Η εξάσκηση της ικανότητάς σας να αναλύετε και να ερμηνεύετε την ανθρώπινη συμπεριφορά θα σας γλιτώσει από μεγάλο πονοκέφαλο. Μόλις καταλάβετε ένα άτομο, το μόνο που μένει να κάνετε είναι να ανακαλύψετε πώς πρέπει να φέρεστε όταν συναναστρέφεστε το συγκεκριμένο άτομο.
Μία ερώτηση που μου τίθεται τακτικά όταν εκπαιδεύω άτομα και των τεσσάρων χρωμάτων είναι ποιο χρώμα είναι πιο ικανό να προσαρμόζεται στα άλλα. Συνοψίζοντας λοιπόν, ποιο χρώμα διαθέτει τις καλύτερες κοινωνικές δεξιότητες;
Το πρόβλημα είναι ότι δεν μπορείτε να απαντήσετε έτσι στην ερώτηση. Τα τέσσερα χρώματα επιδεικνύουν μόνο τη φυσική συμπεριφορά τους. Δεν παρουσιάζουν τάσεις προς διαφορετικές ικανότητες ή ταλέντα. Η προσαρμογή στο περιβάλλον σας με τον σωστό τρόπο είναι απλώς θέμα κοινωνικών δεξιοτήτων.
Γιατί θα επιθυμούσε κανείς να μάθει ένα συγκεκριμένο πράγμα, ανεξάρτητα από το τι είναι αυτό; Για παράδειγμα, τι ωθεί κάποιον να αναπτύσσει τις ικανότητές του να επικοινωνεί με διαφορετικούς ανθρώπους; Το ενδιαφέρον; Η ανάγκη; Η επιθυμία να λύσει ένα πρόβλημα; Ή μήπως είναι απλώς ότι τους έλκει το ίδιο το αντικείμενο;
Όλα αυτά συνδέονται σαφέστερα με περιστάσεις και κινητήριες δυνάμεις απ’ όσο με το χρώμα στο οποίο ανήκουμε. Έχω γνωρίσει άτομα όλων των χρωμάτων και των συνδυασμών που έχουν κάνει τεράστια βήματα προόδου στην προσαρμοστικότητα και στις κοινωνικές τους δεξιότητες. Έχω γνωρίσει επίσης Κόκκινους, Κίτρινους, Πράσινους και Μπλε που έλεγαν όλα τα σωστά πράγματα, αλλά έδειχναν μέσω των πράξεών τους ότι δεν είχαν αφομοιώσει απολύτως τίποτα.
Έτσι, οι παράγοντες που θεωρούνται ζωτικής σημασίας για το αποτέλεσμα είναι το προσωπικό ενδιαφέρον και ίσως το αν υπήρξε κάπου ένας λόγος αρκετά πειστικός. Πραγματικά καλοί ηγέτες δουλεύουν πάντα τις κοινωνικές τους δεξιότητες και την ικανότητά τους να βελτιώνουν την επικοινωνία τους, αλλά αυτό ισχύει άσχετα από το χρώμα τους.
Ένας άντρας είπε κάποτε (ομολογουμένως με ειρωνικό χαμόγελο, αλλά εν πάση περιπτώσει) ότι το τεστ νοημοσύνης είναι απλό: «Αν συμφωνείτε μαζί μου, είστε έξυπνοι. Αν όμως δεν συμφωνείτε μαζί μου, τότε είστε σαφώς και αναμφίβολα ηλίθιοι».
Υποθέτω ότι είστε αρκετά έξυπνοι για να ερμηνεύσετε σωστά αυτό το μήνυμα. Σοβαρά όμως, όλοι μας έχουμε αναρωτηθεί γιατί μερικοί άνθρωποι δεν καταλαβαίνουν τίποτα. Πώς γίνεται και φαινομενικά ευφυείς άνθρωποι μπορούν ταυτόχρονα να είναι εντελώς ηλίθιοι; Ήταν ένα πρόβλημα που αντιμετώπιζα όταν ήμουν νέος. Δεν έβλεπαν αυτό που έβλεπα. Μερικοί λένε ευγενικά ότι τα εν λόγω άτομα δεν διαθέτουν τη σωστή «πνευματική ευελιξία», αλλά χρησιμοποιούν αυτή την έκφραση μόνο και μόνο επειδή έχουν υπερβολικά καλή ανατροφή για να ξεστομίσουν τη λέξη «ηλίθιος».
Αν ήταν όλοι ίδιοι
Δύσκολα θα διαφωνούσε κανείς με τη δήλωση ότι η ποικιλομορφία μας εμπλουτίζει όλους. Φανταστείτε έναν κόσμο όπου υπάρχει ένα μόνο είδος από καθετί. Έναν κόσμο στον οποίο όλοι θα ζούσαν σε πανομοιότυπα σπίτια, όλα στο ίδιο μέγεθος, με την ίδια πρασιά στην πρόσοψη και τους θάμνους να πλαισιώνουν τον κήπο με τον ίδιο ακριβώς τρόπο. Στους ιδιωτικούς δρόμους αυτών των πανομοιότυπων σπιτιών θα βρίσκατε πάντα την ίδια μάρκα αυτοκινήτου – και το ίδιο μοντέλο και λίγο ως πολύ στο ίδιο χρώμα.
