Γιατί τα άτομα με αυτισμό ζουν κατά μέσο όρο 14 χρόνια λιγότερο

Μια σιωπηρή ανισότητα που κοστίζει ανθρώπινες ζωές. Μεγάλη έρευνα στο JAMA Network Open αποκαλύπτει ότι τα άτομα στο φάσμα του αυτισμού αντιμετωπίζουν έλλειμμα 14 ετών στο προσδόκιμο ζωής. Το πιο κρίσιμο στοιχείο; Οι περισσότερες αιτίες μπορούν να προληφθούν.

Για δεκαετίες, η επιστημονική κοινότητα εστίαζε σχεδόν αποκλειστικά στη γενετική, τη βιολογία και την έγκαιρη διάγνωση του αυτισμού. Στο περιθώριο έμενε συχνά το πιο κρίσιμο ερώτημα: πώς εξελίσσεται η σωματική υγεία και η επιβίωση αυτών των ανθρώπων στην ενήλικη ζωή τους.

Μια νέα, μεγάλης κλίμακας μελέτη από τα Πανεπιστήμια Columbia και Colorado Anschutz, δημοσιευμένη στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό JAMA Network Open, φέρνει στο φως μια συγκλονιστική πραγματικότητα: στις ΗΠΑ, τα άτομα με διαταραχή του φάσματος του αυτισμού (ΔΑΦ) αντιμετωπίζουν ένα έλλειμμα σχεδόν 14 ετών στο προσδόκιμο ζωής σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό.

Τα δεδομένα 21 ετών που κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου

Αναλύοντας αρχεία του συστήματος Medicaid για περισσότερα από 2 εκατομμύρια άτομα με αυτισμό από το 2000 έως το 2020, οι ερευνητές κατέγραψαν μια επίμονη ανισότητα.

Το προσδόκιμο ζωής κατά τη γέννηση για τα άτομα με αυτισμό διαμορφώνεται μόλις στα 64,9 έτη, είναι δηλαδή 5,6 χρόνια μικρότερο από το υπόλοιπο μητρώο του Medicaid και 13,8 χρόνια μικρότερο από τον γενικό πληθυσμό των ΗΠΑ.

«Το προσδόκιμο ζωής για τον πληθυσμό με αυτισμό είναι περίπου τα 65 έτη, όσο δηλαδή του γενικού πληθυσμού στην Αγκόλα ή την Αϊτή. Αυτό το εύρημα προκαλεί βαθύ προβληματισμό», επισημαίνει η καθηγήτρια Επιδημιολογίας Carolyn DiGuiseppi.

Πού εντοπίζονται οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι

Οι ασθενείς με αυτισμό εμφάνισαν 44% υψηλότερο κίνδυνο θνησιμότητας, με τις απώλειες να οφείλονται σε ένα ευρύ φάσμα παθήσεων και ατυχημάτων:

• Λοιμώξεις και σωματική υγεία: Ιδιαίτερα αυξημένος κίνδυνος καταγράφηκε από πνευμονία, γρίπη, υποσιτισμό και πνευμονίτιδα.
• Ατυχήματα: Οι πνιγμοί και τα μη τροχαία ατυχήματα αποτέλεσαν σημαντική πηγή πρόωρης θνησιμότητας.
• Το χάσμα στις γυναίκες: Οι γυναίκες στο φάσμα παρουσίασαν ακόμη μεγαλύτερο έλλειμμα προσδόκιμου ζωής συγκριτικά με τους άνδρες, γεγονός που συνδέεται άμεσα με υψηλότερα ποσοστά ψυχιατρικής συννοσηρότητας και την έλλειψη εξειδικευμένης φροντίδας.

Ένας αποτρέψιμος πόνος

Το πιο ουσιαστικό μήνυμα της μελέτης είναι ότι αυτή η διαφορά δεν οφείλεται σε κάποια αναπόφευκτη βιολογική μοίρα του ίδιου του αυτισμού.

Όπως τονίζει ο επικεφαλής συγγραφέας Guohua Li, καθηγητής Επιδημιολογίας στο Columbia Mailman, το μεγαλύτερο μέρος αυτής της αυξημένης θνησιμότητας μπορεί να προληφθεί. Η ενίσχυση της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, η εξειδικευμένη εκπαίδευση των ιατρών στις ανάγκες των νευροδιαφορετικών ατόμων και οι υπηρεσίες στήριξης κατ’ οίκον μπορούν να γεφυρώσουν αυτό το χάσμα.

Η κοινωνική ένταξη δεν είναι απλώς ζήτημα αποδοχής και δικαιωμάτων· αποτελεί ζήτημα επιβίωσης και βασικής ιατρικής αξιοπρέπειας.

Έρευνα: Autism Spectrum Disorder and Life Expectancy Among Medicaid Beneficiaries, JAMA Network Open (2026). DOI: 10.1001/jamanetworkopen.2026.33251

Επιμέλεια: PsychologyNow.gr