Αν νομίζατε ότι η καφεΐνη χρησιμεύει μόνο για να μένετε ξύπνιοι, η επιστήμη έχει μια εντυπωσιακή ανατροπή.
Μια πρόσφατη μελέτη υποδηλώνει ότι η καφεΐνη μπορεί να βοηθήσει στην ανακούφιση των συμπτωμάτων άγχους και κατάθλιψης μειώνοντας τη φλεγμονή στον εγκέφαλο.
Οι ερευνητές βρήκαν ότι το ευρέως καταναλούμενο διεγερτικό μείωσε σταθερά τα συμπεριφορικά σημάδια δυσφορίας στα τρωκτικά. Τα αποτελέσματα αυτά δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Translational Psychiatry.
Διαταραχές όπως το άγχος και η κατάθλιψη επηρεάζουν εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Ενώ αυτές συνδέονται συχνά με συναισθηματική δυσφορία, περιλαμβάνουν επίσης φυσικές αλλαγές στον εγκέφαλο.
Μια σημαντική αλλαγή είναι η νευροφλεγμονή, μια ανοσολογική απόκριση που μπορεί να καταστρέψει τα εγκεφαλικά κύτταρα και να αλλοιώσει τη λειτουργία των νευροδιαβιβαστών.
Όταν η φλεγμονή διαταράσσει τα χημικά σήματα των νευροδιαβιβαστών, οι άνθρωποι μπορεί να βιώσουν αλλαγές στη διάθεση, το κίνητρο και τη μνήμη. Καθώς τα τρέχοντα φάρμακα δεν λειτουργούν για όλους, οι ερευνητές αναζητούν φυσικές ενώσεις που θα μπορούσαν να βοηθήσουν.
Η καφεΐνη, που βρίσκεται στον καφέ, το τσάι και τη σοκολάτα, λειτουργεί κυρίως μπλοκάροντας τους υποδοχείς αδενοσίνης στην επιφάνεια των εγκεφαλικών κυττάρων. Κανονικά, η αδενοσίνη προκαλεί υπνηλία και επιβραδύνει τη δραστηριότητα των νεύρων.
Μπλοκάροντας αυτούς τους υποδοχείς (κυρίως τους A1 και A2A), η καφεΐνη αυξάνει την εγρήγορση και επηρεάζει την απελευθέρωση χημικών ουσιών όπως η ντοπαμίνη και η σεροτονίνη, οι οποίες ρυθμίζουν τη διάθεση και την ευχαρίστηση.
Η καφεΐνη έχει επίσης αντιοξειδωτικές ιδιότητες.
Τα ευρήματα της έρευνας
Η ομάδα διαπίστωσε ότι η καφεΐνη αντέστρεψε σταθερά τις αγχώδεις συμπεριφορές στα τρωκτικά, ενθαρρύνοντάς τα να εξερευνήσουν ανοιχτούς χώρους και βελτιώνοντας την απόδοσή τους σε τεστ μνήμης. Στο εσωτερικό του εγκεφάλου, η καφεΐνη:
- Μείωσε τα επίπεδα των προφλεγμονωδών κυτοκινών (πρωτεΐνες που πυροδοτούν τη φλεγμονή).
- Μείωσε το οξειδωτικό στρες που καταστρέφει τα λίπη των κυτταρικών μεμβρανών.
- Ενίσχυσε τις φυσικές αντιοξειδωτικές άμυνες του εγκεφάλου.
Στις μελέτες για την κατάθλιψη, η καφεΐνη βελτίωσε το κίνητρο των ζώων και μείωσε την ενεργοποίηση των μικρογλοίων (κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος του εγκεφάλου που, όταν παραμένουν ενεργά για πολύ, βλάπτουν τον εγκεφαλικό ιστό). Μάλιστα, υπήρξαν ενδείξεις ότι η καφεΐνη παρήγαγε βελτιώσεις συγκρίσιμες με το αντικαταθλιπτικό φάρμακο ιμιπραμίνη.
Επιπλέον, η καφεΐνη αύξησε τα επίπεδα της πρωτεΐνης BDNF (εγκεφαλικός νευροτροφικός παράγοντας), η οποία δρα σαν «λίπασμα» για τον εγκέφαλο, βοηθώντας στην επιβίωση των νευρώνων και την ανάπτυξη νέων συνδέσεων.
Απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να καθοριστεί η ακριβής κατάλληλη δόση για τον άνθρωπο, αλλά τα δεδομένα αυτά προσφέρουν μια σταθερή βάση για την κατανόηση του πώς ένα καθημερινό ρόφημα μπορεί να προστατεύει τον εγκέφαλο από το στρες.
Μελέτη: “Effects of caffeine on neuroinflammation in anxiety and depression: a systematic review of rodent studies,” Laís da Silva Neves, Giovanna Várzea Roberti Monteiro de Mattos, Yasmin Oliveira-Nazareth, Rosane Souza da Silva, and Paula Campello-Costa.
Η ομάδα του PsychologyNow
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ. 242811