωτερικά χαρακτηριστικά της ομορφιάς, αλλά λάμπουν με την εσωτερική ομορφιά της φροντίδας, της συμπόνιας και του ενδιαφέροντος για τους άλλους.

7. Υπερασπιστείτε την ανθεκτικότητα. Αντί να αφήσετε την απώλεια, το άγχος, την αδυναμία ή το τραύμα να σας συντρίψουν, χρησιμοποιείστε τα ως μαθησιακές εμπειρίες και σκαλοπάτια προς ένα καλύτερο μέλλον. Θυμηθείτε την έκφραση: Όταν η ζωή σας δίνει ένα λεμόνι, κάντε λεμονάδα.


Πηγη: nytimes.com

Κάντε like στην σελίδα μας στο Facebook 
Ακολουθήστε μας στο Twitter 

Εγγραφείτε για να λαμβάνετε το newsletter μας!

Βρείτε μας στα...