Η μοναξιά στη δουλειά μάς επηρεάζει περισσότερο από όσο νομίζουμε

Καθώς η μοναξιά λαμβάνει διαστάσεις επιδημίας, ο εργασιακός χώρος αναδεικνύεται σε κεντρικό πεδίο μάχης. Η έρευνα αποκαλύπτει ότι η κοινωνική απομόνωση στην εργασία δεν είναι απλώς ένα συναίσθημα, αλλά ένας συστηματικός κίνδυνος για οργανισμούς και εργαζόμενους.

Καθώς η μοναξιά φτάνει σε επίπεδα επιδημίας παγκοσμίως, η εργασία έχει γίνει ένα από τα κύρια περιβάλλοντα όπου η σύνδεση είτε ενισχύεται είτε χάνεται. Το 2023, ο Vivek Murthy, πρώην γενικός χειρουργός των Ηνωμένων Πολιτειών, χαρακτήρισε τη μοναξιά «επιδημία», προειδοποιώντας ότι οι συνέπειές της ανταγωνίζονται εκείνες άλλων σημαντικών κινδύνων για την υγεία.

Αυτή η ανησυχία αντηχεί παγκοσμίως, με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας να εκτιμά πλέον ότι περίπου ένας στους έξι ενήλικες παγκοσμίως βιώνει σημαντική μοναξιά.

Η εργασία βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της κρίσης. Για τους περισσότερους ενήλικες, η εργασία είναι το κύριο κοινωνικό περιβάλλον έξω από την οικογένεια και τους στενούς φίλους.

Βασιζόμενοι σε μια ολοκληρωμένη ανασκόπηση περισσότερων από 200 μελετών, οι συνάδελφοί μου και εγώ συνθέσαμε δεκαετίες έρευνας στους τομείς της διοίκησης, της ψυχολογίας και της υγείας. Διαπιστώσαμε ότι η μοναξιά στην εργασία δεν είναι ένα περιθωριακό ή προσωρινό ζήτημα, αλλά ένα συστηματικό και επακόλουθο χαρακτηριστικό της σύγχρονης εργασιακής ζωής.

Γιατί η μοναξιά στην εργασία έχει σημασία

Η μοναξιά εμφανίζεται όταν οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται ένα χάσμα ανάμεσα στην κοινωνική σύνδεση που επιθυμούν και σε αυτήν που πιστεύουν ότι έχουν. Επειδή είναι υποκειμενική, οι άνθρωποι μπορούν να νιώθουν μόνοι ακόμη και σε πολυσύχναστους χώρους εργασίας.

Για ορισμένους, η μοναξιά είναι προσωρινή (π.χ. λόγω μιας νέας θέσης), ενώ για άλλους γίνεται χρόνια, δημιουργώντας ένα αυτοτροφοδοτούμενο μοτίβο που είναι δύσκολο να αναστραφεί.

Ψυχολογικό και λειτουργικό κόστος

Η μοναξιά, όπως το χρόνιο στρες, ασκεί διαρκή πίεση στις ψυχικές και συναισθηματικές ικανότητες. Η έρευνα συνδέει σταθερά τη μοναξιά στον χώρο εργασίας με τη συναισθηματική εξάντληση, την ψυχολογική δυσφορία και τα συναισθήματα αλλοτρίωσης.

Έχει επίσης συσχετιστεί με φυσιολογικές αντιδράσεις στο στρες, συμπεριλαμβανομένων των αυξημένων επιπέδων κορτιζόλης. Επιπλέον, οι μόνοι εργαζόμενοι είναι λιγότερο αφοσιωμένοι, επενδύουν λιγότερη ενέργεια και παρουσιάζουν εξασθενημένη γνωστική λειτουργία, γεγονός που υπονομεύει την παραγωγικότητα.

Συμπεριφορά και οργανωσιακά αποτελέσματα

Η εργασιακή απόδοση υποφέρει, καθώς οι μόνοι εργαζόμενοι θεωρούνται συχνά λιγότερο προσιτοί και παρουσιάζουν μειωμένη δημιουργικότητα. Η έρευνα συνδέει τη μοναξιά με υψηλότερα επίπεδα αντιπαραγωγικών συμπεριφορών (όπως η αλόγιστη χρήση του διαδικτύου ή η κακή κυβερνοασφάλεια) και υψηλότερα ποσοστά απουσιών. Επίσης, η μοναξιά συνδέεται με μειωμένη ικανότητα αυτορρύθμισης, δυσκολεύοντας τη διαχείριση των συναισθημάτων και της προσοχής.

Πώς να μειωθεί η μοναξιά στην εργασία

Η έρευνα προτείνει τεκμηριωμένες προσεγγίσεις:

• Κοινωνική Υποστήριξη: Προγράμματα καθοδήγησης (mentoring) και δομημένες ευκαιρίες σύνδεσης δημιουργούν ασφαλή περιβάλλοντα για την ανάπτυξη σχέσεων.
• Ανάπτυξη Κοινωνικών Δεξιοτήτων: Η ενίσχυση των δεξιοτήτων επικοινωνίας βοηθά τους ανθρώπους να νιώθουν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση στις αλληλεπιδράσεις τους.
• Εθελοντισμός: Η συμμετοχή σε κοινωνικές δραστηριότητες έξω από τον βασικό ρόλο ενισχύει τους δεσμούς.
• Ενσυνειδητότητα (Mindfulness): Βοηθά στη διακοπή αρνητικών μοτίβων σκέψης και απαισιόδοξων προσδοκιών για τους άλλους.

Επανασχεδιασμός της εργασίας

Είναι κρίσιμο οι εργοδότες να σχεδιάζουν χώρους εργασίας που επιτρέπουν στους ανθρώπους να «ανήκουν» εξίσου όσο και να «αποδίδουν». Περιβάλλοντα που ανταμείβουν μόνο την ταχύτητα και την παραγωγή, χωρίς προσοχή στη σύνδεση, προωθούν ακούσια την απομόνωση.

Οι οργανισμοί που το λαμβάνουν αυτό σοβαρά υπόψη, επενδύουν σε πιο υγιείς και ανθεκτικούς τρόπους εργασίας.

Πηγή

Απόδοση – Επιμέλεια: PsychologyNow.gr