«Δεν πετάς τη βάση για να χτίσεις τον επόμενο όροφο.»
Υπάρχουν εποχές στις οποίες ο άνθρωπος αλλάζει επειδή το επιλέγει. Και υπάρχουν εποχές στις οποίες η πραγματικότητα αλλάζει τόσο γρήγορα, ώστε δεν του αφήνει άλλη επιλογή.
Ίσως βρισκόμαστε σε μία από αυτές.
Ζούμε μέσα σε μια παράδοξη Μεγάλη Παλινδρόμηση — ένα Great Regression. Όχι μόνο πολιτική ή οικονομική. Κοινωνική, ψυχολογική, συναισθηματική και βαθιά υπαρξιακή.
Ο κόσμος που θεωρούσαμε σταθερός μεταβάλλεται με ταχύτητα μεγαλύτερη από εκείνη με την οποία μπορεί πολλές φορές να προσαρμοστεί ο ανθρώπινος ψυχισμός. Τεχνολογία, τεχνητή νοημοσύνη, οικονομικές ανατροπές, πόλεμοι, αβεβαιότητα, νέες μορφές εργασίας και σχέσεων. Οι σταθερές λιγοστεύουν και η απαίτηση είναι σχεδόν διαρκής: προσαρμόσου ξανά.
Μόνο που κανένα σύστημα δεν μπορεί να βρίσκεται μόνιμα σε κατάσταση προσαρμογής χωρίς κάποια στιγμή να αναζητήσει τη βάση του.
Και εδώ η παλινδρόμηση αποκτά μια διαφορετική έννοια.
Δεν είναι πάντοτε ήττα.
Μερικές φορές είναι η κίνηση προς τα πίσω που κάνει ένας άνθρωπος για να ξαναβρεί κάτι αρκετά σταθερό ώστε να πατήσει επάνω του.
Όταν το καινούργιο γίνεται υπερβολικά πολύ, επιστρέφουμε ενστικτωδώς στο γνώριμο. Στην οικογένεια. Στους ανθρώπους που γνωρίζουμε χρόνια. Στο σπίτι. Στην κοινότητα. Σε απλές συνήθειες. Στο φαγητό που θυμόμαστε. Στη φύση. Σε ανθρώπινες επαφές που δεν χρειάζονται passwords, algorithms και notifications.
Δεν είναι νοσταλγία για έναν κόσμο που πρέπει να ξαναγίνει όπως ήταν.
Είναι ανατροφοδότηση.
Ο άνθρωπος επιστρέφει προσωρινά στις ρίζες του όχι για να κατοικήσει ξανά εκεί, αλλά για να αντλήσει αποθέματα.
Ίσως λοιπόν το πραγματικό Great Reset της εποχής μας να μην είναι τεχνολογικό ούτε οικονομικό. Να είναι πρωτίστως ανθρώπινο.
Να θυμηθούμε τι κρατά έναν άνθρωπο λειτουργικό όταν όλα γύρω του αλλάζουν.
Τη σχέση. Την αίσθηση του ανήκειν. Τη δυνατότητα να εμπιστεύεται. Τη σωματική παρουσία. Τον χρόνο χωρίς παραγωγικότητα. Το μοίρασμα. Την οικογένεια — όποια μορφή κι αν έχει. Τη γειτονιά. Την κοινότητα. Την ικανότητα να μπορείς να είσαι κάπου χωρίς να χρειάζεται συνεχώς να αποδεικνύεις ποιος είσαι.
Το μεγάλο λάθος θα ήταν να θεωρήσουμε ότι η εξέλιξη σημαίνει πως πρέπει να εγκαταλείψουμε όλα όσα προηγήθηκαν.
Η πραγματική εξέλιξη δεν λειτουργεί έτσι.
Δεν πετάς τη βάση για να χτίσεις τον επόμενο όροφο.
Σήμερα, ίσως χρειαζόμαστε λιγότερο από ποτέ ακόμη μία προτροπή να τρέξουμε γρηγορότερα. Χρειαζόμαστε να αναρωτηθούμε τι αξίζει να πάρουμε μαζί μας.
Γιατί η μεγάλη πρόκληση δεν είναι να επιστρέψουμε στο παρελθόν.
Είναι να μπορέσουμε να πάρουμε από αυτό ό,τι μας κράτησε ανθρώπους και να το μεταφέρουμε σε έναν κόσμο που δεν έχει ακόμη ολοκληρώσει τη μορφή του.
Αυτό ίσως είναι το πραγματικό Great Reset:
όχι να γυρίσουμε πίσω.
Αλλά να πάμε λίγο πίσω, να ξαναβρούμε το έδαφος, να πάρουμε φόρα — και αυτή τη φορά να προχωρήσουμε χωρίς να αφήσουμε τον άνθρωπο πίσω.
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ. 242811