Τα χέρια της μητέρας

Η μητέρα είναι το όνομα του Άλλου που δεν αφήνει τη ζωή να πέσει στο κενό, που τη συγκρατεί με τα δικά της χέρια, εμποδίζοντάς τη να συντριβεί.

Το βιβλίο Τα χέρια της μητέρας του Massimo Recalcati κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέλευθος. Μπορείτε να το βρείτε εδώ: www.kelefthos.gr

«Ήμουν εννέα χρόνων. Εγώ και η μητέρα μου ήμασταν στο παλιό μας σπίτι στο Τσερνούσκο στο Ναβίλιο. Βλέπαμε τηλεόραση. Ήταν μια ασπρόμαυρη ταινία, βασισμένη σε ένα πραγματικό γεγονός: Μια μητέρα συγκρατεί στα χέρια της για ώρες τα χέρια του παιδιού της, το οποίο, παίζοντας στο μπαλκόνι του τελευταίου ορόφου μιας μεγάλης πολυκατοικίας, έχει γραπωθεί από τα κάγκελα. Αυτή είναι η ανάμνηση που δεν με εγκατέλειψε ποτέ: μια μητέρα κρατάει με τα χέρια της τα χέρια του παιδιού της, που κρέμεται στο κενό.

Ξαναβλέποντας την ταινία, αναρωτήθηκα γιατί αυτή η εικόνα παρέμεινε τόσο ζωντανή μέσα μου. Θυμόμουν το παιδί να αιωρείται πάνω από το κενό, τη μητέρα να κρατά τα χέρια του, τον χρόνο να μοιάζει ατελείωτος. Θυμόμουν τα χέρια της να κουράζονται, να εξαντλούνται, αλλά να μην το αφήνουν.

Σήμερα μπορώ να πω ότι σε εκείνη τη σκηνή η μητέρα είναι μια παρουσία ικανή να ανακουφίσει το άγχος, να γλιτώσει τη ζωή από την απόλυτη εγκατάλειψη στην οποία έχει περιέλθει.

Γιατί δεν ξέχασα ποτέ τη μητέρα του Τορίνο; Προσπαθώ να δώσω σε αυτό το ερώτημα μια απάντηση, αναλογιζόμενος ότι ένιωσα πολλές φορές να κρέμομαι στο κενό, όπως ακριβώς συνέβη σε εκείνο το παιδί, και πολλές φορές κάλεσα σε βοήθεια – στη μοναχικότητα αυτού του κενού – τα χέρια του ανθρώπου που αγαπούσα.

Η ζωή δεν έρχεται στη ζωή κρατώντας, γραπώνοντας και εμπιστευόμενη πάντα τα χέρια του Άλλου; Η μητέρα δεν είναι ίσως το όνομα που προσδιορίζει τα χέρια αυτού του πρώτου Άλλου, τον οποίο ο καθένας από εμάς έχει επικαλεστεί στη σιωπή του κενού του;

Τα χέρια της μητέρας του Τορίνο πιάνουν τα χέρια του παιδιού που κρέμεται στο κενό. Είναι μια μεταφορά του Άλλου ο οποίος αποκρίνεται στην κραυγή της ζωής χωρίς να την αφήνει να εκπέσει στην ασημαντότητα, αλλά της παρέχει μια υποστήριξη χωρίς την οποία θα κατακρημνιζόταν στο κενό. Να αυτό που η μητέρα του Τορίνο χάραξε ανεξίτηλα μέσα μου: η σιωπηρή αντίσταση, η προσφορά των γυμνών χεριών της, το πείσμα να μη αφήσει τη ζωή μόνη και χωρίς ελπίδα, το δώρο μιας παρουσίας που δεν χάνεται».

Το βιβλίο Τα χέρια της μητέρας του Massimo Recalcati κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέλευθος. Μπορείτε να το βρείτε εδώ: www.kelefthos.gr