Γιατί η ψυχική υγεία δεν ταυτίζεται με την απουσία ψυχικής ασθένειας

Νέα έρευνα δείχνει ότι η ψυχική υγεία δεν είναι απλώς η απουσία ψυχικής ασθένειας αλλά και η παρουσία θετικής ψυχικής ευημερίας και αλλάζει τον τρόπο αξιολόγησης και παρέμβασης.

Ένα νέο άρθρο στο npj Mental Health Research τονίζει ότι η ψυχική υγεία δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται απλώς ως «απουσία προβλημάτων», αλλά θα πρέπει να συμπεριλαμβάνει και τα θετικά στοιχεία της ψυχικής ευεξίας.

Οι συγγραφείς υποστηρίζουν ότι:

• Η ψυχική ασθένεια (π.χ. κατάθλιψη, άγχος) και η θετική ευημερία (π.χ. ικανοποίηση, νόημα, ευτυχία) βρίσκονται σε διαφορετικά αλλά αλληλένδετα φάσματα.
• Μπορεί κάποιος να μην έχει συμπτώματα ψυχικής ασθένειας αλλά να έχει χαμηλή θετική ευημερία, και το αντίστροφο επίσης ισχύει.
• Η απλή εξαφάνιση συμπτωμάτων αρνητικών καταστάσεων δεν αρκεί για να θεωρηθεί ότι κάποιος είναι πραγματικά «πνευματικά υγιής».

Γιατί έχει σημασία αυτή η διάκριση

Οι ερευνητές εξηγούν ότι η παραδοσιακή προσέγγιση στην ψυχική υγεία έχει επικεντρωθεί στην αντιμετώπιση ή πρόληψη της ψυχικής ασθένειας, ενώ η προώθηση της θετικής ευημερίας όπως η αίσθηση σκοπού, η αισιοδοξία, η κοινωνική σύνδεση συχνά υποεκτιμάται.

Η έρευνα δείχνει ότι:

• Η μέτρηση και παρακολούθηση της θετικής ψυχικής ευημερίας μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη ψυχικών παθήσεων.
• Διαστάσεις όπως η ικανοποίηση ζωής, η αίσθηση νοήματος και η ψυχική ευεξία έχουν σημασία πέρα από την απουσία συμπτωμάτων.
• Η υποστήριξη της θετικής ευημερίας θα μπορούσε να ενισχύσει και τη θεραπεία των ατόμων με ψυχική ασθένεια.

Τι σημαίνει αυτό στην πράξη

Οι συγγραφείς προτείνουν:

• Να επεκταθούν οι στρατηγικές αξιολόγησης και παρακολούθησης ώστε να περιλαμβάνουν και θετικά στοιχεία ψυχικής ευεξίας.
• Να ενισχυθούν πολιτικές και προγράμματα που προάγουν όχι μόνο την αντιμετώπιση της ψυχικής ασθένειας αλλά και την ενίσχυση της ευημερίας.
• Οι έρευνες να εστιάσουν περισσότερο σε μεγάλες, αντιπροσωπευτικές μελέτες που να εξετάζουν πλήρως τη σύνδεση ανάμεσα σε ασθένεια και ευημερία.

Η βασική θέση του άρθρου είναι ότι η ψυχική υγεία πρέπει να θεωρείται ως ευρύτερη έννοια, που περιλαμβάνει και την ενεργό πτυχή της ευημερίας όχι μόνο την απουσία της ψυχικής νόσου.

Με πληροφορίες από το Springer Nature Link

Έρευνα: VanderWeele, T.J., Johnson, B.R., Bradshaw, M. et al. Mental illness, mental health, and mental well-being. npj Mental Health Res 5, 11 (2026). https://doi.org/10.1038/s44184-026-00193-7

Απόδοση – Επιμέλεια: PsychologyNow.gr