Το mindset είναι ο τρόπος που αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας και τις δυνατότητές μας, επηρεάζοντας την εξέλιξη, την προσπάθεια και την αντιμετώπιση δυσκολιών, αποτυχιών και ευκαιριών στη ζωή.
Το mindset είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας, τις ικανότητές μας και τις δυνατότητες εξέλιξής μας. Σύμφωνα με τη ψυχολόγο Carol Dweck, υπάρχουν δύο βασικοί τύποι νοοτροπίας: το fixed mindset, όπου κάποιος πιστεύει ότι οι ικανότητες είναι έμφυτες και δεν αλλάζουν, και το growth mindset, που στηρίζεται στην ιδέα ότι μπορούμε να εξελιχθούμε μέσα από προσπάθεια, μάθηση και επιμονή. Αυτοί οι δύο τρόποι σκέψης καθορίζουν πώς αντιδρούμε στις δυσκολίες, στην αποτυχία, αλλά και στις ευκαιρίες που μας δίνονται.
Πώς μπορώ να χρησιμοποιώ το growth mindset στην πράξη;
Στην πραγματικότητα, οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν και τα δύο mindset. Το σημαντικό είναι να παρατηρούμε σε ποιες καταστάσεις και κάτω από ποιες συνθήκες εκδηλώνεται πιο έντονα το fixed. Γι’ αυτό και δεν είναι τόσο εύκολο να πούμε απλά ότι έχουμε ένα growth mindset. Για να το καλλιεργήσουμε, χρειάζεται να μπούμε σε ένα προσωπικό ταξίδι αυτοπαρατήρησης και συνειδητότητας.
Αν αναρωτιέσαι πώς μπορείς να δώσεις έμφαση στο growth mindset στη ζωή σου, τρία απλά αλλά πολύ βασικά βήματα είναι τα εξής:
1. Δώσε προσοχή στο τι επιβραβεύεις, τόσο στους γύρω σου όσο και στον εαυτό σου.
Επιβραβεύεις μια ικανότητα ή ένα “φυσικό ταλέντο”; Ή δίνεις έμφαση στην προσπάθεια και στη διαδικασία της μάθησης που οδήγησε σε ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα;
Το δεύτερο στρέφει την προσοχή στη διαδρομή και καλλιεργεί την ελπίδα, ενώ το πρώτο «ανεβάζει» κάτι που ο άλλος έχει, αλλά ίσως να μην ξέρει πώς να το αξιοποιήσει ή να το εξελίξει.
2. Παρατήρησε πώς αντιμετωπίζεις την αποτυχία.
Όταν βλέπεις κάποιον να αποτυγχάνει, ή τον ίδιο σου τον εαυτό, εστιάζεις στο να «ανυψώσεις το ηθικό», υπονοώντας ότι η αποτυχία είναι πλήγμα για την αυτοεικόνα; Ή τη βλέπεις ως ένα βήμα μάθησης;
Δώσε έμφαση στη διαδικασία της εξέλιξης και στην ευκαιρία που προσφέρει κάθε εμπόδιο για βελτίωση.
3. Όταν μαθαίνεις κάτι (ή προσπαθείς να διδάξεις), σε νοιάζει να κατανοήσεις; Ή απλώς να θυμάσαι;
Δίνεις χώρο στην κατανόηση, στην ερώτηση, στην εσωτερική επεξεργασία; Ή περιορίζεσαι στο να απομνημονεύσεις αυτό που «χρειάζεσαι»;
Η κατανόηση συνδέεται με το growth mindset, γιατί ενισχύει την εσωτερική μάθηση και την προσαρμοστικότητα , όχι απλώς την επιφανειακή γνώση.
Καλλιεργώντας το growth mindset, δίνουμε στον εαυτό μας την ευκαιρία να δει τις προκλήσεις ως μονοπάτια εξέλιξης και όχι ως εμπόδια. Η αλλαγή δεν έρχεται από τη μια μέρα στην άλλη, αλλά μέσα από μικρά βήματα αυτοπαρατήρησης, μάθησης και προσπάθειας. Κάθε αποτυχία μπορεί να γίνει αφετηρία για μια νέα δυνατότητα.
Πηγή: Dweck, C. S. (2017). Mindset: Changing the way you think to fulfil your potential (Revised edition).
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ. 242811