Για να γεννηθεί ένας άνθρωπος, πρέπει να σκοτώσεις ένα κομμάτι σου εγωιστικό, ανεξάρτητο, ελεύθερο και ανεύθυνο, ξένοιαστο. Αυτό είναι το τίμημα του να γίνεις Μάνα, αυτό είναι το τίμημα για να ανοίξεις την πόρτα στην αιωνιότητα.
Το να είσαι μητέρα είναι το δυσκολότερο πράγμα που έκανες ή θα κάνεις ποτέ. Δεν είναι κάτι που μαθαίνεται, δεν διδάσκεται και σίγουρα δεν είναι έμφυτο. Είναι μια συμπεριφορά που ξεκινάει να αναπτύσσεται κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης.
Η μητρότητα ξεκινάει από την στιγμή που μαθαίνεις ότι είσαι έγκυος. Η εγκυμοσύνη είναι μια περίοδος 9 μηνών από την σύλληψη έως την γέννηση, κατά την οποία παρατηρούνται αλλαγές στο σώμα, τον εγκέφαλο, τα συναισθήματα και την συμπεριφορά της γυναίκας.
Το σώμα ξεκινάει να δημιουργεί έναν άνθρωπο και να του δίνει ζωή. Για το σκοπό αυτό στελεχώνει όλες τις δυνάμεις και τα μέσα που διαθέτει, τα ζωτικά όργανα παραμερίζονται προκειμένου να δημιουργηθεί χώρος για το έμβρυο, τα πλευρά και το στομάχι πιέζονται προς τα πάνω, οι πνεύμονες επίσης. Εκεί προκύπτουν και τα συνήθη σημάδια της εγκυμοσύνης, οι καούρες και η δύσπνοια ή η κομμένη ανάσα.
Εκτός από αυτό η καρδιά παράγει την διπλάσια ποσότητα αίματος προκειμένου να παρέχει στον συγκάτοικο τις θρεπτικές ουσίες που χρειάζεται μέσω του πλακούντα, το σπίτι του για τους επόμενους 9 μήνες. Αυτό συχνά οφείλεται για την ταχυκαρδία, την δυσφορία ή την υπέρταση που αισθάνονται οι εγκυμονούσες. Το βάρος του σώματος αυξάνεται πιέζοντας τους σπονδύλους της μέσης και επιβαρύνοντας τα πέλματα, τα γόνατα και τα ισχία.
Τέλος, το πιο προφανές σημάδι της μετάβασης στη μητρότητα που λειτουργεί και ως «σήμα κατατεθέν» της εγκυμοσύνης είναι η κοιλιά που μεγαλώνει για να μεταφέρει και να δώσει ζωή στο νέο «πλασματάκι». Το γεγονός αυτό πολλές φορές μπορεί να οδηγήσει σε διάταση του δέρματος της κοιλιάς με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν ρωγμές στο δέρμα, γνωστές ως «ραγάδες».
Οι σωματικές όμως αλλαγές δεν είναι το μόνο χαρακτηριστικό της εγκυμοσύνης. Από το πρώτο τρίμηνο μέχρι και το τρίτο συντελούνται αλλαγές τόσο σε επίπεδο συναισθημάτων όσο και σε επίπεδο ορμονών και εγκεφάλου. Κάπως τα τρία αυτά είναι αλληλένδετα με τις σωματικές αλλαγές.
Για παράδειγμα ο πλακούντας, που ίσως είναι καθοριστικός για όλες τις ορμόνες της εγκυμοσύνης, επιβάλλει την παραγωγή ορμονών όπως η προγεστερόνη και τα οιστρογόνα καθώς και η ωκυτοκίνη. Η τελευταία είναι αυτή που παράγεται σε μεγάλες ποσότητες προς το τέλος της εγκυμοσύνης και οδηγεί και στις συσπάσεις της μήτρας άρα στον τοκετό. Όλες αυτές η ορμόνες σηματοδοτούν αλλαγές τόσο στη διάθεση όσο και στις σκέψεις της μέλλουσας μητέρας.
Χαρακτηριστικά, η γυναίκα γίνεται πιο ευαίσθητη συναισθηματικά, ευσυγκίνητη, νιώθει ευάλωτη και έρχονται στην επιφάνεια ανασφάλειες και φοβίες που δεν ήξερε ότι έχει.
