PsychologyNow Team

Ποιες ψυχικές διαταραχές είναι συμβατές με τη διαδικτυακή ψυχοθεραπεία;

Ποιες ψυχικές διαταραχές είναι συμβατές με τη διαδικτυακή ψυχοθεραπεία;

PsychologyNow Team
γυναίκα με ψυχικές διαταραχές συμβατές με τη διαδικτυακή ψυχοθεραπεία
Image credit: Anna Shvets / pexels.com

Ενώ η διαδικτυακή ψυχοθεραπεία μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων συμπτωμάτων, ορισμένες διαταραχές απαιτούν μια πιο παραδοσιακή προσέγγιση.


Πολλές έρευνες υποστηρίζουν την ταχύτατα αυξανόμενη δημοτικότητα των υπηρεσιών διαδικτυακής ψυχοθεραπείας.

Οι διαφημίσεις για τις υπηρεσίες αυτές είναι αρκετά διαδεδομένες και βοηθούν στην κανονικοποίηση της διαδικτυακής ψυχοθεραπείας, παρουσιάζοντας ως εύκολη και συνηθισμένη τη συζήτηση με έναν ψυχοθεραπευτή για συμπτώματα ψυχικής υγείας. Ίσως όμως να μην προσφέρουν μια ολοκληρωμένη εικόνα του τι πραγματικά μπορεί να πετύχει η διαδικτυακή ψυχοθεραπεία.

Είναι πολλά τα οφέλη της διαδικτυακής θεραπείας. Αυξάνει την προσβασιμότητα της ψυχοθεραπείας από ένα ευρύ κοινό, συμπεριλαμβανομένων των ανθρώπων που ζουν σε αγροτικές περιοχές, που δεν έχουν ευκολία μετακίνησης ή που τους είναι δύσκολο να βγουν από τα σπίτια τους.

Επίσης, οι υπηρεσίες διαδικτυακής θεραπείας κοστίζουν κατά κανόνα λιγότερο από την κατ’ ιδίαν θεραπεία, γεγονός που βοηθάει στην υπέρβαση του εμποδίου του κόστους που κάνει πολλούς να αποφεύγουν την αναζήτηση επαγγελματικής βοήθειας.

Ωστόσο, πέρα από αυτά τα οφέλη, η διαδικτυακή ψυχοθεραπεία δεν ενδείκνυται για όλους. Μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά για τη θεραπεία συγκεκριμένων συμπτωμάτων ψυχικής υγείας, αλλά ορισμένες παθήσεις ίσως να απαιτούν μια πιο παραδοσιακή προσέγγιση.

Ποιες είναι οι ενδείξεις ότι η ψυχοθεραπεία θα μπορούσε να είναι βοηθητική σε ένα διαδικτυακό περιβάλλον

Το πιο σημαντικό αποτέλεσμα στην αναζήτηση της θεραπείας είναι φυσικά, να λάβεις καλή υποστήριξη. Για κάποιους ανθρώπους, η διαδικτυακή θεραπεία είναι ο καλύτερος ή ο μόνος τρόπος για να αποκτήσουν αυτήν την υποστήριξη.

Συγκεκριμένα προβλήματα ψυχικής υγείας, συμπεριλαμβανομένης της κατάθλιψης, ζορίζουν τους ανθρώπους να σηκωθούν από το κρεβάτι τους, πόσο μάλλον να φύγουν από το σπίτι τους για μία συνεδρία.

Όμως, συνήθως, χωρίς την ψυχοθεραπεία, η κατάθλιψη είναι δύσκολο να αντιμετωπιστεί, δημιουργώντας έναν βασανιστικό, κάποιες φορές επικίνδυνο, φαύλο κύκλο για πολλούς ανθρώπους οι οποίοι ζουν με σοβαρά συμπτώματα κατάθλιψης.

Η διαδικτυακή ψυχοθεραπεία προσφέρει μια λύση για την αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος, λόγω ότι μπορεί να πραγματοποιηθεί ενώ ο θεραπευόμενος βρίσκεται στο σπίτι του. Μία έρευνα από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Μπέρκλεϋ βρήκε στοιχεία που υποδεικνύουν ότι 318 άνθρωποι οι οποίοι χρησιμοποίησαν μια υπηρεσία διαδικτυακής ψυχοθεραπείας για να αντιμετωπίσουν τα συμπτώματα της κατάθλιψης, είδαν σημαντική βελτίωση.

