Εργασιακό στρες: Η θλιβερή πρωτιά της Ελλάδας στην ΕΕ και το στοίχημα της ψυχικής υγείας

Είμαστε πρωταθλητές Ευρώπης στο εργασιακό άγχος. Ένας στους δύο εργαζόμενους στην Ελλάδα δηλώνει εξαντλημένος από το στρες, την κατάθλιψη ή το άγχος της δουλειάς (49%). Πώς απαντά το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο και γιατί η ψυχική υγεία πρέπει να γίνει επιτέλους προτεραιότητα;

Στη σύγχρονη αγορά εργασίας, το burnout και η χρόνια εξουθένωση έπαψαν προ πολλού να αποτελούν μεμονωμένα περιστατικά.

Για την Ελλάδα, ωστόσο, η πραγματικότητα αυτή παίρνει πλέον διαστάσεις κρίσης δημόσιας υγείας: σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (EESC), η χώρα μας κατατάσσεται πρώτη σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση στο εργασιακό στρες, την κατάθλιψη και το επαγγελματικό άγχος, αγγίζοντας το πρωτοφανές 49%.

Πρακτικά, σχεδόν ένας στους δύο Έλληνες εργαζόμενους βιώνει σοβαρή ψυχολογική πίεση λόγω των συνθηκών εργασίας του. Το νούμερο αυτό υπερβαίνει κατά πολύ τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (29%) και είναι υπερδιπλάσιο σε σύγκριση με χώρες όπως η Γερμανία (20%) ή η Δανία (19%), αντικατοπτρίζοντας τις χρόνιες παθογένειες: εντατικοποίηση των ρυθμών, παρατεταμένα ωράρια, αμοιβές που πιέζονται από την ακρίβεια και ένα διάχυτο αίσθημα ανασφάλειας.

Το ευρωπαϊκό όραμα για «Μηδενικούς Θανάτους» στην εργασία

Την ίδια στιγμή που η Ελλάδα καταγράφει αυτή τη δραματική πρωτιά, η ΕΟΚΕ υιοθέτησε μια ολοκληρωμένη γνωμοδότηση με στόχο την επίτευξη «Μηδενικών Θανάτων» (Zero Deaths) στους ευρωπαϊκούς χώρους εργασίας.

Το πλαίσιο αυτό επαναπροσδιορίζει ριζικά την έννοια της εργασιακής ασφάλειας, υπογραμμίζοντας ότι η υγεία δεν εξαντλείται στην αποφυγή ενός μηχανικού τραυματισμού, αλλά περιλαμβάνει τη διατήρηση του υψηλότερου επιπέδου σωματικής, ψυχικής και κοινωνικής ευεξίας.

Οι βασικοί άξονες του νέου ευρωπαϊκού σχεδίου θέτουν αυστηρά προαπαιτούμενα που αφορούν άμεσα την ελληνική πραγματικότητα:

• Αναγνώριση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων: Η εκτίμηση επικινδυνότητας στους χώρους δουλειάς παύει να αφορά μόνο τα φυσικά εμπόδια ή τα μηχανήματα. Η ΕΟΚΕ ζητά να ενταχθούν επίσημα οι ψυχοκοινωνικοί παράγοντες, όπως το χρόνιο στρες, η τοξικότητα, η υπερεργασία και η έλλειψη ορίων, ως απειλές ισότιμες με τους σωματικούς κινδύνους.
• Καθολική προστασία για όλους: Η ασφάλεια πρέπει να καλύπτει κάθε εργαζόμενο, ανεξάρτητα από το εάν απασχολείται με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας, μέσω υπεργολαβίας, ως μπλοκάκι ή σε καθεστώς τηλεργασίας.
• Ατυχήματα διαδρομής: Τα κράτη μέλη καλούνται να αναγνωρίζουν τα ατυχήματα κατά τη μετακίνηση από και προς την εργασία ως εργατικά ατυχήματα, βελτιώνοντας την πρόληψη και την προστασία.
• Έλεγχοι και ενίσχυση των επιθεωρήσεων: Το ευρωπαϊκό σχέδιο επιμένει ότι κανένας κανονισμός δεν έχει αξία χωρίς επαρκή στελέχωση των επιθεωρήσεων εργασίας και αυστηρή επιβολή των κανόνων.

Η επιτακτική ανάγκη αλλαγής για την Ελλάδα

Η συνύπαρξη της ελληνικής πρωτιάς στο άγχος (49%) με τις νέες ευρωπαϊκές κατευθύνσεις καθιστά σαφές ότι η ψυχική ευεξία δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται ως «ατομική υπόθεση» ή προσωπική αδυναμία του εργαζομένου.

Για να μην παραμείνει το όραμα της Ευρώπης ένα κενό γράμμα, η χώρα μας οφείλει να περάσει από τη διαπίστωση στη δράση:

1. Θεσμική κατοχύρωση: Υποχρεωτική ένταξη της αξιολόγησης ψυχοκοινωνικού κινδύνου στις μελέτες υγείας και ασφάλειας των επιχειρήσεων.

2. Σεβασμός στον χρόνο ανάπαυσης: Αυστηρή τήρηση των ωραρίων και του δικαιώματος στην αποσύνδεση, ιδιαίτερα στις ευέλικτες και ψηφιακές μορφές απασχόλησης.

3. Ουσιαστική στήριξη: Δημιουργία προσβάσιμων προγραμμάτων ψυχολογικής υποστήριξης και καλλιέργεια μιας εργασιακής κουλτούρας όπου η αναζήτηση βοήθειας δεν θα συνοδεύεται από στίγμα.

Η εργασία οφείλει να προσφέρει αξιοπρέπεια και ανάπτυξη και όχι να αποτελεί πηγή εξουθένωσης και ψυχικού μαρασμού.

Πηγή

Επιμέλεια: PsychologyNow.gr