Αυτή η συναισθηματική ευαλωτότητα παραμένει για το μεγαλύτερο μέρος της εγκυμοσύνης αλλά και γίνεται εντονότερη μετά την γέννα, μέχρι οι ορμόνες να αποκατασταθούν και να επανέλθουν στην πρότερη φάση τους. Η επιλόχειος περίοδος, δηλαδή οι πρώτοι μήνες με το μωρό είναι καθοριστικοί και κρίσιμοι. Είναι οι μήνες που χρειάζεται η γυναίκα να προσαρμοστεί στο νέο της ρόλο, να γνωρίσει το μωρό, να την γνωρίσει και αυτό, να εξοικειωθεί με την μεγάλη αλλαγή στη ζωή της και να βρει κάποιες από τις ισορροπίες της.
Οι ορμόνες, ο οργανισμός, ο εγκέφαλος και το σώμα ακόμα δεν έχουν επανέλθει και δεν θα επανέλθουν μέχρι περίπου το διάστημα του πρώτου χρόνου ζωής του μωρού. Όταν αναφερόμαστε σε επαναφορά δεν μιλάμε για την σωματική μόνο, αλλά κυρίως για την ψυχολογική επαναφορά.
Όπως διάβασα κάπου, τα παιδιά δεν είναι το δυσκολότερο κομμάτι της μητρότητας. Το να τα αγαπάς είναι το πιο εύκολο πράγμα που θα κάνεις ποτέ. Το δυσκολότερο κομμάτι της μητρότητας είναι το ψυχικό και σωματικό βάρος από όλα τα υπόλοιπα.. Ποια είναι λοιπόν όλα τα υπόλοιπα που βαραίνουν μια μητέρα;
Είναι όλα εκείνα τα μικρά προβλήματα της καθημερινότητας που προϋπήρχαν του παιδιού, αλλά τώρα πολλαπλασιάζονται. Οι ανασφάλειες από τις οποίες υποφέρει κάθε γυναίκα, οι φοβίες, τα δυσάρεστα συναισθήματα και αρνητικές σκέψεις που κάνει μέσα στην ημέρα, οι δύσκολες ανθρώπινες, διαπροσωπικές, φιλικές, επαγγελματικές, οικογενειακές, κοινωνικές σχέσεις, η εργασία και η επαγγελματική επιβίωση ή και καταξίωση σε έναν άκρως ανταγωνιστικό κόσμο, η κοινωνική επιβίωση σε έναν μη βιώσιμο κόσμο.
Αυτά υπήρχαν και πριν την γέννα, όταν όμως σε αυτά προστεθούν: η εξαφάνιση της έννοιας «ελεύθερος ή προσωπικός χρόνος», η απουσία της αίσθησης του εαυτού ή του «εγώ» ( δεν ξέρω αν το έχετε προσέξει αλλά οι μαμάδες χρησιμοποιούν μόνο το ά πληθυντικό πρόσωπο, σαν να μην υπάρχει πια το εγώ ή να έχει καταπιεστεί κάτω από τόνους «εμείς»). Ποια είναι η μάνα, τελικά, όταν ξεντυθεί από όλους αυτούς τους ρόλους; Ποιες είναι οι ανάγκες της;
Γιατί σίγουρα, η ανάγκη και ακόμα περισσότερο, η επιθυμία είναι οι δυο μεγαλύτερες πολυτέλειες που μια μάνα θα ντραπεί να ζητήσει. Δεν θα ακούσετε ποτέ μια μάνα να ξεστομίζει τη φράση «έχω ανάγκη από..» ή «χρειάζομαι…» ή «θέλω…». Η μάνα ντρέπεται ή φοβάται για τις κοινωνικές συνέπειες αν μιλήσει για κάποια ανάγκη ή επιθυμία της.
Ένα άλλο μεγάλο κομμάτι είναι το υποστηρικτικό δίκτυο, οι συγγενείς, οι γιαγιάδες, οι παππούδες, οι θείες, οι βοηθοί, που στέκονται δίπλα της και βαστούν «πλάτη» στο δύσκολο έργο της ανάθρεψης ενός ανθρώπου. Χρειάζεται το πλαίσιο και η κοινότητα για να μεγαλώσει ένας άνθρωπος, να ανακουφίσει την μητέρα όταν δεν αντέχει ή όταν πρέπει να πάει στη δουλειά.