Η απόφαση να αναζητήσεις θεραπεία και η επιλογή της θεραπευτικής προσέγγισης είναι προσωπικό θέμα. Ωστόσο, οι ακόλουθες σκέψεις μπορούν να σε βοηθήσουν να αποφασίσεις εάν η διαδικτυακή θεραπεία θα μπορούσε να έχει οφέλη για την κατάστασή σου:

1. Η κατ’ ιδίαν ψυχοθεραπεία δεν έχει λειτουργήσει αποτελεσματικά για εσένα στο παρελθόν.

2. Δυσκολεύεσαι να βγεις από το σπίτι σου.

3. Η τοποθεσία σου καθιστά δύσκολη την προσέγγιση ενός θεραπευτή.

4. Τα συμπτώματά σου δεν είναι σοβαρά ή απειλητικά για τη ζωή σου.

5. Δεν σκέφτεσαι να αυτοκτονήσεις ή να κάνεις κακό σε άλλους ανθρώπους.

6. Κατανοείς πώς λειτουργούν οι υπηρεσίες διαδικτυακής ψυχοθεραπείας και αισθάνεσαι άνετα με αυτή την προσέγγιση.

7. Θα προτιμούσες να μιλάς σε κάποιον θεραπευτή, περισσότερες φορές από μια την εβδομάδα.

8. Δεν έχεις την οικονομική δυνατότητα για κατ’ ιδίαν ψυχοθεραπεία.

9. Τα συμπτώματα ψυχικής υγείας σου είναι πρόσφατα και δεν έχουν ρίζες στα πρώιμα στάδια της ζωής σου ή σε περιόδους έντονης ψυχικής δυσφορίας.


Διαβάστε σχετικά: Διαδικτυακή Συμβουλευτική: Η δυνατότητα μιας θεραπευτικής σύνδεσης


Τα καλύτερα είδη θεραπείας για τη διαδικτυακή ψυχοθεραπεία

Η υπάρχουσα έρευνα για τη διαδικτυακή ψυχοθεραπεία εστιάζει σε μεγάλο βαθμό στην Γνωσιακή Συμπεριφοριστική Θεραπεία. Η ΓΣΘ είναι μια από τις πιο ευρέως χρησιμοποιούμενες θεραπευτικές προσεγγίσεις, ιδιαίτερα για τα συμπτώματα της κατάθλιψης.

Οι περισσότερες έρευνες έχουν βρει ότι η ΓΣΘ είναι μια αποτελεσματική προσέγγιση διαδικτυακής ψυχοθεραπείας. Μία έρευνα του 2017 έλαβε υπόψη της 400 ερευνητικά άρθρα σχετικά με τη χρήση της CBT σε διαδικτυακό περιβάλλον και βρήκε στοιχεία που υποδεικνύουν ότι έχει οφέλη για όσους βιώνουν ένα εύρος προβλημάτων, τα οποία περιλαμβάνουν:

  1. Κατάθλιψη
  2. Άγχος, συμπεριλαμβανομένου του γενικευμένου και του κοινωνικού άγχους
  3. Διαταραχές Πανικού
  4. Ειδικές Φοβίες

Μία μελέτη του 2013 βρήκε ότι η διαδικτυακή ψυχοθεραπεία με ΓΣΘ, σε συνδυασμό με την απευαισθητοποίηση και επανεπεξεργασία μέσω οφθαλμικών κινήσεων (EMDR) ανακούφισαν τα συμπτώματα της Διαταραχής Μετατραυματικού Στρες για έναν σημαντικό αριθμό ανθρώπων.

Περαιτέρω έρευνες το 2013 βρήκαν στοιχεία που δείχνουν ότι η διαδικτυακή Ψυχοδυναμική θεραπεία θα μπορούσε να έχει οφέλη για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων άγχους και κατάθλιψης.

