Νέα έρευνα αποδεικνύει ότι ο εγκέφαλος μεταμορφώνεται σε κάθε εγκυμοσύνη, αναπτύσσοντας νέες ικανότητες προσοχής και ανταπόκρισης, ενώ συνδέει αυτές τις αλλαγές άμεσα με τον μητρικό δεσμό και την επιλόχεια κατάθλιψη.
Ερευνητές στο Amsterdam UMC ανακάλυψαν ότι μια δεύτερη εγκυμοσύνη μεταβάλλει τον γυναικείο εγκέφαλο. Προηγούμενη έρευνα από την ίδια ομάδα είχε ήδη καταδείξει τον αντίκτυπο μιας πρώτης εγκυμοσύνης.
Τα νέα αποτελέσματα, που δημοσιεύθηκαν στο Nature Communications, αποδεικνύουν ότι τόσο η πρώτη όσο και η δεύτερη κύηση έχουν ισχυρές και μοναδικές επιδράσεις στον εγκέφαλο των μητέρων.
Μια προηγούμενη μελέτη από την Elseline Hoekzema και τους συνεργάτες της ήταν η πρώτη που έδειξε ότι η εγκυμοσύνη αλλάζει τη δομή του ανθρώπινου εγκεφάλου. Η ερευνητική ομάδα ανακάλυψε επίσης ότι η εγκυμοσύνη μεταβάλλει τη λειτουργία του εγκεφάλου.
Για αυτή τη μελέτη παρακολούθησης, οι ερευνητές παρακολούθησαν 110 γυναίκες: κάποιες έγιναν μητέρες για πρώτη φορά, άλλες απέκτησαν το δεύτερο παιδί τους, και μια τρίτη ομάδα παρέμεινε άτεκνη. Οι επαναλαμβανόμενες εγκεφαλικές απεικονίσεις τους επέτρεψαν να δουν ακριβώς τι άλλαξε.
Με αυτό, δείξαμε για πρώτη φορά ότι ο εγκέφαλος δεν αλλάζει μόνο κατά την πρώτη εγκυμοσύνη, αλλά και κατά τη δεύτερη, λέει η Hoekzema. Κάθε εγκυμοσύνη αφήνει ένα μοναδικό σημάδι στον γυναικείο εγκέφαλο.
Διαφορετικά εγκεφαλικά δίκτυα αλλάζουν
Οι μεγαλύτερες αλλαγές κατά την πρώτη εγκυμοσύνη σημειώθηκαν στη δομή και τη δραστηριότητα του λεγόμενου δικτύου προεπιλεγμένης λειτουργίας (default mode network). Αυτό το τμήμα του εγκεφάλου είναι σημαντικό για πολλές λειτουργίες, συμπεριλαμβανομένου του αυτοστοχασμού και των κοινωνικών διαδικασιών.
Κατά τη διάρκεια μιας δεύτερης εγκυμοσύνης, αυτό το δίκτυο άλλαξε ξανά, αλλά λιγότερο έντονα. Ωστόσο, κατά τη δεύτερη κύηση, υπήρξαν περισσότερες αλλαγές στα εγκεφαλικά δίκτυα που σχετίζονται με την κατεύθυνση της προσοχής και την ανταπόκριση σε ερεθίσματα.
Φαίνεται ότι κατά τη δεύτερη εγκυμοσύνη, ο εγκέφαλος τροποποιείται πιο έντονα σε δίκτυα που εμπλέκονται στην αντίδραση σε αισθητηριακά ερεθίσματα και στον έλεγχο της προσοχής, εξηγεί η ερευνήτρια Milou Straathof. Αυτές οι διαδικασίες μπορεί να είναι ευεργετικές κατά τη φροντίδα πολλών παιδιών.
Σχέση με τον δεσμό μητέρας-παιδιού και τη μητρική ψυχική υγεία
Οι ερευνητές βρήκαν επίσης μια σύνδεση μεταξύ των αλλαγών στον εγκέφαλο και του δεσμού μεταξύ μητέρας και παιδιού. Αυτή η σύνδεση ήταν πιο έντονη κατά την πρώτη εγκυμοσύνη παρά κατά τη δεύτερη. Επιπλέον, παρατήρησαν συνδέσεις μεταξύ των δομικών αλλαγών του εγκεφάλου και της περιγεννητικής κατάθλιψης, παρέχοντας τις πρώτες ενδείξεις ότι οι αλλαγές που λαμβάνουν χώρα στον φλοιό της γυναίκας σχετίζονται με τη μητρική κατάθλιψη.
Για τις γυναίκες που έγιναν μητέρες για πρώτη φορά, αυτό ήταν ιδιαίτερα ορατό μετά τον τοκετό. Για τις γυναίκες που αποκτούσαν το δεύτερο παιδί τους, αυτό ίσχυε ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια των εγκυμοσυνών τους.
Σημασία της έρευνας για τον μητρικό εγκέφαλο
Αυτή η έρευνα παρέχει νέες γνώσεις για το πώς ο γυναικείος εγκέφαλος προσαρμόζεται στη μητρότητα. Η μεγάλη πλειονότητα των γυναικών μένει έγκυος μία ή περισσότερες φορές, ωστόσο μόλις τώρα αρχίζουμε να ξετυλίγουμε το πώς αυτό επηρεάζει τον εγκέφαλό τους. Τα ευρήματα μπορούν να συμβάλουν στην καλύτερη φροντίδα των μητέρων, για παράδειγμα, στην πρόληψη και τη θεραπεία της επιλόχειας κατάθλιψης, δείχνοντας παράλληλα ότι ο εγκέφαλος είναι εξαιρετικά εύκαμπτος.
Έρευνα: The effects of a second pregnancy on women’s brain structure and function, Nature Communications. DOI: 10.1038/s41467-026-69370-8
Απόδοση – Επιμέλεια: PsychologyNow.gr
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ. 242811