Οι τοξικοί άνθρωποι δεν επηρεάζουν μόνο την ψυχική μας υγεία. Νέα μελέτη δείχνει ότι επιταχύνουν τη βιολογική γήρανση και αυξάνουν τη φλεγμονή στο σώμα.
Νέα μελέτη δείχνει ότι οι δυσάρεστες σχέσεις επιταχύνουν τη βιολογική γήρανση.
Πόσο βλαβεροί είναι οι τοξικοί άνθρωποι για τη σωματική μας υγεία;
Οι υποστηρικτικές και θετικές κοινωνικές σχέσεις με φίλους και μέλη της οικογένειας έχουν αποδεδειγμένα πολλά οφέλη για την υγεία και την ψυχική ευεξία. Αντίθετα, οι τοξικοί φίλοι ή συγγενείς, εκείνοι που είναι διαρκώς εχθρικοί, παθητικά επιθετικοί ή επίμονα δύσκολοι μπορούν να αποτελέσουν σοβαρές πηγές χρόνιου στρες.
Το χρόνιο στρες είναι γνωστό ότι έχει εκτεταμένες αρνητικές επιπτώσεις τόσο στην ψυχική όσο και στη σωματική υγεία. Έρευνες έχουν δείξει ότι μπορεί να επιταχύνει τη γήρανση και να αυξήσει τη φλεγμονή στο σώμα.
Αυτό οδηγεί σε ένα κρίσιμο ερώτημα: Μήπως οι τοξικοί άνθρωποι δεν επιβαρύνουν μόνο την ψυχική μας υγεία, αλλά επηρεάζουν άμεσα και τη βιολογική μας ηλικία, επιταχύνοντας τη διαδικασία της γήρανσης;
Η μελέτη: Τοξικοί κοινωνικοί δεσμοί και επιταχυνόμενη γήρανση
Μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) εξέτασε ακριβώς αυτό το ερώτημα.
Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν ένα προηγμένο βιολογικό εργαλείο, γνωστό ως «ρολόγια βιολογικής γήρανσης μέσω μεθυλίωσης DNA», το οποίο επιτρέπει την εκτίμηση της πραγματικής βιολογικής ηλικίας ανεξάρτητα από τη χρονολογική ηλικία.
Στη μελέτη αναλύθηκαν δεδομένα από περισσότερους από 2.300 εθελοντές στην Ιντιάνα. Οι συμμετέχοντες:
- χαρτογράφησαν τα κοινωνικά τους δίκτυα
- δήλωσαν αν υπήρχαν άτομα που τους προκαλούσαν έντονο στρες
- έδωσαν δείγματα σάλιου για βιολογικές αναλύσεις
- συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια για τη σωματική και ψυχική τους υγεία
Τα αποτελέσματα: Οι τοξικοί άνθρωποι επιταχύνουν τη γήρανση
Τα ευρήματα ήταν εντυπωσιακά:
- Το 8,1% των ανθρώπων στα κοινωνικά δίκτυα των συμμετεχόντων χαρακτηρίστηκε ως τοξικό.
- Το 28,8% δήλωσε ότι έχει τουλάχιστον ένα τοξικό άτομο στη ζωή του.
- Το 10% είχε δύο ή περισσότερα τοξικά άτομα.
- Οι γυναίκες ανέφεραν συχνότερα την ύπαρξη τοξικών σχέσεων.
- Όσοι ένιωθαν ότι «οι άλλοι εξαρτώνται πολύ από αυτούς» είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να περιβάλλονται από τοξικά άτομα.
Το πιο ανησυχητικό εύρημα: Κάθε τοξικό άτομο συνδεόταν με 1,5% ταχύτερη βιολογική γήρανση.
Κατά μέσο όρο, οι συμμετέχοντες με τοξικές σχέσεις εμφάνιζαν βιολογική ηλικία κατά 9 μήνες μεγαλύτερη σε σύγκριση με άτομα της ίδιας χρονολογικής ηλικίας χωρίς τοξικούς φίλους ή συγγενείς.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι:
- Οι τοξικοί φίλοι και συγγενείς είχαν ισχυρότερη επίδραση στη γήρανση από τους τοξικούς συντρόφους.
- Πιθανή εξήγηση είναι ότι ο γάμος προσφέρει προστατευτικούς παράγοντες, όπως μειωμένη μοναξιά, που μετριάζουν μέρος των αρνητικών επιδράσεων.
Επιπλέον, οι τοξικές σχέσεις συσχετίστηκαν με αυξημένα επίπεδα φλεγμονής, πέρα από την επιτάχυνση της γήρανσης.
Η απόσταση από τοξικούς ανθρώπους είναι θέμα υγείας
Η μελέτη δείχνει ξεκάθαρα ότι οι τοξικοί φίλοι και συγγενείς δεν επηρεάζουν μόνο τη διάθεσή μας. Έχουν μετρήσιμες βιολογικές συνέπειες, επιταχύνοντας τη γήρανση και επιβαρύνοντας το σώμα.
Για υγιή γήρανση και συνολική ευεξία, η μείωση της έκθεσης σε τοξικές σχέσεις δεν είναι πολυτέλεια, είναι ανάγκη.
Με πληροφορίες από το PsychologyToday
Έρευνα: Lee, B., Ciciurkaite, G., Peng, S., Mitchell, C., & Perry, B. L. (2026). Negative social ties as emerging risk factors for accelerated aging, inflammation, and multimorbidity. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 123(8), e2515331123. https://doi.org/10.1073/pnas.2515331123
Η ομάδα του PsychologyNow
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ. 242811