Η διαδικτυακή διαπροσωπική θεραπεία, επίσης φαίνεται να παρουσιάζει οφέλη για τη θεραπεία των συμπτωμάτων κατάθλιψης, σύμφωνα με μια άλλη έρευνα του 2013.

Η θεραπεία ζεύγους είναι μια άλλη προσέγγιση που αρχίζει να γίνεται δημοφιλής στο διαδίκτυο. Ωστόσο, τα ζευγάρια που σκέφτονται να ξεκινήσουν συμβουλευτική ζεύγους διαδικτυακά ίσως ανακαλύψουν ότι είναι πιο αποτελεσματική όταν διεξάγεται μέσω βιντεοσυνομιλίας παρά μέσω e-mail ή μηνυμάτων.

Ενδείξεις ότι κάποιο είδος θεραπείας δεν είναι κατάλληλο για το διαδικτυακό περιβάλλον

Η διαδικτυακή θεραπεία δεν ενδείκνυται για όλες τις περιπτώσεις. Κάποιοι επαγγελματίες ψυχικής υγείας έχουν εκφράσει την άποψη ότι για κάποιες παθήσεις ψυχικής υγείας, η διαδικτυακή θεραπεία ίσως να έχει αρνητικό αντίκτυπο. Εδώ η συλλογιστική είναι ότι η διαδικτυακή ψυχοθεραπεία δεν αφήνει αρκετά περιθώρια να αναπτυχθεί η αρμονική σχέση που είναι απαραίτητη για την οικοδόμηση μιας δυνατής θεραπευτικής σχέσης.

Ωστόσο, κάποιοι άνθρωποι που βιώνουν έντονη δυσφορία ίσως να βρουν την σχετική ανωνυμία της διαδικτυακής θεραπείας καθησυχαστική. Ίσως να μοιάζει ευκολότερο το να μιλάς σχετικά με θέματα κακοποίησης, βιασμού ή αυτοκτονικών σκέψεων μέσω του απομακρυσμένου περιβάλλοντος ενός κινητού τηλεφώνου ή μιας οθόνης υπολογιστή.

Όμως, οι άνθρωποι οι οποίοι έχουν ανάγκη να αναπτύξουν εμπιστοσύνη στον θεραπευτή τους πριν του ανοιχτούν, ίσως να μην το βρουν εύκολο να μοιραστούν τα συμπτώματά τους ή τον πόνο τους με κάποιον που δεν έχουν συναντήσει ή αλληλεπιδράσει πρόσωπο με πρόσωπο.

Ένα από τα βασικά επιχειρήματα κατά των υπηρεσιών διαδικτυακής ψυχοθεραπείας είναι η έλλειψη διαπροσωπικής επαφής, την οποία πολλοί θεωρούν ουσιαστική για την επιτυχία της θεραπείας.

Η διεξαγωγή μιας θεραπευτικής συνεδρίας μέσω της ασφάλειας της βιντεοσυνομιλίας αφήνει περιθώρια για αλληλεπίδραση πρόσωπο με πρόσωπο, αλλά την ίδια στιγμή, πολλές μικροδιαφοροποιήσεις στον τόνο της φωνής, τη γλώσσα του σώματος ή την έκφραση του προσώπου ίσως να χαθούν μέσα σε μια μικρή οθόνη, σε μια κακή σύνδεση ή λόγω τεχνικών δυσκολιών.

Οι έρευνες έχουν βρει ότι τα συμπτώματα της κατάθλιψης και του άγχους τείνουν να ανταποκρίνονται αποτελεσματικά στη μορφή της διαδικτυακής θεραπείας και ότι πολλοί άνθρωποι παρουσιάζουν βελτίωση.

Ωστόσο, όταν τα συμπτώματα αυτά αναπτύσσονται ως απόκριση σε έντονη δυσφορία, όπως εκείνη που προκύπτει από την παραμέληση ή την κακοποίηση στην παιδική ηλικία, ένα διαδικτυακό περιβάλλον ίσως να μην προσφέρει τον απαραίτητο χώρο για να φτάσει κανείς στο επίκεντρο αυτού του βαθιά ριζωμένου πόνου. Τα συμπτώματα ίσως να βελτιωθούν για κάποιο χρονικό διάστημα, αλλά εάν η υποβόσκουσα αιτία δεν αντιμετωπιστεί, ίσως να επιστρέψουν.


