Μια νέα, εκτενής ανασκόπηση της Cochrane αναδεικνύει τη σωματική δραστηριότητα ως έναν πολύτιμο σύμμαχο στην ψυχική υγεία. Τα επιστημονικά δεδομένα επιβεβαιώνουν ότι η συστηματική άσκηση μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά και με παρόμοια αποτελεσματικότητα με τις παραδοσιακές θεραπευτικές προσεγγίσεις, προσφέροντας μια προσβάσιμη διέξοδο για τη βελτίωση της διάθεσης και της ποιότητας ζωής.
Ένας αυξανόμενος όγκος στοιχείων υποδηλώνει ότι η κίνηση του σώματός σας μπορεί να ανακουφίσει την κατάθλιψη σχεδόν εξίσου καλά με τη θεραπεία — χωρίς να απαιτείται συνταγή. Η τακτική σωματική δραστηριότητα μπορεί να απαλύνει τα συμπτώματα της κατάθλιψης περίπου τόσο αποτελεσματικά όσο η ψυχολογική θεραπεία, σύμφωνα με μια ενημερωμένη ανασκόπηση της Cochrane.
Όταν οι ερευνητές συνέκριναν την άσκηση με την αντικαταθλιπτική φαρμακευτική αγωγή, διαπίστωσαν παρόμοια οφέλη, αν και η βεβαιότητα αυτών των στοιχείων ήταν χαμηλότερη.
Η κατάθλιψη παραμένει μια σημαντική παγκόσμια πρόκληση για την υγεία, επηρεάζοντας περισσότερους από 280 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως και συμβάλλοντας σημαντικά στην αναπηρία. Η άσκηση ξεχωρίζει ως μια επιλογή χαμηλού κόστους και ευρείας πρόσβασης που βελτιώνει επίσης τη σωματική υγεία, καθιστώντας την ελκυστική τόσο για τους ασθενείς όσο και για τους επαγγελματίες υγείας.
Η ανάλυση διεξήχθη από ερευνητές στο Πανεπιστήμιο του Lancashire και βασίστηκε σε δεδομένα από 73 τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές στις οποίες συμμετείχαν σχεδόν 5.000 ενήλικες διαγνωσμένοι με κατάθλιψη. Αυτές οι μελέτες εξέτασαν πώς η άσκηση συγκρίνεται με τη μη θεραπεία ή τις συνθήκες ελέγχου, καθώς και με ψυχολογικές θεραπείες και αντικαταθλιπτικά φάρμακα.
Συνολικά, τα ευρήματα έδειξαν ότι η άσκηση οδήγησε σε μέτριες μειώσεις των καταθλιπτικών συμπτωμάτων σε σύγκριση με τη μη θεραπεία. Όταν μετρήθηκε έναντι της ψυχολογικής θεραπείας, η άσκηση παρήγαγε παρόμοιες βελτιώσεις, βάσει στοιχείων μέτριας βεβαιότητας από δέκα δοκιμές. Οι συγκρίσεις με αντικαταθλιπτική αγωγή υποδείκνυαν επίσης συγκρίσιμα αποτελέσματα, αλλά τα υποστηρικτικά στοιχεία ήταν περιορισμένα και θεωρήθηκαν χαμηλής βεβαιότητας. Λίγες μελέτες παρακολούθησαν τους συμμετέχοντες μετά το τέλος της θεραπείας, αφήνοντας ασαφή τη μακροπρόθεσμη επίδραση.
Οι αναφερόμενες παρενέργειες ήταν ασυνήθιστες. Τα άτομα σε προγράμματα άσκησης εμφάνισαν περιστασιακά τραυματισμούς στους μύες ή τις αρθρώσεις, ενώ όσοι λάμβαναν αντικαταθλιπτικά ανέφεραν τυπικά ζητήματα που σχετίζονται με τη φαρμακευτική αγωγή, όπως κόπωση και γαστρεντερικά προβλήματα.
Τα ευρήματά μας υποδηλώνουν ότι η άσκηση φαίνεται να είναι μια ασφαλής και προσβάσιμη επιλογή για τη βοήθεια στη διαχείριση των συμπτωμάτων της κατάθλιψης, δήλωσε ο καθηγητής Andrew Clegg, κύριος συγγραφέας της ανασκόπησης. Αυτό υποδηλώνει ότι η άσκηση λειτουργεί καλά για ορισμένους ανθρώπους, αλλά όχι για όλους, και η εξεύρεση προσεγγίσεων που τα άτομα είναι πρόθυμα και ικανά να διατηρήσουν είναι σημαντική.
Ποιο είδος άσκησης λειτουργεί καλύτερα
Η ανασκόπηση διαπίστωσε ότι η δραστηριότητα ελαφριάς έως μέτριας έντασης μπορεί να είναι πιο βοηθητική από τις έντονες προπονήσεις. Μεγαλύτερες βελτιώσεις στα καταθλιπτικά συμπτώματα συνδέθηκαν με την ολοκλήρωση μεταξύ 13 και 36 συνεδριών άσκησης.
Καμία μεμονωμένη μορφή άσκησης δεν υπερείχε σαφώς των άλλων. Ωστόσο, προγράμματα που συνδύαζαν διαφορετικούς τύπους δραστηριότητας και προπόνηση με αντίσταση φάνηκαν πιο αποτελεσματικά από την αερόβια άσκηση μόνη της.
Ορισμένες δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένης της γιόγκα, του qigong και των διατάσεων, δεν αξιολογήθηκαν σε αυτή την ανάλυση και παραμένουν τομείς για μελλοντική μελέτη. Όπως και με άλλα ευρήματα, τα μακροπρόθεσμα οφέλη παραμένουν αβέβαια λόγω της περιορισμένης παρακολούθησης (follow-up).
Γιατί τα συμπεράσματα παραμένουν επιφυλακτικά
Αυτή η ενημέρωση πρόσθεσε 35 νέες δοκιμές σε προγενέστερες εκδόσεις της ανασκόπησης που δημοσιεύθηκαν το 2008 και το 2013. Ακόμη και με τη διευρυμένη βάση στοιχείων, τα κύρια συμπεράσματα άλλαξαν ελάχιστα. Πολλές από τις περιλαμβανόμενες μελέτες ήταν μικρές, συχνά με λιγότερους από 100 συμμετέχοντες, γεγονός που καθιστά δυσκολότερη την εξαγωγή σταθερών συμπερασμάτων.
Αν και προσθέσαμε περισσότερες δοκιμές σε αυτή την ενημέρωση, τα ευρήματα είναι παρόμοια, δήλωσε ο καθηγητής Clegg. Η άσκηση μπορεί να βοηθήσει άτομα με κατάθλιψη, αλλά αν θέλουμε να βρούμε ποιοι τύποι λειτουργούν καλύτερα, για ποιους και αν τα οφέλη διαρκούν στο χρόνο, χρειαζόμαστε ακόμα μεγαλύτερες, υψηλής ποιότητας μελέτες. Μια μεγάλη, καλά διεξαχθείσα δοκιμή είναι πολύ καλύτερη από πολυάριθμες μικρές δοκιμές χαμηλής ποιότητας με περιορισμένο αριθμό συμμετεχόντων στην καθεμία.
Έρευνα: Andrew J Clegg, James E Hill, Donncha S Mullin, Catherine Harris, Chris J Smith, C Elizabeth Lightbody, Kerry Dwan, Gary M Cooney, Gillian E Mead, Caroline L Watkins. Exercise for depression. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2026; 2026 (1) DOI: 10.1002/14651858.CD004366.pub7
Απόδοση – Επιμέλεια: PsychologyNow.gr
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ. 242811