Έχει παρατηρηθεί ότι περίπου το 13% του πληθυσμού είναι ευάλωτο στην εκδήλωση έντονων κρίσεων πανικού. Για τον λόγο αυτό, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ποια είναι τα συμπτώματα μιας κρίσης πανικού, αλλά και πώς μπορούμε να βοηθήσουμε αποτελεσματικά ένα άτομο που τη βιώνει.
Πρώτα απ’ όλα, είναι σημαντικό να εκπαιδεύσεις τον εαυτό σου. Σύμφωνα με το Mental Health Foundation (MHF), το 13,2% των ανθρώπων έχει βιώσει μια κρίση πανικού. Αν γνωρίζεις κάποιον που υποφέρει συχνά από τέτοιες κρίσεις, θα ήταν ιδιαίτερα βοηθητικό να κατανοήσεις τι ακριβώς είναι. Οι κρίσεις πανικού μπορεί να διαρκέσουν από 5 έως 30 λεπτά και τα συμπτώματά τους περιλαμβάνουν γρήγορη αναπνοή, ταχυκαρδία, εφίδρωση, τρέμουλο, ναυτία και έντονη ανησυχία.
Επιπλέον, είναι σημαντικό να παραμένεις ήρεμος. Αν κάποιος περνά μια αιφνίδια κρίση πανικού, είναι βοηθητικό να έχει δίπλα του ένα άτομο που τον καθησυχάζει ότι η κρίση θα περάσει. Όπως αναφέρει ο Paul Salkovskis, καθηγητής Κλινικής Ψυχολογίας και Εφαρμοσμένων Επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Bath, σε σχετική οδηγία του NHS, η ήρεμη παρουσία και η διαβεβαίωση ότι το άτομο δεν βρίσκεται σε κίνδυνο μπορούν να μειώσουν την ένταση της εμπειρίας. Είναι σημαντικό να μην προσπαθείς απλώς να αποσπάσεις την προσοχή του, αλλά να το βοηθήσεις να αντιμετωπίσει την κρίση με ψυχραιμία.
Παράλληλα, χρειάζεται να είσαι καθησυχαστικός. Οι κρίσεις πανικού συχνά περιγράφονται ως εμπειρίες που μοιάζουν με καρδιακή προσβολή ή με αίσθηση επικείμενου θανάτου. Τα συμπτώματα συνήθως κορυφώνονται μέσα σε δέκα λεπτά. Είναι, λοιπόν, σημαντικό να εξηγείς με ήρεμο τρόπο στο άτομο ότι, όσο έντονα κι αν είναι τα συμπτώματα, δεν διατρέχει πραγματικό κίνδυνο.
Οι βαθιές και αργές αναπνοές μπορούν επίσης να βοηθήσουν. Μπορείς να ενθαρρύνεις το άτομο να αναπνέει αργά και βαθιά, μετρώντας φωναχτά ή ζητώντας του να παρακολουθεί τον ρυθμό της αναπνοής σου, καθώς σηκώνεις και κατεβάζεις αργά το χέρι σου. Το NHS και ο οργανισμός No Panic έχουν εκδώσει οδηγούς με χαλαρωτικές ασκήσεις αναπνοής.
Είναι, επίσης, σημαντικό να αποφύγεις οποιαδήποτε επικριτική ή αποθαρρυντική στάση. Φράσεις που υποτιμούν την εμπειρία του άλλου μπορεί να εντείνουν το άγχος του. Όπως αναφέρει ο Matt Haig στο βιβλίο του «Λόγοι για να Παραμείνεις Ζωντανός», οι κρίσεις πανικού συγκαταλέγονται στις πιο έντονες εμπειρίες που μπορεί να βιώσει κάποιος και δεν πρέπει να υποτιμώνται.
Μια ακόμη χρήσιμη προσέγγιση είναι οι ασκήσεις «προσγείωσης». Ο Martin Antony, ψυχολόγος και καθηγητής στο Ryerson University του Τορόντο, επισημαίνει ότι ένα από τα συμπτώματα της κρίσης πανικού είναι το αίσθημα αποσύνδεσης από την πραγματικότητα.
Τεχνικές που βοηθούν το άτομο να εστιάσει στο παρόν, όπως η συγκέντρωση στην υφή ενός αντικειμένου, σε μια έντονη μυρωδιά ή το ελαφρύ χτύπημα των ποδιών στο έδαφος, μπορούν να φανούν αποτελεσματικές. Παρόμοιες τεχνικές προτείνει και ο οργανισμός Mind.
Τέλος, είναι σημαντικό να ρωτήσεις το άτομο τι χρειάζεται. Μετά από μια κρίση πανικού, πολλοί άνθρωποι αισθάνονται εξαντλημένοι. Μπορείς να τους προσφέρεις ένα ποτήρι κρύο νερό ή κάτι ελαφρύ να φάνε, αποφεύγοντας την καφεΐνη και το αλκοόλ, καθώς μπορεί να επιδεινώσουν τα συμπτώματα.
Μπορεί επίσης να νιώθουν έντονο κρύο ή ζέστη. Όταν ηρεμήσουν, μπορείς να τους ρωτήσεις τι θεωρούν οι ίδιοι βοηθητικό κατά τη διάρκεια ή μετά από μια κρίση πανικού, ώστε να μπορέσεις να τους στηρίξεις καλύτερα στο μέλλον.
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ. 242811