Διαβάστε σχετικά: Η δέσμευση ως κινητήριος δύναμη στην ψυχοθεραπεία


Μια διάγνωση δεν είναι πάντοτε απαραίτητη για την αποτελεσματική θεραπεία

Συχνά, η αποδοχή βοήθειας για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων οδηγεί σε βελτίωσή τους, κάτι το οποίο είναι κατά κανόνα ο στόχος της θεραπείας.

Παρ’ όλα αυτά, οι άνθρωποι οι οποίοι χρειάζονται μια συγκεκριμένη διάγνωση για λόγους ασφάλειας ή απλώς επιθυμούν να γνωρίζουν περισσότερα σχετικά με αυτό που βιώνουν, ίσως να βρουν δυσκολότερο να μοιραστούν τις πληροφορίες εκείνες που είναι απαραίτητες για να λάβουν μια ακριβή διάγνωση. Ομοίως, οι θεραπευτές ίσως να βρουν δυσκολότερη μία ορθή διάγνωση μέσω μίας διαδικτυακής μορφής θεραπείας.

Η διαδικτυακή ψυχοθεραπεία συνήθως δεν ενδείκνυται για ανθρώπους με σοβαρά συμπτώματα ή προβλήματα που ίσως να απαιτούν προσεκτική αξιολόγηση. Αν έχεις ήδη ξεκινήσει θεραπεία πρόσωπο με πρόσωπο με κάποιον θεραπευτή, ίσως να έχεις την ικανότητα να μεταφερθείς σε μια διαδικτυακή προσέγγιση με τον καιρό, αλλά ίσως να ανακαλύψεις ότι είναι περισσότερο ωφέλιμο να αναζητήσεις κατ’ ιδίαν βοήθεια για συμπτώματα τα οποία σχετίζονται με:

  1. Ψύχωση
  2. Σχιζοφρένεια
  3. Διπολική Διαταραχή
  4. Διαταραχές Προσωπικότητας
  5. Εθισμός ή Κατάχρηση ουσιών
  6. Διαταραχή Μετατραυματικού Στρες

Ορισμένες θεραπευτικές προσεγγίσεις απλώς δεν λειτουργούν αποτελεσματικά σε διαδικτυακή μορφή. Ίσως να είναι προτιμότερο να αναζητήσεις κατ’ ιδίαν βοήθεια εάν ενδιαφέρεσαι για θεραπείες, όπως:

  1. Θεραπεία μέσω Τέχνης
  2. Διαλεκτική Συμπεριφοριστική Ψυχοθεραπεία
  3. Συμβουλευτική υποστήριξη για θέματα Εθισμού

Στην τελική, μόνο εσύ μπορείς να αποφασίσεις την ορθή προσέγγιση για την κάλυψη των αναγκών σου. Όσο γίνεται ολοένα και περισσότερο σύνηθες να διεξάγεται η θεραπεία σε διαδικτυακό περιβάλλον και όσο όλο και περισσότεροι άνθρωποι αναζητούν διαδικτυακές υπηρεσίες ψυχικής υγείας, ίσως και περισσότερες θεραπευτικές προσεγγίσεις με αυτήν τη μορφή να αποδειχθούν αποτελεσματικές.

Η διαδικτυακή ψυχοθεραπεία έχει βοηθήσει πολλούς ανθρώπους και επομένως ίσως να αξίζει να τη σκεφτείτε, εάν χρειάζεστε επαγγελματική βοήθεια αλλά αισθάνεστε διστακτικοί να δοκιμάσετε την κατ’ ιδίαν ψυχοθεραπεία.


Elen Xristo
Πηγή

Απόδοση: Ελένη Χριστοδουλάκη – Ψυχολόγος
Επιμέλεια: PsychologyNow.gr

 

Κάντε like στην σελίδα μας στο Facebook 
Ακολουθήστε μας στο Twitter 

Σχετικά Άρθρα

Εγγραφείτε για να λαμβάνετε το newsletter μας!

Βρείτε μας στα...