Η υπερβολική παρέμβαση των γονιών μπορεί να παγώσει το παιδί ψυχολογικά, ενώ η παρακολούθηση των παιδιών από γονείς που φωνάζουν ή προσβάλλουν μπορεί να τα τραυματίσουν συναισθηματικά και να υπονομεύσουν τη σχέση τους με τον αθλητισμό.
Η αντιαθλητική συμπεριφορά σε σχολικούς αγώνες και στο ερασιτεχνικό ποδόσφαιρο αυξάνεται ανησυχητικά, με τους ψυχολόγους να τονίζουν ότι οι γονείς που πιέζουν υπερβολικά τα παιδιά τους αποτελούν πλέον το μεγαλύτερο πρόβλημα στον χώρο του αθλητισμού.
Αυτή την εβδομάδα, αρκετά δημοτικά σχολεία στο νότιο Λονδίνο απαγόρευσαν την παρουσία γονέων σε αθλητικές εκδηλώσεις, λόγω «ανησυχητικών συμπεριφορών» — μεταξύ αυτών, λεκτική βία προς διαιτητές και παιδιά, καθώς και υπερβολική πίεση για «νίκη με κάθε κόστος».
Τα τελευταία χρόνια, ολοένα και περισσότερα σχολεία υιοθετούν ανάλογα μέτρα, ενώ στο ερασιτεχνικό ποδόσφαιρο οι προσβολές και η κακομεταχείριση από γονείς στις κερκίδες έχουν οδηγήσει πολλούς ερασιτέχνες διαιτητές να εγκαταλείψουν.
Είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα στην αθλητική απόδοση και συνεχίζεται εδώ και χρόνια, λέει ο Stephen Smith, πρόεδρος του τμήματος Αθλητικής και Εργοψυχολογίας της Βρετανικής Ψυχολογικής Εταιρείας (BPS).
Η κακοποίηση έχει χειροτερέψει, η συμπεριφορά έχει χειροτερέψει. Για χρόνια το αγνοούσαμε, και τώρα προσπαθούμε να μαζέψουμε τα κομμάτια, τόσο για την πίεση που ασκούν οι γονείς στα παιδιά όσο και για τις συνέπειες της επιθετικής συμπεριφοράς από το περιθώριο.
Ο Smith επισημαίνει ότι η υπερβολική παρέμβαση των γονιών μπορεί να παγώσει το παιδί ψυχολογικά, ενώ η παρακολούθηση των παιδιών από γονείς που φωνάζουν ή προσβάλλουν μπορεί να τα τραυματίσουν συναισθηματικά και να υπονομεύσουν τη σχέση τους με τον αθλητισμό.
Ο Δρ. Matthew Cunliffe, ψυχολόγος αθλητισμού και άσκησης στο Πανεπιστήμιο του Greenwich, αναγνωρίζει ότι παρατηρείται έντονη έλλειψη ευ αγωνίζεσθαι από τους γονείς
Βλέπεις πια πινακίδες στα πάρκα που γράφουν: “Θυμήσου, είναι απλώς διασκέδαση. Σεβάσου τον διαιτητή. Μην φωνάζεις στην άλλη ομάδα”. Και όμως, το πρόβλημα παραμένει.
Παρά τα περιστατικά κακής συμπεριφοράς, ο Cunliffe θεωρεί πως ο αποκλεισμός των γονιών από τις εκδηλώσεις δεν είναι λύση:
Στερείς από τον γονέα τη χαρά να βλέπει το παιδί του να προσπαθεί, να αποτυγχάνει ή να πετυχαίνει, να μεγαλώνει. Και για το παιδί, οι γονείς είναι εκείνοι στους οποίους στρέφεται όταν νιώθει πίεση καθώς αποτελούν σημαντική πηγή συναισθηματικής στήριξης.
Οι ειδικοί σημειώνουν ότι οι περισσότεροι επιτυχημένοι αθλητές είχαν σταθερή γονεϊκή υποστήριξη όμως όχι απαραίτητα “χαλαρούς” γονείς, αλλά γονείς που έδειχναν ενδιαφέρον και συνέπεια.
Πολλοί διάσημοι αθλητές, όπως η Έμα Ραντουκάνου, ο Λιούις Χάμιλτον, ο Άντι Μάρεϊ, ο Τάιγκερ Γουντς και οι Σερίνα και Βίνους Γουίλιαμς, έχουν αναφερθεί στη σκληρή αλλά κινητοποιητική στάση των γονιών τους. Ο Ντέιβιντ Μπέκαμ, για παράδειγμα, έχει περιγράψει πώς ο πατέρας του τον έβαζε να προπονείται με τις ώρες, κλαίγοντας ορισμένες φορές όμως αργότερα αναγνώρισε ότι αυτό τον προετοίμασε ψυχικά για την πίεση του επαγγελματικού ποδοσφαίρου.
Ο Smith, ωστόσο, επισημαίνει ότι η πίεση έχει συχνά και κόστος:
«αι, πολλοί από αυτούς έγιναν μεγάλοι αθλητές, αλλά αρκετοί βγήκαν εκτός πορείας. Οι πιεστικές συμπεριφορές μπορεί να φέρουν επιτυχία, αλλά συχνά συνοδεύονται από ψυχικά τραύματα.
Ο Cunliffe εξηγεί ότι τα παιδιά που μεγαλώνουν με σταθερούς, ζεστούς και αξιόπιστους γονείς τείνουν να αναπτύσσουν ασφαλή συναισθηματική προσκόλληση κάτι που τους χαρίζει σιγουριά, αυτοπειθαρχία και εσωτερικά κίνητρα.
Αντίθετα, η ασυνέπεια ή η έλλειψη ενθάρρυνσης δημιουργούν ανασφαλείς δεσμούς, όπου το παιδί νιώθει ότι πρέπει συνεχώς να αποδεικνύει την αξία του για να μην απορριφθεί.
Οι γονείς είναι εκεί για να παρέχουν συναισθηματική υποστήριξη, κίνητρο και ενθάρρυνση. Όταν όμως περνούν τη γραμμή και μετατρέπονται σε προπονητές που επιβάλλουν πίεση, αρχίζουν τα προβλήματα, προειδοποιεί ο Cunliffe.
Ο Smith καταλήγει ότι υπάρχει επιτακτική ανάγκη να εξεταστεί ο ρόλος των γονιών στην αθλητική ανάπτυξη των παιδιών και να υπάρξει καθοδήγηση και εκπαίδευση για το πώς μπορούν να τα υποστηρίζουν χωρίς να τα καταπιέζουν:
Ποιος στηρίζει τους ίδιους τους γονείς των ταλέντων; Ποιος τους βοηθά να συμμετέχουν με τον σωστό τρόπο; Όλοι μεταθέτουν την ευθύνη σε άλλους. Ήρθε η ώρα να την αναλάβουμε συλλογικά.
Πηγή: theguardian