Μέσα στα σπίτια, η κάτοψη και η διακόσμηση θα είχαν στην ουσία απειροελάχιστες διαφορές. Όλες οι οικογένειες θα είχαν το ίδιο μέγεθος. Όλοι θα ντύνονταν ίδια και θα κάθονταν να φάνε το πρωινό τους σε ολόιδιες τραπεζαρίες, καταλαμβάνοντας τις ίδιες θέσεις και καταναλώνοντας τα ίδια φαγητά με τους γείτονές τους.
Είμαι βέβαιος ότι κάποιοι θα σκεφτούν ότι ακούγεται σαν τον τέλειο κόσμο – σκεφτείτε μόνο πόσο ξεκάθαρα θα ήταν όλα! Θα γλιτώνατε από την υποχρέωση να παίρνετε αποφάσεις, αφού κάθε φορά που θα πηγαίνατε για ψώνια θα υπήρχε μόνο ένας τύπος φαγητού σε κάθε κατηγορία.
Ένα είδος γάλακτος. Ένα είδος ψωμιού. Ένα είδος δημητριακών για πρόγευμα. Ένα είδος τσιπς. Και ούτω καθεξής.
Αν είχατε όρεξη να κάνετε μια στάση στο κατάστημα ρούχων, θα ανακαλύπτατε πολύ γρήγορα ότι όλα τα πουκάμισα είχαν λίγο πολύ το ίδιο χρώμα. Θα υπήρχε ένας τύπος παντελονιού και όλα τα παπούτσια θα ήταν ίδια. Πόσο εύκολη θα ήταν η ζωή! Δεν θα χρειαζόταν ποτέ ξανά να πάρετε μια νέα απόφαση.
Κι όμως. Οι περισσότεροι από εμάς νιώθουμε το στομάχι μας να σφίγγεται στη σκέψη αυτού του φανταστικού κόσμου. Γιατί σκεφτείτε λίγο την προοπτική να φτάνετε στη δουλειά με ολόιδια αυτοκίνητα, ντυμένοι ίδια, με το ίδιο κούρεμα και να κάνουμε όλοι… την ίδια δουλειά; Θα κατέληγε να θυμίζει την Κίνα υπό το καθεστώς του Μάο.
Αν θέλετε τη γνώμη μου, ακούγεται σαν επί Γης κόλαση.
Και τολμώ να πω ότι αντιλαμβάνεστε πως πρόκειται απλώς για ένα ηλίθιο παράδειγμα.
Το ξέρω και συμφωνώ. Αλλά φανταστείτε τώρα ότι στην ουσία θα ήταν οι πάντες ίδιοι εξωτερικά και εσωτερικά. Διαλέξτε όποια εμφάνιση προτιμάτε. Σε ολόκληρο τον πλανήτη θα είχαν όλοι τον ίδιο τόνο δέρματος, θα είχαν το ίδιο ύψος και βάρος και θα σκέφτονταν και θα έλεγαν τα ίδια πράγματα βασικά.
Είναι αδύνατον να στοχαστούμε έναν τέτοιο κόσμο.
Πού προσπαθώ να καταλήξω με αυτό; Θέλω να τραβήξω την προσοχή στο εμφανές: Το γεγονός ότι οι άνθρωποι είναι διαφορετικοί στους τρόπους και στη φύση τους είναι απολύτως λογικό. Και είναι και θετικό συνάμα, δεδομένου ότι η εναλλακτική είναι φριχτή. Για να μην πούμε αδύνατη.
Όταν πιάνετε κατά καιρούς τον εαυτό σας να αναστενάζει επειδή δεν μπορείτε να καταλάβετε τους άλλους και, όπως όλα δείχνουν, ούτε αυτοί σας καταλαβαίνουν και να σκέφτεστε πως θα ήταν πιο εύκολα αν ήταν όλοι ίδιοι, θυμίστε στον εαυτό σας ότι η εναλλακτική θα ήταν χειρότερη.
Φυσικά, πρέπει να καταβάλλουμε κάποια προσπάθεια ο ένας με τον άλλο. Θα ήταν αφελές να το αρνιόμαστε. Αλλά θα είμαστε πάντα διαφορετικοί σε κάποιο βαθμό, οπότε το κόλπο είναι να βρούμε τις ομοιότητες και να κάνουμε κάτι θετικό με αυτές – μια προσπάθεια που μόνο άπελπις δεν είναι.
Η εξάσκηση της ικανότητάς σας να αναλύετε και να ερμηνεύετε την ανθρώπινη συμπεριφορά θα σας γλιτώσει από μεγάλο πονοκέφαλο. Μόλις καταλάβετε ένα άτομο, το μόνο που μένει να κάνετε είναι να ανακαλύψετε πώς πρέπει να φέρεστε όταν συναναστρέφεστε το συγκεκριμένο άτομο. Ανεξάρτητα ποια χρώματα θεωρείτε ότι εφαρμόζουν σ’ εσάς ως τώρα, ελπίζω να νιώθετε ότι τα πράγματα γίνονται ενδιαφέροντα και ότι μπορείτε να αξιοποιήσετε αυτή τη γνώση. Ας το εξετάσουμε λίγο βαθύτερα.
Το απόσπασμα είναι από το βιβλίο Ανάμεσα σε ηλίθιους, τη νέα πλήρως αναθεωρημένη και συμπληρωμένη έκδοση, του Thomas Erikson που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα στο dioptra.gr και σε όλα τα συνεργαζόμενα βιβλιοπωλεία.
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ. 242811