PsychologyNow Team

Η Επίθεση στο Παρίσι και η Δύναμη των Καταστροφικών Πεποιθήσεων

Η Επίθεση στο Παρίσι και η Δύναμη των Καταστροφικών Πεποιθήσεων

PsychologyNow Team
ζωγραφισμένος πύργος του Άιφελ

Την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2015, οι τρομοκράτες του ISIS δολοφόνησαν μαζικά πάνω από 128 άτομα στην πόλη του Παρισιού, στη Γαλλία.


Αυτή ήταν μια επέκταση ενός πολέμου που είχε ξεκίνησει αλλού. Στο Ιράκ και τη Συρία, το ISIS διαπράττει εκτελέσεις και μαζικές δολοφονίες και αναγκάζουν εκατομμύρια ανθρώπων να μεταναστεύσουν ως μέρος ενός σχεδίου για την επέκταση και την προάσπιση του αυξανόμενου χαλιφάτου τους. Ο πόλεμος έφτασε τώρα και στη Γαλλία.

Οι άνθρωποι που αισθάνονται ανίσχυροι εξουσιάζονται πιο εύκολα

Το ISIS ίδρυσε το χαλιφάτο του με τα όπλα. Όμως ο έλεγχος των ανθρώπων μέσα από τον έλεγχο των πεποίθησεών τους, φαίνεται να είναι ένα ισότιμο όπλο στο οπλοστάσιο του ISIS. Το ISIS «έχτισε» την αξιοπιστία του ως τρομοκρατική οργάνωση με τον αποκεφαλισμό ανθρώπων, καίγοντας ανθρώπους ζωντανούς, με μαζικές δολοφονίες, βιασμούς, υποδούλωση, ανθρωποκτόνες βομβιστικές επιθέσεις κ.λπ. Οι ηγέτες του ISIS γνωρίζουν ότι μπορεί κάποιος να ελέγξει μεγάλους πληθυσμούς ελέγχοντας τις πεποιθήσεις τους. Αναγκάζοντας τους ανθρώπους να νιώθουν τρόμο και να αισθάνονται ανίσχυροι έναντι των φρικαλεοτήτων, το ISIS έχει το τρόπο να ελέγχει τη συμπεριφορά ελέγχοντας τις πεποιθήσεις.

Από τις πρώτες ημέρες του ανθρώπινου πολιτισμού, έγινε κατανοητό στους κυβερνήτες, ότι θα μπορούσαν να κάνουν πολλά με το να ελέγχουν τις πεποιθήσεις των πολιτών. Για παράδειγμα, ο Βαβυλώνιος βασιλιάς Χαμουραμπί (1810 π.Χ. - 1750 π.Χ.) είπε στους ανθρώπους του ότι οφείλουν να υπακούουν στις 282 νόμους του θεού Σαμάς. Σε αντίθετη περίπτωση, οι αντιπρόσωποι του Χαμουραμπί και οι θεοί θα τιμωρούσαν τους παραβάτες. Πολλοί από τους ανθρώπους φοβούνταν τους θεούς τους. Ο Χαμουραμπί ήξερε τι έκανε για να μείωσει τις παραβιάσεις. Οι Αιγύπτιοι Φαραώ αποκαλούσαν τους εαυτούς τους θεούς για να ελέγχουν τον πληθυσμό τους. (Ποιος θέλει να αντιταχθεί στην θεότητα; Φυσικά, τότε δεν πίστευε κανείς σε αυτή την πεποίθηση.)

Μερικές πεποιθήσεις υπερισχύουν των ενστίκτων επιβίωσης. Κοντά στο τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, οι Ιάπωνες ηγέτες έστειλαν καμικάζι πιλότους σε αποστολές αυτοκτονίας, να συντριβούν οι ίδιοι σε πλοία των ΗΠΑ. Παρέταξαν τους ανθρώπους και ζητούσαν εθελοντές. Ένας ανώτερος αξιωματικός είπε τότε σε αυτούς τους ανθρώπους που είχαν παραταχθεί, ότι θα πάνε στον παράδεισο με ένα θεϊκό άνεμο. Περίπου 3.600 άνθρωποι προσφέρθηκαν εθελοντικά και πέθαναν. (Κάποιοι έγιναν καμικάζι επειδή ήταν περισσότερο φοβισμένοι μήπως δείξουν αδύναμοι και ντροπιάσουν τους εαυτούς τους παρά το θανάτο. Είμαι σίγουρος ότι κάποιοι ενήργησαν σαν να πίστευαν ότι ήταν σε ανίσχυρη θέση.)