Γιατί και η δουλειά για τη μάνα είναι πολύτιμη. Είναι το λιμάνι για να ξεχαστεί, να ανακουφιστεί, να υπενθυμίσει στον εαυτό της ότι υπάρχει κάτι σταθερό που δεν άλλαξε, κάτι που είναι εκεί είναι δικό της και την περιμένει να γυρίσει όσο καιρό χρειαστεί.
Είναι τόσο σημαντικό να κάνουμε το βήμα οι μητέρες και να «μιλάμε» ανοιχτά για τις προκλήσεις της μητρότητας. Να μην φοβόμαστε να μοιραστούμε με τις άλλες μητέρες την πολύτιμη αυτή εμπειρία, τις συμβουλές και να μεταδίδουμε ελπίδα και συναισθηματική υποστήριξη όταν την χρειάζονται.
Να καταρρίπτουμε τα κοινωνικά στερεότυπα της εποχής των μανάδων και των γιαγιάδων μας που θέλουν την μητέρα να βιώνει την πιο «ευτυχισμένη περίοδο της ζωής της» και να πλέει σε πελάγη ευτυχίας. Φυσικά, η μητρότητα έχει τόσες πολλές και δυνατές στιγμές απόλυτης ευτυχίας και αγαλλίασης όταν κρατάς στα χέρια σου αυτό το μικρό θαυματάκι που εσύ δημιούργησες.
Όταν είσαι ο λόγος που υπάρχει και η επιβίωσή του εξαρτάται αποκλειστικά από εσένα, όταν το βλέπεις να μεγαλώνει κάθε μέρα και να σου αποκαλύπτει την προσωπικότητα του, να σου επιφυλάσσει εκπλήξεις και συναισθήματα που δεν ήξερες ότι μπορείς να βιώσεις.
Το να προσπαθούμε, όμως, διακαώς να δείξουμε στους άλλους μια στρεβλή εικόνα της πραγματικότητας που βιώνει μια νέα μάνα και να κρύψουμε την αϋπνία, τα κουρασμένα πρόσωπα, τα παραπανίσια κιλά, τις ανασφάλειες, τα καταπιεσμένα συναισθήματα, δεν βοηθάει ούτε εμάς ούτε και τις υπόλοιπες μητέρες. Τα ροζ σύννεφα είναι για να συνθλίβονται και ειδικά για μια μητέρα που το έχει μάθει αυτό καλά..
Για τους λόγους αυτούς το να γίνεσαι μητέρα είναι ΜΕΤΑΒΑΣΗ, αλλαγή. Είναι σαν να ανεβαίνεις σε ένα επίπεδο άλλο, να ανακαλύπτεις όρια που νόμιζες ότι δεν έχεις και να τα ξεπερνάς και αυτά και τα επόμενα.
Να συνειδητοποιείς ότι τελικά στην αγάπη δεν υπάρχουν όρια και να καταλαβαίνεις απόλυτα το νόημα αυτής της φράσης, με το σώμα σου, την ψυχή σου, το είναι σου.
Να νιώθεις τα πάντα πολύ παραπάνω από πριν αλλά και να σκληραίνει το δέρμα της ψυχής σου. Γιατί αν καείς μια, δυο, τρεις μετά δε νιώθεις το κάψιμο.
Να γίνεσαι πιο ευαίσθητος από πριν σε ότι αφορά το παιδί σου αλλά και πιο κυνικός σε ό,τι αφορά εσένα. Είναι το να παύεις να υπάρχεις για λίγο εσύ, ώστε να υπάρξει κάποιος άλλος και μετά να συνυπάρχετε μαζί και να βρίσκετε τις ισορροπίες.
Για να γεννηθεί ένας άνθρωπος, πρέπει να σκοτώσεις ένα κομμάτι σου εγωιστικό, ανεξάρτητο, ελεύθερο και ανεύθυνο, ξένοιαστο. Αυτό είναι το τίμημα του να γίνεις Μάνα, αυτό είναι το τίμημα για να ανοίξεις την πόρτα στην αιωνιότητα.