Ο μύθος της «Πύλης του Παραδείσου»

Ο μύθος της «Πύλης του Παραδείσου» είναι ένα άλλο παράδειγμα για το πώς οι πεποιθήσεις υπερισχύουν της επιβίωσης. Ο ηγέτης της αίρεσης, Marshall Applewhite, έκανε πλύση εγκεφάλου σε ευάλωτα άτομα ώστε να πιστέψουν ότι ήταν εξωγήινοι οι οποίοι θα μπορούσαν να εγκαταλείψουν τα οχήματά τους (τα σώματά τους) και να ανέβουν στον παράδεισο μέσω ενός διαστημοπλοίου που ακολουθούσε τον κομήτη Hale-Bopp. Ο Applewhite έπεισε τους οπαδούς του ότι ο χρόνος για να φτάσουν στο διαστημόπλοιο τελείωνε. Για να έφταναν στον παράδεισο, έπρεπε να ελευθερώσουν το πνεύμα τους και αυτό σήμαινε την εγκατάλειψη του σκάφους τους μέσω της δολοφονίας του. Περίπου τριάντα εννέα άνθρωποι αυτοκτόνησαν, πολλοί από αυτούς με τη βοήθεια του Applewhite. (Τα περισσότερα μέλη της αίρεσης εμφανίστηκε να καθοδηγούνται από την ίδια πίεση προς την κατεύθυνση της συμμόρφωσης την οποία ορισμένοι εθελοντές καμικάζι ένιωθαν. Όπως και οι πιλότοι, θα ήμουν πρόθυμος να στοιχηματίσω ότι η πλειοψηφία των μελών της αίρεσης Πύλη του Παραδείσου ενήργησε σαν να πίστευε ότι ήταν σε μια ανίσχυρη θέση. )

Οι ηγέτες του ISIS πείθουν- και θα συνεχίσουν να πείθουν –ορισμένα άτομα να ζώνονται με βόμβες και να δολοφονούν τους άλλους, ενώ συγχρόνως θα σκοτώνονται και οι ίδιοι. Με αυτόν τον τρόπο, οι βομβιστές θεωρούν οτι ανεβαίνουν στον παράδεισο. Ωστόσο, κανείς δεν έχει επιστρέψει για να επικυρώσει αυτήν την πεποίθηση. (Υποψιάζομαι ότι πολλοί ανθρωποκτόνοι βομβιστές είναι ευάλωτοι και επηρεάζονται από την ομάδα πίεσης προς τη συμμόρφωση.)

Οι πεποιθήσεις είναι ισχυρές, όταν πρόκειται να πείσουν μια ομάδα να σκοτώσει τα μέλη της άλλης. Το ISIS αποπροσωποιεί και αποκτηνώνει τους ανθρώπους,αποκαλώντας τους άπιστους, που πρέπει να αλλαξοπιστήσουν, να αποτίσουν φόρο τιμής ή να πεθάνουν. Στο πλαίσιο αυτό, η ενσυναίσθηση για τους άλλους γρήγορα εξαφανίζεται. Είναι εύκολο να δικαιολογήσουμε τη δολοφονία αποκτηνωμένων ανθρώπων. Η πεποίθηση ότι είναι σωστό να σκοτώνουμε υπάνθρωπους, είναι ένας παραδοσιακός τρόπος για να κάνουμε τους στρατούς  να σκοτώσουν τους «εχθρικούς» στρατούς.

Το πείραμα του Στάνφορντ, παρέχει ένα σωστά μελετημένο τρόπο που δείχνει πώς αυτή η τυραννία προς τους άλλους μπορεί να προέλθει. Ο Ψυχολόγος Phil Ζιμπάρντο χρησιμοποίησε «συνηθισμένους» φοιτητές ως εθελοντές φρουρούς και εθελοντές κρατουμένους στο περίφημο πείραμά του. Ο Ζιμπάρντο έδωσε εντολή στους φρουρούς να ελέγχουν τους κρατούμενους κρατώντας τους ανίσχυρους. Μέσα σε λίγες μέρες, οι φρουροί έγιναν όλο και πιο βάναυσοι στο σημείο όπου υπέβαλλαν τους κρατούμενους σε απάνθρωπη κακοποίηση. Τα αποτελέσματα ήταν τόσο καταστροφικά, ώστε ο Ζιμπάρντο τερμάτισε το πείραμα.

Το ISIS έχει αναλάβει το ρόλο των «φρουρών». Αλλά δεν υπάρχει σήμερα καμία ουσιαστική δύναμη για να σταματήσει το πείραμα.

Ο ηγέτης του ISIS Αμπού Μπακρ αλ Μπαγκντάντι κατανοεί αυτή την απλή αρχή: Με την αξιοποίηση της δύναμης της πίστης, μπορεί κάποιος να ελέγξει μεγάλες μάζες ανθρώπων. Οι πεποιθήσεις και ο τρόμος είναι τα εργαλεία για το σκοπό αυτό.


Συγγραφέας: Dr. Bill Knaus

Πηγή: psychologytoday.com

Κάντε like στην σελίδα μας στο Facebook 
Ακολουθήστε μας στο Twitter 

Εγγραφείτε για να λαμβάνετε το newsletter μας!

Βρείτε μας στα...